Таҳлилгарони Бонки авруосиёии рушд (БАОР) пешгӯӣ кардаанд, ки аломатҳои нахустини коҳиши муҳоҷирати корӣ аз Тоҷикистон баъди 10 сол оғоз шуда, эҳтимол пас аз 30 сол Тоҷикистон пурра аз муҳоҷирати корӣ "халос" шавад.
"Агар дар бораи вақте сухан гӯем, ки ин тағйиротҳо бояд барои таҳлили иқтисоди кишвар ба ҳисоб гирифта шаванд, метавон муҳлати миёнаи ин ду давра – тақрибан 20 солро ном бурд", – зикр мешавад дар Гузориши моҳи сентябри макроиқтисодии БАОР.
Муаллифони гузориш бар ин назаранд, ки наздикшавии маош ва нишондиҳандаҳои демографии Тоҷикистон бо Русия ба ҷараёни муҳоҷирати меҳнатӣ аз Тоҷикистон таъсири ҷиддӣ хоҳад дошт.
"Тоҷикистон ба мисли дигар кишварҳои содиркунандаи қувваи корӣ дар минтақа фарқияти маош бо Русияро кам мекунад. Тайи 4-5 соли охир маоши миёна дар Тоҷикистону Ӯзбекистон ва Қирғизистону Арманистон бо музди меҳнати миёна дар Русия наздик мешаванд", – навиштаанд онҳо.
Тибқи арзёбии БАОР, маош дар Тоҷикистон нисбат ба Русия пасттар аст, вале ин фарқият дар даҳсолаи ҷорӣ коҳиш меёбад.
"Бо мурури замон ин раванд ба он оварда мерасонад, ки фарқияти маош дар миинтақа ба таври назаррас коҳиш меёбад (ҳарчанд пурра аз байн намеравад). Камшавии фарқият дар маош ба коҳиши ҷараёни муҳоҷирати корӣ байни давлатҳо – аъзои БАОР боис мегардад", – пешгӯӣ мешавад дар гузориш.
Дар он таъкид мегардад, ки ба ҷуз фарқият дар маош, фаъолмандии ҷараёни муҳоҷират бо демография низ муайян карда мешавад.
“Дар кишвраҳои манбаи муҳоҷират бояд гурӯҳҳои сершумори аҳолии синнусоли нисбатан ҷавон вуҷуд дошта бошанд, ки ба ҷустуҷӯи кор дар хориҷи кишвар омодаанд. Мавҷуд будани чунин гурӯҳҳо дар як қатор давлатҳои узви БАОР бо сатҳи таваллуд баланди хос дар онҳо маънидод мешавад: тайи даҳсолаҳои ахир ин нишондиҳанда дар Тоҷикистону Қирғизистон ва Ӯзбекистон на танҳо аз нишондиҳандаҳо дар Русия, балки аз нишондиҳандаи миёна дар ҷаҳон зиёданд.
Бо вуҷуди ин, вазъият аз лиҳози демографӣ тағйир меёбад. Тоҷикистон ба кишварҳои дорои иқтисоди рушдёфтаи минтақа аз рӯи нишондиҳандаҳои демографӣ наздик мешавад”, – чунин мешуморанд мутахассисони БАОР.
Онҳо зикр мекунанд, ки теъдоди таваллуд ба ҳисоби 1000 нафари аҳолӣ дар Тоҷикистон тадриҷан 1-2 нафар дар як сол кам мешавад.
Дар гузориш гуфта мешавад, интиқоли маблағ аз ҷониби муҳоҷирон яке аз муҳаррикҳои калидӣ барои иқтисоди кишвар боқӣ мемонад.
“Интиқоли маблағҳо, ки дар тавозуни пардохт ҳамчун “маоши кормандон” ва “интиқоли шахсони воқеӣ” зикр мешаванд, қариб нисф (47,6%)-и Маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ (ММД)-и Тоҷикистонро дар соли 2024 ташкил медиҳанд”, – таъкид мешавад дар гузориш.
Зикр мегардад, ки Тоҷикистон давоми 20 сол аст, ки яке аз пешсафон дар ҷаҳон аз лиҳози таносуби интиқоли маблағ нисбат ба ММД мебошад.
