Дар парлумон ё Маҷлиси намояндагони Тоҷикистон се фраксия ё гурӯҳи ҳизбӣ ва як гурӯҳи ғайриҳизбии вакилон таъсис шудааст.
Ба иттилои дафтари матбуоти парлумон, фраксияҳо ва гурӯҳи ғайриҳизбӣ дирӯз, 4-уми июн дар ҷаласаи навбатии Маҷлиси намояндагон тасдиқ гардидааст.
Манбаъ навиштааст, ки се ҳизби сиёсии кишвар фраксияҳои худро таъсис додаанд:
– Факсияи Ҳизби халқи демократии Тоҷикистон (ҲХДТ), аз 42 нафар иборат буда, сарварии онро Шариф Ҳакимзода ба зимма дорад;
– Фраксияи Ҳизби аграрии Тоҷикистон (ҲАТ), аз 7 нафар иборат буда, бо сарварии Рустам Латифзода ба уҳда дорад;
– Фраксияи Ҳизби ислоҳоти иқтисодии Тоҷикистон (ҲИИТ), аз 5 нафар иборат буда, Ғиёсиддин Ашурзода сарварии онро ба уҳда дорад.
Гурӯҳи вакилони ғайриҳизбӣ аз 7 нафар иборат буда, Маҳмудзода Насрулло роҳбари он шудааст.
Дар хабар омадааст, амалӣ гардидани институти фаъолияти фраксияҳои ҳизбӣ ва гурӯҳҳои вакилон "ба плюриализми сиёсӣ ва гуногунандешӣ шароит фароҳам оварда, нишонаи боэътимоди демократияи солим аст".
Тибқи моддаи 52 қонун дар бораи Маҷлиси олии Тоҷикистон, вакилони парлумон барои изҳори дастаҷамъонаи ақидаҳои сиёсии худ, амалӣ гардонидани барномаҳо ва ҳадафҳои пешазинтихоботӣ ҳуқуқ доранд дар фраксияву гурӯҳҳо муттаҳид шаванд.
Барои таъсиси фраксия ҳизб дар палатаи поёнии парлумон бояд на камтар аз 5 намоянда дошта бошад. Узвият дар фраксия озод аст.
Ёдрас мешавем, ки дар даъвати пешини палатаи поёнии парлумон низ (2020-2025) се фраксия ва як гурӯҳи вакилони ғайриҳизбӣ амал мекард. Он замон низ ҲХДТ, ҲАТ, ҲИИТ бо ҳамин миқдор аъзо фраксия доштанд. Вале дар даъвати соли 2015-2020 танҳо ду ҳизби сиёсии кишвар – ҲХДТ ва ҲАТ фраксия доштанд.
Дар ин пайванд дар бораи раис ва муовинони Маҷлиси намояндагон, ҳамчунин, раисони кумитаву комиссияҳои парлумон маълумот гиред.
Дар парлумон кадом ҳизб соҳиби чанд курсӣ шуд?
Ҳайати нави вакилони даъвати ҳафтуми Маҷлиси намояндагон зимни интихоботе, ки рӯзи 2-юми марти соли 2025 баргузор шуд, интихоб гардиданд. Аз 63 курсии парлумон 49 тои онро ҲХДТ соҳиб шуд, ки ин ду курсӣ бештар нисбат ба парлумони даъвати пешин аст.
Ҳизби аграрии Тоҷикистон 7 курсӣ, Ҳизби ислоҳоти иқтисодии Тоҷикистон 5 курсӣ, Ҳизби демократи Тоҷикистон ва Ҳизби сотсиалисти Тоҷикистон яктогӣ курсии парлумонро соҳиб шуданд. Натиҷае, ки панҷ соли пеш ҳам сабт шуда буд.
Ҳизби коммунистии Тоҷикистон бори аввал натавонист ҳеҷ курсиеро дар парлумон соҳиб шавад. Ҳизби сотсиал-демократии Тоҷикистон дар интихоботи парлумонӣ иштирок накард ва сабаби иштирок накарданашро ҳам шарҳ надод. Ин ҳизб ҳарчанд солҳои пеш дар интихобот иштирок мекард, аммо ҳеҷ гоҳ соҳиби мандат нашудааст.
Имсол нозирони САҲА аз назорат ва чанд расонаи мустақили дохилӣ ва байналмилалӣ, аз ҷумла “Азия-Плюс” Радиои Озодӣ ва BBC аз бозтоби интихоботи парлумонӣ маҳрум шуданд.
Дар ин матлаби “Азия-Плюс” дар бораи кӣ ва аз кадом ҳизбу ҳавза вакили парлумон интихоб шуд, хонед.
