ЧОРАБИНИҲОИ МУҲИМ
– Имрӯз соати 15:00 дар Театри давлатии русии драмавии ба номи В. Маяковский намоиши "Ҳар чӣ кобӣ, ҳамон биёбӣ" ("За чем пойдешь, то и найдешь") аз рӯи асари Островский бо коргардонии Хуршед Мустафоев ба саҳна гузошта мешавад. Нархи чипта 35 сомонӣ буда, метавон аз хазинаи театр ва ё сомонаи ticketon.tj дастрас кард.
ИЗОБРАЖЕНИЕ
ЯК РӮЗИ ТАЪРИХ
Имрӯз дар Тоҷикистон Рӯзи кормандони додситонӣ ҷашн гирифта мешавад. 14 марти соли 1992 Қонун “Дар бораи прокуратураи Ҷумҳурии Тоҷикистон” қабул шуд, ки тибқи он мансаби додситони кул таъсис дода шуд ва аз ҳамон сол инҷониб 14 март Рӯзи кормандони додситонӣ таҷлил карда мешавад.
Соли 1942 – Марҳилаи аввали Комбинати нассоҷии Душанбе ба истифода дода шуд.
Соли 1955 – Боғи ботаникии Ленинобод (ҳоло Хуҷанд) ба фаъолият шурӯъ кард.
Соли 1994 – Анҷумани аввали Иттиҳоди ҷавонони Тоҷикистон баргузор шуд.
Соли 2001 – Кумитаи давлатии идораи замини Тоҷикистон таъсис ёфт.
Соли 2013 – Нерӯҳои марзбонии Қирғизистон ва Тоҷикистон Созишномаи муштаракро дар бораи ҳифзи қитъаҳои мушкили сарҳадӣ имзо карданд.
Соли 2017 – Додгоҳи Олии Тоҷикистон вакили дифоъ Бузургмеҳр Ёровро барои “беэҳтиромӣ ба суд” ба ду соли иловагии зиндон маҳкум кард, ки дар маҷмӯъ муҳлати ҷазояш ба 25 сол расид.
ШАХСИЯТҲО
Соли 1911 – Мавлуди Абдусалом Деҳотӣ, шоир, нависанда, дромнавис, луғатшинос ва арбоби давлатӣ.
ИЗОБРАЖЕНИЕ Абдусалом Деҳотӣ
Абдусалом Деҳотӣ, шоир ва пажӯҳишгари тоҷик аз ҷумлаи маъруфтарин адибони садаи ХХ буда, дар Самарқанд зода шудааст. Ӯ дар таҳрири осори устод Айнӣ ва таҳияи “Фарҳанги забони тоҷикӣ” саҳми босазо дорад.
Деҳотӣ солҳо дар Тоҷикистон фаъолият бурда, осори ғанӣ эҷод ва дастраси хонандагон кардааст. “Ҳаёт қадам мезанад”, “Бунафша, “Ҳадя ба хурдтаракон”, “Оби равон меояд” аз ин қабиланд.
Насри Деҳотӣ аз ҳикояҳои ҳаҷвӣ, очеркҳо ва мақолаҳои публисистӣ иборат аст. Муҳимтарин хусусияти ҳикояҳои ҳаҷвии ӯ қувват гирифтани ҷанбаи публисистӣ, ба нақл ҳамроҳ шудани андешаву мулоҳизоти публисистона, фаровон истифода гардидани унсурҳои этнографӣ мебошад.
Дар офаридани асарҳои драмавӣ низ маҳорати беҳамто дошта, дар ҳамқаламии М.Турсунзода драмаи мусиқии “Хусрав ва Ширин”, мустақилона либреттои операҳои “Шӯриши Восеъ” ва “Комде ва Мадан”-ро навиштааст. Соли 1953 мазҳакаи “Қиссаи Таърифхоҷаев”-ро ба қалам овардааст.
Абдусалом Деҳотӣ соли 1962 дар синни 50-солагӣ аз олам даргузашт.
Соли 1948 – Мавлуди Мамадшо Илолов, риёзидон, собиқ президенти Фарҳангистони улуми Тоҷикистон.
Соли 1956 – Мавлуди Ортиқ Қодир, ҳунарпешаи театр ва синамои тоҷик, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон.
ИЗОБРАЖЕНИЕ Ортиқи Қодир
Ортиқ Қодир яке аз ҳунарпешагони маҳбуби тоҷик буда, бо садои марғубу нақшҳои муассир на танҳо дар фазои театру синамо мақом дорад, ҳамчунин нақши ӯ дар ҷараёни фарҳангии миллат низ сазовор арзёбӣ мешавад.
Ӯ шуъбаи ҳунарпешагии Донишкадаи давлатии санъат ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. Шурӯъ аз солҳои донишҷӯӣ дар бисёр озмунҳо ва чорабиниҳои сатҳи баланд ба ҳайсӣ ровӣ ва ҳунарпеша иштирок кардааст.
Ҳунарпеша соли 1978 бо роҳхати Вазорати фарҳанг (ва дархости маъмурияти театр) ба Театри давлатии академии драмавии ба номи А. Лоҳутӣ ба кор даъват шуда, дар тӯли фаъолияти худ дар соҳаи театр даҳҳо нақшҳо офаридааст. Нақшҳои Шаҳзода дар “Кӯзаи гӯё”, шоҳ дар “Бахтатро бедор кун”, вазири мушон дар “Қиссаи аҷибу ғариб”, Лоҳутӣ дар “Қиёми Лоҳутӣ”, Хоҷа Ҳофиз дар “Кабки қафас”, Рӯдакӣ дар “Рӯдакӣ” аз беҳтарин нақшҳои ҳунарпешаанд.
Ортиқ Қодир аз соли 1991 то соли 1995 дар симмати ҳунарпешагии Театри навтаъсиси намунавии миниатюрии “Оина”-и идораи фарҳанги шаҳри Душанбе кор кардааст. Солҳои 1996-2001 муовини сардабири ҳафтаномаи “Чархи гардун” буд.
Соли 1963 – Мавлуди Ҷумахон Файзализода, директори Китобхонаи миллии Тоҷикистон.
Соли 1970 – Зодрӯзи Ширин Исматуллозода, забоншинос, собиқ муовини сарвазири Тоҷикистон.
САНАҲОИ МУҲИМИ ҶАҲОНӢ
Имрӯз рӯзи таваллуди Алберт Эйнштейн – олими бузурги физика ва поягузори назарияи нисбият аст. Яке аз суханони маъруфи ӯ чунин аст: “Муҳим он аст, ки савол доданро бас накунӣ”. Ба ҳамин сабаб, 14 март ҳамчун Рӯзи байналмилалии пурсиш ё пешниҳоди савол низ таҷлил мешавад.
ИЗОБРАЖЕНИЕ
Имрӯз ҳамчунин Рӯзи байналмилалии дарёҳо таҷлил мешавад. Пештар ҳамчун Рӯзи байналмилалии мубориза бар зидди сарбандҳо маъруф буд. Онро соли 1997 дар Конфронси байналмилалии зидди сохтмони сарбандҳои бузург дар шаҳри Куритибаи Бразилия таъсис доданд. Шиори ин рӯз “Барои рӯдхонаҳо, об ва ҳаёт!”.
ИЗОБРАЖЕНИЕ
14 марти соли 1956 ширкати амрикоии "Ampex" аввалин сабти видеоиро намоиш дод. Ин ширкат аввалин видеомагнитофонро дар таърих намоиш дод. Ширкатро соли 1943 муҳоҷири рус Александр Понятов таъсис додааст. Видеомагнитофони аввалине, ки ин ширкат истеҳсол кард, намуди катушкӣ (тасмавӣ) дошт ва 14 марти соли 1956 ба намоиш гузошта шуд. Ин дастгоҳ танҳо барои истифодаи касбӣ дар студияҳои телевизионӣ пешбинӣ гардида буд.
ИЗОБРАЖЕНИЕ
Видеомагнитофони "Ampex" дар Иттиҳоди Шӯравӣ рақобати ҳасудонаеро ба вуҷуд овард. Соли 1958 Никита Хрушёв аз намоишгоҳи амрикоӣ, ки дар Маскав баргузор мешуд, боздид кард. Вақте, ки ӯ сабти мулоқоташро бо сафири ИМА дид, фавран амр дод, ки видеомагнитофони шабеҳе таҳия шавад, ки аз ин камӣ надошта бошад. Пас аз ду сол аввалин видеомагнитофони шӯравӣ бо номи “Кадр” истеҳсол шуд ва то давраи бозсозӣ (перестройка) дар СССР истеҳсол мегардид.
14 марти соли 1900 дар Иёлоти Муттаҳидаи Амрико “стандарти тиллоӣ” ба расмият дароварда шуд. Ин низоми молиявиест, ки дар он тилло ҳамчун асоси муомилоти пулӣ ва ченаки арзиши умумӣ хизмат мекунад.
ИЗОБРАЖЕНИЕ
14 март ҳамчун Рӯзи ихтирои бутерброд ҳисобида мешавад. Маълумоти дақиқ дар бораи пайдоиши ин ғизо мавҷуд нест. Бархе онро ба яҳудиёни қадим рабт медиҳанд, ки дар матзо (нонҳои тунуки анъанавӣ) порчаҳои хӯрокҳои гуногун мегузоштанд. Дигарон ба нони чапатии ҳиндӣ ишора мекунанд, ки барои гузоштани гӯшт, моҳӣ ва дигар маҳсулот истифода мешуд.
ИЗОБРАЖЕНИЕ
Даниягиҳо бутербродро ихтирои худ мешуморанд – онҳо онро маъмулан бо пиёз ва моҳии дуддодашуда омода мекунанд. Шведҳо низ даъвои ихтирои бутербродро доранд, зеро он ҷузъи ҷудонашавандаи “столи шведӣ” аст. Англисҳо ихтирои бутербродро ба ҳамватани худ Ҷон Сэндвич нисбат медиҳанд. Тибқи ривоят, ӯ иштиҳои хуб дошт ва метавонист соатҳои дароз порчаҳои нонро, ки дар байни онҳо гӯшт бо равған ҷойгир буд, истеъмол кунад.
ВАЗЪИ ҲАВО*
Дар вилояти Суғд – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 7+12º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ рӯзона 4+9º гарм, дар водиҳо шабона 2+7º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона 2-7º сард, рӯзона 2+7º гарм.
Дар вилояти Хатлон – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 13+18º гарм, дар доманакӯҳҳо рӯзона 8+13º гарм, дар водиҳо шабона 4+9º гарм, дар ноҳияҳои доманакӯҳӣ шабона 0+5º гарм.
Дар шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 12+17º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ рӯзона 7+12º гарм, дар водиҳо шабона 3+8º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона -3+2º, дар баъзе ноҳияҳо то 5-7º сард.
Дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон – Ҳавои тағйирёбанда, асосан бебориш (0,0-0,5мм) пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар ғарби вилоят рӯзона 10+15º гарм, дар шарқи вилоят рӯзона 0+5º гарм, дар баъзе минтақаҳо то 3-5º сард, дар ғарби вилоят шабона -4+1º, дар баъзе ноҳияҳо то 4+6º гарм, дар шарқи вилоят шабона 9-14º сард, дар баъзе минтақаҳо то 22-24º сард.
Дар шаҳри Душанбе – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 9+11º гарм.
Дар шаҳри Хуҷанд – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 10+12º гарм, шабона 3+5º гарм.
Дар шаҳри Бохтар – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 14+16º гарм, шабона 5+7º гарм.
Дар шаҳри Хоруғ – Ҳавои тағйирёбанда, асосан бебориш (0,0-0,5мм) пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 10+12º гарм, шабона -1+1º.
*Ҳарорати шабонаи ҳаво шаби 14 ба 15-уми март ба ҳисоб гирифта шудааст.
