Носир Саидзода, раиси Кумитаи телевизион ва радио истифодаи ҳуши маснӯӣ (зеҳни сунъӣ)-ро дар эҷоди суруду мусиқӣ ва таҳияи барномаҳои телевизионӣ шарҳ дода гуфт, “истифодаи он ягон хатар надорад, вале наметавонад ҷойгузини сарояндагону мусиқинавозон бошад”.
Ба гуфтаи ӯ, ҳуши маснӯӣ танҳо барои “тезонидани кор” истифода мешавад ва тавассути он метавон ҳаттол садои асбобҳои миллии тоҷикиро эҷод кард. Ба гуфтаи ӯ, зеҳни сунъӣ танҳо барои эҷоди мусиқӣ истифода мешавад, вале наметавонад ҷойгузини садо бошад.
“Мо ин қадар сарояндагони машҳур, садоҳои хуб дорем. Мо ҳоло то ба он марҳила нарасидем, ки садои зеҳни сунъӣ эъҷодкарда ба ҷойи садои як сарояндаи мо истифода шавад. Ман дақиқ мегӯям, ки ҳеҷ чиз садои сарояндагони моро иваз ё такрор карда наметавонад”, – тавзеҳ дод ӯ.
Носир Саидзода гуфт, овози зинда ҳамеша ҳис карда мешавад ва “якҷоя кардани он бо мусиқии зеҳни сунъӣ офаридаи хеле зебо мешавад”.
Ба гуфтаи ӯ, барои омода кардани мусиқӣ, ки қаблан ансамбл алоҳида даъват мешуду садои ҳар як асбоби мусиқӣ алоҳида сабт ва баъдан ҳамоҳанг мешуд, вақти зиёд лозим буд. Вале имрӯз метавон номгӯи асбобҳоро дар барнома супориш дод ва кореро, ки қаблан то як ҳафта сарф мешуд, дар 5-10 дақиқа иҷро кард.
Аммо бо вуҷуди ин, ба қавли ӯ, баъзан ниёз ба навозандагон ҳаст ва садои баъзе асбобҳои мусиқӣ, чун ғижжаку най аввал зинда сабт мешаванд ва баъдан, ба мусиқии зеҳни сунъӣ эҷодкарда ҳамҷоя мегарданд.
Ба гуфтаи Носир Саидзода, яке аз далоили ҷойгузини оҳангсоз шуда натавонистани ҳуши маснӯӣ ин аст, ки “ба зеҳни сунъӣ низ оҳангсоз супориш медиҳад ва бояд ӯ ҳирфаӣ бошад, то донад, ки аз барномаи зеҳни сунъӣ чӣ мехоҳад”.
Ҳамчунин, раиси Кумитаи телевизион ва радио таъкид кард, ки ҳоло оҳангсозон ва ҳам созандагони филмҳои тасвирӣ аз ҳуши маснӯӣ васеъ истифода мекунанд.
Ба гуфтаи ӯ, ҳамчунин, коргардонҳои филм ва барномаҳо вақте ба мавзуъҳои таърихӣ даст мезананд, “маҷбурем барои сохтани баъзе мавзеъҳои таърихӣ аз зеҳни сунъӣ истифода кунем”.
Бо рушди фанновариҳои рақамӣ дар кишвар, вазорату идораҳо ва наҳодҳои давлатӣ низ талош доранд, дар фаъолияти худ аз ҳуши маснӯӣ истифода кунанд. Махсусан, баъди дастури роҳбари давлат дар паёми соли 2024 дар робита ба истифодаи васеи ҳуши маснӯӣ дар пешниҳоди хидматрасониҳо ва низоми бақайдгирии давлатӣ, ин раванд вусъат меёбад.
Қаблан, дар моҳи июли соли гузашта, Маҷмаи умумии Созмони Милали Муттаҳид (СММ) лоиҳаи қатъномаи “Нақши зеҳни сунъӣ (ҳуши маснуӣ) дар фароҳам овардани имконоти навин барои рушди устувор дар Осиёи Марказӣ”-ро, ки аз сӯи Тоҷикистон пешниҳод гардида буд, бо иттифоқи оро қабул карда буд.
