Раҳим Саидзода, вазири маориф ва илми кишвар дирӯз дар нишастӣ хабарӣ дар бораи пешниҳоди манъи истифодаи шабакаҳои иҷтимоӣ барои ноболиғони то синни 14-сола гуфт, “шахсан инро дастгирӣ мекунам, бигзор ноболиғ ба синну соли мувоффиқ расад”.
“Ман тарафдори он ҳастам, ки хонанда аз интернет ҳамон чизҳоеро истифода барад, ки барои баланд шудани мафкурааш мусоидат кунад. Дар ин самт мо корбарӣ мекунем”, – кӯтоҳ гуфт вазири маориф.
Бобоҷони Ҷаҳонгир, сардори Раёсати ҳифзи ҳуқуқи кӯдаки Вазорат гуфт, ки соли гузашта ба қонун дар бораи “Ҳифзи ҳуқуқҳои кӯдак” тағйиру иловаҳо ворид шуд ва дар асоси он, бояд қоидаҳои ҳифзи кӯдакон аз иттилооте, ки ба саломатӣ ва рушди онҳо зараровар аст, омода карда мешавад.
“Ҳоло дар Вазорати маориф ва илми Тоҷикистон гурӯҳи байниидоравӣ таъсис дода шудааст ва лоиҳаи ин қоидаҳо таҳия ва ба ҳукумати кишвар пешниҳод карда мешавад. Дар ин қоида ҳамаи маълумоте, ки дар интернет ҳастанд ва ба рушди кӯдакон зараровар аст, барои наврасони то синни 18-сола маҳдуд карда мешавад”,-гуфт Бобоҷони Ҷаҳонгир.
Бояд гуфт, баҳси манъи истифодаи шабакаҳои иҷтимоӣ барои ноболиғон соли гузашта бо пешниҳоди Дилноза Аҳмадзода, вакили парлумони Тоҷикистон расонаӣ шуд. Ӯ дар як мақолаи худ пешниҳод карда буд, ки барои ноболиғони то 14-сола истифодаи шабакаҳои иҷтимоӣ пурра манъ карда шавад. Ӯ гуфта буд, ки соли 2025 ҳукумати кишвар ба қонун дар бораи “Ҳифзи ҳуқуқи кӯдак” вобаста ба иттилооти бардурӯғ ва зараррасон баъзе иловаҳо ворид намуд, аммо сарфи назар аз ин, ҳоло зарур аст, ки “ба қонун тағйироти дигаре ворид карда шавад ва истифодаи шабакаи иҷтимоӣ аз ҷониби кӯдакону наврасон ба назорат гирифта шавад”.
ИЗОБРАЖЕНИЕ Раҳим Саидзода (дар байн)
Вале, ин пешниҳодро на ҳама кишри ҷомеа дастгирӣ карданд, аз ҷумла гурӯҳе аз фаъолон дар шабакаҳои иҷтимоӣ маҳдудиятро роҳи ҳал ҳисобиданд, бархеи дигар навиштанд, ки беҳтар аст аз сӯйи волидон назорат карда шаванд. Коршиносон низ бар ин назаранд, ки манъи истифодаи шабакаҳои иҷтимоӣ роҳи ҳал набуда, беҳтар аст, онро танзим ва назорат кунанд.
Бояд гуфт, таҷрибаи манъи истифодаи шабакаҳои иҷтимоӣ барои кӯдакону наврасон дар кишварҳои дигар мушоҳида мешавад, ҳарчанд на ҳамеша муваффақона будааст.
Аз ҷумла, дар Австаралия истифодаи шабакаҳои иҷтимоӣ, мисли Instagram, Facebook, YouTube, Snapchat ва TikTok барои ноболиғони то 16-сола мамнӯъ шуда, барои истифодаи ғайриқонунӣ то $49,5 млн ҷарима муқаррар шудааст. Пештар аз ин, дар чанд кишвари дигар, аз қабили Фаронса низ чунин талоши манъи истифодаи шабакаҳои иҷтимоӣ барои ноболиғон мушоҳида шуд.
