Барои татбқи қонун “Дар бораи соҳибкории иҷтимоӣ”, ки як сол пеш қабул шуда буд, дар назди Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатии Тоҷикистон гурӯҳи корӣ таъсис дода шуда, ба он намояндагони вазорату идораҳо, мушовирони маҳаллӣ, шарикони рушд, бахши хусусӣ ва корхонаву ташкилотҳое, ки ба ин навъи соҳибкорӣ фаъолият мекунанд, шомил мебошанд.
Ба иттилои ин ниҳод, тибқи қарори дахлдори ҳукумати кишвар, ин Кумита мақомоти давлатии ваколатдор дар соҳаи соҳибкории иҷтимоӣ мебошад.
"Кумита ба таъмини амалисозии сиёсати давлатӣ дар ин соҳа, таҳкими муҳити соҳибкории иҷтимоӣ, таҳқиқ, пайгирӣ ва пешниҳоди тавсияҳо оид ба рушди соҳибкории иҷтимоӣ, инчунин дигар ваколатҳои дар қонунгузорӣ пешбинигардида уҳдадор шудааст", – омадааст дар хабарномаи Кумитаи сармоягузорӣ.
Ин ниҳод мегӯяд, аллакай, санадҳои зерқонунӣ, аз ҷумла, лоиҳаи қарори ҳукумат “Дар бораи тасдиқи методҳои арзёбии таъсири соҳибкории иҷтимоӣ”, ки ба татбиқи қонун замина мешавад, таҳия шудаанд.
Кумитаи сармоягузорӣ мегӯяд, гурӯҳи корӣ "Методикаи арзёбии таъсири соҳибкории иҷтимоӣ"-ро таҳия кардааст, ки ҳадафи аслии он "таъмини арзёбии воқеии субъектҳои соҳибкории иҷтимоӣ ва раванди ҳалли масоили иҷтимоӣ, расидан ба ҳадафҳои устувори рушд ва самаранокии тадбирҳои дастгирии давлатӣ ва дигар навъҳои кумак мебошад".
Ҳамчунин, гурӯҳи корӣ лоиҳаҳои "Харитаи роҳ" ва "Нақшаи амал"-ро таҳия кардааст, ки барои мувофиқа ба вазорату идораҳои дахлдор исрсол шудааст.
Зимнан, Кумитаи андоз “Тартиби роҳандозии рӯйхати субъектҳои соҳибкории иҷтимоӣ”-ро таҳия кардааст.
Қонун “Дар бораи соҳибкории иҷтимоӣ” 2-юми январи соли 2025 қабул шуд. Он “бо мақсади баланд бардоштани сатҳи зиндагии аҳолӣ, кумак ба гурӯҳҳои осебпазир ва ҳалли масоили иҷтимоӣ ба воситаи фароҳам овардани муҳити мусоиди иқтисодӣ барои соҳибкории иҷтимоӣ дар ҷумҳурӣ” таҳия шудааст.
Соҳибкории иҷтимоӣ – фаъолиятест, ки барои ҳалли мушкилиҳои ҷомеа ё як гурӯҳи иҷтимоӣ равона гардида, мақсадаш гирифтани фоида тариқи ҳалли масъалаҳо ё мушкилоти иҷтимоӣ аст. Яъне агар ҳадафи соҳибкории анъанавӣ танҳо ба даст овардани фоида бошад, соҳибкории иҷтимоӣ бо мақсади дастгирии гурӯҳҳои осебпазири ҷомеа мехоҳад даромад ба даст орад.
Дар қонун чӣ пешбинӣ шудааст?
Мақомот бар ин назаранд, ки дастгирии иҷтимоӣ натанҳо пардохти кумаки пулӣ ва моддӣ ба гурӯҳҳои осебпазир, балки муҳайё сохтани шароит барои барқарор кардани коршоямии онҳо ва ҳамгироии иқтисодиро низ дар назар дорад.
Онҳо интизорӣ доранд, ки қонуни мазкур "шартҳои ҳуқуқӣ барои бартараф кардани нобаробарии иҷтимоӣ дар бозори корро фароҳам оварда, муносибати одилона ва ҳамаҷониба барои амалӣ кардани ҳуқуқҳои иҷтимоӣ, иқтисодӣ ва дигар ҳуқуқҳои гурӯҳҳои осебпазир ва ба ин тартиб, беҳбудии устувори зиндагӣ ва некӯаҳволии онҳоро таъмин мекунад".
Мутобиқи қонун, субъектҳои соҳибкории иҷтимоӣ соҳибкорони инфиродӣ ва шахсони ҳуқуқӣ мебошанд, ки фаъолияти истимоии соҳибкориро амалӣ месозанд ва мақоми корхонаи иҷтимоӣ ё соҳибкори иҷтимоиро гирифтаанд.
Мувофиқи қонуни қабулшуда ба гурӯҳи иҷтимоии осебпазир чунин шахсон дохиланд:
– шахсони маъюб ва шахсони дигари дорои имкониятҳои маҳдуд, аз ҷумла кӯдакони маъюб ва оилаи онҳо;
– ноболиғони ятим, кӯдакони ноболиғи аз парастории падару модар маҳрумшуда, хатмкардагони хонаи кӯдакон (то синни бисту се), инчунин кӯдакони ноболиғе, ки дар муҳити аз ҷиҳати иҷтимоӣ хатарнок қарор доранд;
– нафақагирон ва шахсоне, ки то ба синни нафақа аз рӯйи синну сол расидани онҳо ду сол мондааст, шахсони пиронсоле, ки қобилияти худхизматрасониро қисман ё пурра аз даст додаанд, шахсоне, ки яккаю танҳо зиндагӣ мекунанд, аз ҷумла зану шавҳари танҳо;
– шахсони дар вазъияти душвори зиндагӣ қарордошта, ки ба паноҳгоҳи муваққатӣ ё хизматрасонии фаврии иҷтимоӣ ниёз доранд;
– шаҳрвандони камбизоат, оилаҳои нопурраи фарзандони ноболиғдошта, инчунин оилаҳое, ки беш аз панҷ нафар фарзанди ноболиғ доранд, шахсоне, ки аз саробони худ маҳрум шуда, сарчашмаи даромад надоранд;
– собиқадорони Ҷанги Бузурги Ватанӣ ва шахсони ба онҳо баробаркардашуда (ҳамсарони онҳо);
– шахсоне, ки дар натиҷаи садамаҳои техногенӣ зарар дидаанд (аз ҷумла нерӯгоҳи барқи атомии Чернобил ва минтақаҳои дигари олудагии радиоактивӣ), қурбониёни ҳолатҳои фавқулода, амалиёти ҷангӣ;
– шахсоне, ки аз ҳама гуна намуди зӯроварӣ зарар дидаанд, аз ҷумла шахсоне, ки қурбонии савдои одамон, истисмори меҳнатӣ ва шаҳвонӣ мебошанд;
– модарони ноболиғи танҳо, ки кӯдаки хурдсол доранд ва занҳои ноболиғи ҳомиладори танҳо;
– гурезаҳо ва муҳоҷирони иҷборӣ, инчунин оилаҳои муҳоҷирони меҳнатӣ, ки бе кумаки моддӣ мондаанд;
– шахсоне, ки ҷойи зисти муайян надоранд, инчунин шахсони аз муассисаҳои иҷрои ҷазои ҷиноятӣ ё муассисаҳои табобати маҷбурӣ, озод шудаанд.
