Русия ба Украина пешниҳод кард, ки дар Истанбули Туркия музокироти мустақим доир намоянд. Украина пофишорӣ дорад, ки аввал бояд барои 30 рӯз оташбас эълон шавад. Роҳбарони кишварҳои аврупоӣ аз мавқеи Украина ҳимоят ва ба эълони оташбас таъкид мекунанд. Раиси ҷумҳури Амрико бошад, аз ҳамтои украинии худ хост, ба пешниҳоди ҳамтои русаш “фавран розӣ шавад”.
Пешниҳоди музокирот миёни Русияву Украина аз сӯйи Владимир Путин, раиси ҷумҳури Русия ироа гардид. Ӯ пас аз эълони оташбаси серӯза ва баргузории гузашти низомӣ дар Маскав, шаби 10 ба 11-уми май, бо хабарнигорон мулоқот кард ва гуфт, “Русия омодааст 15-уми май бидуни шарти пешакӣ бо Украина дар шаҳри Истанбули Туркия музокирот доир кунад”. Маконе, ки соли 2022, пас аз чанд ҳафтаи оғози ҷанг, намояндагони Русия ва Украина чанд мулоқот баргузор карда, аммо дар ниҳоят ба натиҷае нарасида буданд.
Дар ин нишаст Путин пешниҳоди оташбаси 30-рӯзаро, ки нимаи аввали ҳамон рӯз, баъди сафари Эммануэл Макрон, раисҷумҳури Фаронса, Кир Стармер, нахуствазири Британияи Кабир, Доналд Туск, сарвазири Лаҳистон ва Фридрих Мертс, садри аъзами Олмон ба Киев ва мулоқоти онҳо бо Владимир Зеленский, раисҷумҳури Украинаву тамоси телефонӣ бо Доналд Трамп, раисҷумҳури Амрико ироа гардида, оғози он 12-уми май муайян шуда буд, рад кард.
“Баррасии масъалаи оташбас дар Истанбул мантиқӣ аст”, – зикр кард Путин.
Зеленский ба пешниҳоди Путин барои оғози музокироти мустақим вокуниш кард ва гуфт, “баъди эълони оташбас 15-уми май Путинро дар Истанбул шахсан интизор хоҳад буд”. Аммо шарти раисҷумҳури Украина эълони оташбас аст.
Аз ин мавқеи раисҷумҳури Украина сарони кишварҳои аврупоӣ низ пуштибонӣ карданд ва зикр намуданд, ки аввал бояд оташбас эълон ва баъд музокирот баргузор гардад.
Фиристодаи вижаи раисҷумҳури Амрико дар умури Украина ва Русия Кит Келлог ҳам “ба аввал оташбас, баъд музокирот” таъкид намуд.
Аммо Доналд Трамп 11-уми май дар шабакаи иҷтимоии худ Truth Social навишт, ки мақомоти Украина бояд ба музокираи пешниҳодкардаи Русия “фавран розӣ шаванд”. Ӯ аз пешниҳоди оташбаси 30-рӯза чизе нагуфт.
“Владимир Путин, раисиҷумҳури Русия хоҳони оташбас бо Украина нест, ҷойи ин Путин пешниҳод кардааст, ки рӯзи панҷшанбе дар Туркия барои музокирот дар бораи поёни эҳтимолии хунрезӣ мулоқот кунанд. Украина бояд фавран ба ин вохӯрӣ розӣ шавад. Дар ин музокирот ҳадди ақал фаҳмидан мумкин аст, ки оё созиш имконпазир аст ё не. Дар акси ҳол, раҳбарони Аврупо ва ИМА вазъиятро дақиқ хоҳан донист ва мувофиқи он амал мекунанд”, навишт Трамп.
Баъди ин навиштаи Трамп, раисҷумҳури Украина дар Телеграм навишт, ки “аз 12-уми май интизори оташбаси комил ва пойдор аст, то шароити шароити зарурӣ барои гуфтугӯҳои дипломатӣ фароҳам шавад”.
“Рӯзи панҷшанбе Путинро шахсан дар Туркия интизорам. Умедворам, ки ин бор русҳо ягон баҳона пеш намеоранд, барои онки наметавонанд”, – навишт Зеленский.
Аммо маълум нест, ки ин навиштаи Зеленский ба маънои пазируфтани пешниҳоди Путин барои музокирот, бидуни эълони оташбас барои 30 рӯз аст ва ё ӯ ҳоло ҳам ба шарти “аввал оташбас, баъд музокирот” пофишорӣ дорад.
Дар ҳамин ҳол, Раҷаб Тайиб Эрдуғон, раисҷумҳури Туркия дар суҳбат бо Путин аз омодагии кишвараш барои мизбонии музокироти Русия ва Украина хабар додааст. Раисҷумҳури Русия қаблан гуфта буд, ки ба ҳамтои туркаш занг мезанад ва оид ба имкони баргузории музокирот дар Истанбул сӯҳбат мекунад.
Эрдуғон ҳамчунин бо Макрон ҳам гуфтугӯи телефонӣ доштааст ва зикр кардааст, ки кишвараш омодааст мизбони музокирот бошад.
Чанде пеш Трамп ҳам хабар дода буд, ки бо Эрдуғон сӯҳбат кардааст ва хатми ҷанг дар Украинаро баррасӣ кардааст.
Ёдовар мешавем, ки ҷанг дар Украина 22-юми феврали соли 2022 бо ҳуҷуми Русия оғоз шуд ва инак беш аз се сол аст, ки давом дорад.
