Дар Тоҷикистон беш аз 700 ҳунарманд аз андоз зиёда аз 660 ҳазор сомонӣ қарздор будаанд. Аксари ҳунармандони “андозгурез” раққосаву навозандаву барандагони ҷашну маъракаҳо ва қисми зиёди қарздорон аз шаҳри Душанбе будаанд.
Дар ин бора аз Кумитаи андоз ба “Азия-Плюс” иттилоъ доданд.
Ба қавли манбаъ, ба ҳолати 1-уми январи соли 2026, дар ҷумҳурӣ 701 ҳунарманд дар назди буҷет аз ҳисоби андоз 665,1 ҳазор сомонӣ қарздоранд. Ин қарзест, ки аз солҳои пешин ҳам боқӣ мондааст. Ин теъдод назар ба соли пеш 32 нафар ва қарзи онҳо 65,5 ҳазор сомонӣ камтар будааст.
Ба иттилои Кумита, 71 нафари онҳо сарояндагон буда, қисми аксари ҳунармандони “андозгурез” навозандагону раққосон ва барандагони ҷашну маъракаҳо будаанд. Ҳаҷми қарзи ҳунармандон вобаста ба навъи фаъолияташон чунин аст:
330 раққос, навозанда ва барандаи ҷашну маъракаҳо – 236,2 ҳазор сомонӣ;
71 сароянда – 227,2 ҳазор сомонӣ;
185 суратгир ва наворбардор – 87,4 ҳазор сомонӣ;
115 соҳибкоре, ки ба таъмини мошин ва ороишот барои тӯю маъракаҳо машғуланд – 114,3 ҳазор сомонӣ.
Аммо аз Кумита номи ҳунармандони аз андоз қарздорро нагуфтанд. Ин дар ҳолест, ки солҳои пеш мақомот номи аксари онҳоро расонаӣ мекард ва дар байни онҳо ҳунармандони маъруфи кишвар низ буданд.
Ҳамчунин, аз рӯйи табақабандии минтақаҳо ҳунармандони пойтахт аз ҳама зиёд аз андоз қарздор будаанд:
Шаҳри Душанбе – 296,5 ҳазор сомонӣ;
Вилояти Хатлон – 105,1 ҳазор сомонӣ;
Вилояти Суғд – 188,7 ҳазор сомонӣ;
ВМКБ – 3 ҳазор сомонӣ;
Шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ – 59,2 ҳазор сомонӣ.
Кумита яке аз омилҳои саривақт пардохт нашудани андоз ва қарздор мондани ҳунармандонро дар сафарҳои ҳунарӣ будани онҳо ва иштирок дар чорабиниҳои фарҳангӣ гуфтааст.
“Бо ҳамин баҳона, онҳо уҳдадориҳои ба зимма гузоштаашонро фаромӯш месозанд, ки ин боиси дар фаъолияташон ба миён омадани бақияи қарзи андозҳо мегардад”, – навиштааст рӯзномаи “Боҷу хироҷ”-и Кумитаи андоз.
Ба иттилои манбаъ, дар ин баробар, дар моҳи январи соли 2026 аз ҳисоби 32 ҳунарманд 148,2 ҳазор сомонӣ бақияи қарзи андозҳо ситонида шудааст ва кумита мегӯяд, ки барои рӯёнидани маблағи боқимонда корбарӣ мекунад.
Ҳоло дар кишвар чанд ҳунарманд фаъолият мекунад?
Ба иттилои Кумитаи андоз, ба ҳолати 1-уми январи соли 2026, дар кишвар 1618 санъаткор сабтином буда, 1586 нафари онҳо дар асоси шаҳодатнома бо шартҳои махсус ва 32 нафар бо шаҳодатномаи низоми содакардашуда фаъолият мекунанд.
Аз ҷумла, 176 сароянда, 750 баранда, навозанда ва раққос, 449 суратгир ва наворбардор, 214 нафар, ки ба пешниҳоди мошинҳо ва ороишот дар ҷашну маъракаҳо маҳғуланд, ҳуҷҷати соҳибкорӣ ба даст овардаанд.
Ба қавли манбаъ, 397 ҳунарманд дар соли 2025 худро ба қайди кумита гузоштаанд. Аз ҷумла, дар шаҳри Душанбе 79, дар вилояти Суғд 211, Хатлон 61, ВМКБ 11 ва шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ 35 ҳунарманд сабтином шудаанд.
Андозҳои ҳисобшудаи ҳунармандон танҳо дар 12 моҳи соли 2025, дар умум 4 миллиону 970 ҳазору 100 сомонӣ буда, дар ин давра 4 миллиону 899 ҳазору 700 сомонӣ пардохт шудааст.
Бояд гуфт, Кумитаи андоз сарояндагон, ровиёни тӯю маъракаҳо, навозандагон, раққосон, наворбардорони ҷашну маъракаҳо ва онҳоеро, ки барои таъмини мошинҳо ва дигар ороишот дар базмҳои арӯсӣ фаъолият мекунанд, ҳамчун ҳунарманд ба қайд мегирад.
Ёдрас мешавем, ки қаблан Кумитаи андози Тоҷикистон номи сарояндагони дар назди буҷет қарздорро нашр мекард. Аз ҷумла, соли 2024 дар феҳристе, ки мақомот расонаӣ карда буд, номи Сангалӣ Мирзоев, Ғолибҷон Юсупов ва дигар сарояндаҳои маъруфи тоҷик буданд.
