Дар Тоҷикистон барои чанде аз қоидавайронкунии марбут ба андоз, аз ҷумла, саркашӣ аз пардохти андоз, итоат накардан ба нозири андоз, соҳибкории сохта, монеъ шудан ба санҷиши андоз, роҳ надодани корманди он ба корхона ҷазо сангинтар шуд.
Дар ин бора Эмомалӣ Раҳмон, раисҷумҳури кишвар моҳи декабри соли 2025 қонун ба имзо расонид, ки тибқи он чанд моддаи Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ дар таҳрири нав пешниҳод шуд.
Аз ҷумла, акнун шаҳрвандони кишвар барои сарпечӣ аз пардохтани андоз аз 1170 то 1560 сомонӣ, яъне аз 15 то 20 нишондиҳанда барои ҳисобҳо (як нишондиҳанда дар соли 2026-ум 78 сомонӣ) ҷарима месупоранд. Мансабдорон ва соҳибкорони инфиродӣ бошанд, барои “гурез” аз андоз аз 11 ҳазору 700 (150 нишондиҳанда) то 15 ҳазору 600 сомонӣ (200 нишондиҳанда) ва ширкату корхонаҳо аз 19 ҳазору 500 (250 нишондиҳанда) то 23 ҳазору 400 сомонӣ (300 нишондиҳанда) ҷарима месупоранд.
Дар баргаҳои мо бо меъёри болоравии ҳаҷми ҷаримаҳои андозӣ ва меъёри қаблии он иттилоъ гиред:
Ин меъёри ҷарима як баробар зиёдтар аз ҳаҷми ҷаримаи қаблӣ аст. Пештар шаҳрвандон барои сарпечӣ аз пардохти андоз аз 624 (8 нишондиҳанда) то 780 сомонӣ (10 нишондиҳанда), мансабдорон аз 3120 (40 нишондиҳанда) то 3 ҳазору 900 сомонӣ (50 нишондиҳанда), соҳибкорони инфиродӣ ва ширкату корхонаҳо аз 11 ҳазору 700 (150 нишондиҳанда) то 15 ҳазору 600 сомонӣ (200 нишондиҳанда) ҷарима мепардохтанд.
Нусратулло Давлатзода, раиси Кумитаи андози Тоҷикистон ҳангоми пешниҳоди лоиҳа дар ҷаласаи парлумонӣ, ки 3-юми декабри соли 2025 баргузор гардид, дар асоси натиҷаи хулосаи таҳлилҳои солҳои 2022-2025 гуфт, шумораи ҳуқуқвайронкуниҳои маъмурӣ барои риоя накардани қонунгузории андоз тамоюли зиёдшавӣ дорад.
“Агар дар соли 2022 зиёда аз 17 ҳазор ҳуқуқвайронкунӣ ба қайд гирифта шуда бошад, ин нишондод дар соли 2024 ба бештар аз 20 ҳазор ва дар даҳ моҳи соли 2025 бошад, аллакай ба зиёда аз 23 ҳазор баробар гардидааст”, – зикр карда буд раиси Кумитаи андоз.
Ӯ далели зиёд шудани чунин қонуншиканиҳоро “кам будани ҷаримаи маъмурӣ” унвон дода, инро боиси такроран содир шудани қонунвайронкуниҳои андозӣ гуфта буд.
Барои дигар қоидавайронкунии андозӣ низ ҷазо сахттар шуд
Ҳамчунин, дар асоси тағйирот ба Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ, ҳаҷми ҷарима барои итоат накардан ба корманди андоз, соҳибкории сохта ва риоя накардани талаботи дигари андозӣ низ боло рафт. Дар баргаҳои мо бо меъёри болоравии ҳаҷми ҷаримаҳои андозӣ ва меъёри қаблии он иттилоъ гиред:
Бояд гуфт, ки сар аз соли 2026 меъёри нишондиҳанда барои ҳисобҳо дар кишвар 3 сомонӣ боло рафта, аз 75 сомонии соли гузашта ба 78 сомонӣ расид. Ин аст, ки аксари ҷаримаву пардохтҳои дигари ҳатмӣ ба буҷет, инчунин меъёри андозҳо гарон шуд.
Молиёт, ки ҳудуди 70% буҷаи кишварро ташкил медиҳад, ҳамасола аз сӯи Кумитаи андози Тоҷикистон ҷамъоварӣ мешавад. Соҳибкорон гоҳо аз меъёри баланди андоз дар кишвар шикоят мекунанд. Ҳамчунин, ҳамасола дар баробари ба фаъолият оғоз кардани садҳо соҳибкору корхонаву ташкилот, даҳҳо адади онҳо баста мешаванд.
