Умед Бобозода, ваколатдори ҳуқуқи инсон дар Тоҷикистон гуфт, воқеан шаҳрвандони Тоҷикистон, ки дар маҳбасҳои Русия адои ҷазо мекунанд, ба ҷанги Украина фиристода мешаванд. Аммо, ба гуфтаи ӯ, аксари онҳо душаҳрвандӣ дошта, ҳамчун шаҳрванди Русия ба ҷанг бурда мешаванд.
Омбудсмени тоҷик зимни нишасти матбуотии рӯзи 9-уми феврал бо зикри ин нукта, илова кард, ки дар робита ба ин масъала дар шаҳри Мински Белорус бо Татяна Москалкова, ваколатдори ҳуқуқи инсони Русия суҳбат доштааст.
“Хонум Москалкова низ мегӯяд, ки онҳо ҳамчун шаҳрванди Русия сафарбар мешаванд”, – гуфт ӯ.
Ба таъкиди Бобозода, дар қонунгузории Тоҷикистон иштироки шаҳрвандони Тоҷикистон дар низоъҳои мусаллаҳона манъ аст.
“Бо вуҷуди он ки мо низ назорат мебарем, мутаассифона, вақте шаҳрванди Тоҷикистон дар муассисаи ислоҳии Русия меафтад, аллакай маҳбуси он давлат аст ва дар амалия шумо мебинед, ки онҳо ба низоъҳои мусаллаҳона мераванд”, – гуфт .
Ба таъкиди Омбудсмени тоҷик, ба ҷанг рафтани тоҷикистоние, ки шаҳрвандии Русияро надорад, ҷиноят аст.
ИЗОБРАЖЕНИЕ Умед Бобозода
Пештар аз ин Ҳабибулло Воҳидзода, додситони кулли Тоҷикистон зимни нишасти матбуотии моҳи августи соли 2025 гуфта буд, ки ягон шаҳрванди кишвар “барои иштирок дар муҳорибаҳои Украина”, ба ҷавобгарии ҷиноятӣ кашида нашудааст.
“Баъзе шаҳрвандон худашон душаҳрвандӣ доранд, чӣ шаҳрвандии Тоҷикистон ва чӣ шаҳрвандии Русия. Дар ҳоле, ки шаҳрвандии ягон кишварро қабул мекунед, талабот ва ӯҳдадориҳои он давлатро бояд риоя кунед. Яъне, масъалаи иштирок карданро худи давлат масъалагузорӣ мекунад нисбати ҳамон шахсе, ки шаҳрвандиро қабул кардааст. Барои ҳамин, ин ба шаҳрвандии худи шахс вобаста асту ба хоҳишу ӯҳдадориҳои ӯ”, – гуфта буд Воҳидзода.
Давлати Русия ҳеҷ гоҳ пинҳон накардааст, ки шаҳрвандони кишварҳои дигар, аз ҷумла Тоҷикистонро барои имзои шартнома бо артишаш ва минбаъд ҷанг дар Украина ҷалб мекунад.
Мувофиқи иттилои Кумитаи тафтишотии Русия ба ҳолати июни соли 2024, зиёда аз 10 ҳазор муҳоҷири меҳнатӣ, ки шаҳрвандии Русияро гирифтаанд, барои иштирок дар амалиётҳои ҷангӣ дар Украина фиристода шудаанд.
Соли 2025 хабари кушта шудани ҷанд шаҳрванди Тоҷикистон дар ҷанги Украина расонаӣ шуд.
Коршиносон мегӯянд, Русия дар симои муҳоҷирон аскари тайёрро мебинад ва ҳарчӣ бештар онҳоро дар ҷанг қурбон кардан мехоҳад.
Аммо ин кишвар аз ҳолатҳои зиёди фиреб, таҳдид, фишор ва сӯйистифода аз вазъи танги муҳоҷирон барои имзои иҷбории шартнома бо артишаш сухан намегӯяд.
Ахиран тарҳи “Зистан мехоҳам” (“Хочу жить”), лоиҳа давлати Украина, ки ба ҷамъоварии омори ҷанг машғул аст, моҳи апрели соли 2025 номи 931 зодаи Тоҷикистонро нашр карда, навишт, ки “онҳо бо артиши Русия шартнома баста, зидди Украина меҷанганд ва то имрӯз 196 нафари онҳо кушта шудаанд”.