Ҳукумати Тоҷикистон ва Бонки осиёии рушд (БОР) стратегияи нави шарикиро барои солҳои 2026-2030 қабул карданд, хабар доданд ба “Азия-Плюс” аз намояндагими доимии ин ташкилоти молиявӣ дар Душанбе.
Ҳуҷҷати мазкур барои расидан ба рушди устувор, гуноунсамт ва фарогир, ки дар он таъсиси ҷойҳои нави корӣ ва беҳбуди сифати зиндагии шаҳрвандони Тоҷикистон пешбинӣ гардидааст, равона шудааст.
Дар доираи стратегия рушди зерсохтор, беҳбуди амнияти энергетикӣ, тақвияти бахши хусусӣ ва дастгирии ҳифзи иҷтимоӣ аз ҷумлаи афзалиятҳои муҳимтарин дониста шудаанд.
Афзалиятҳои калидии стратегияи нав
1. Амнияти энергетикӣ ва нерӯи тоза
Яке аз таркибҳои марказии стратегия амалисозии лоиҳаи бузург – сохтмони Нерӯгоҳи барқи обӣ (НБО)-и “Роғун” мебошад, ки ба Тоҷикистон ҷиҳати расидан ба истиқлоли энергетикӣ, рафъи камбуди мавсимии барқ ва таъсиси ҷойҳои нави корӣ кумак мекунад.
Ғайр аз ин, дар стратегия таъмини босубот бо барқ ва боло бурдани устуворӣ ба тағйирёбии иқлим, рушди энергетикаи офтобӣ ва бодӣ (шамолӣ) пешбинӣ шудааст.
2. Рушди зерсохтор
БОР ба сармоягузорӣ ба зерсохтори нақлиёт, бахусус дар доираи ҳамкории минтақавии иқтисодӣ дар Осиёи Марказӣ (ЦАРЭС) идома медиҳад. Ин аз беҳбуди вазъи роҳҳо ва бунёди долонҳои логистикӣ иборат аст, ки хароҷоти савдоро ба таври назаррас коҳиш дода, мавқеи Тоҷикистонро ба сифати ҳалқаи транзитӣ дар Осиёи Марказӣ мустаҳкам месозад.
3. Рушди бахши хусусӣ ва таъсиси ҷойҳои корӣ
Бахши кишоварзӣ корфармои бузургтарин дар кишвар боқӣ мемонад, аммо барои ҳавасмандсозии рушди иқтисод, тақвияти бахши хусусӣ ва тиҷорати хурд талаб мешавад.
БОР ният дорад, ки аз лоиҳаҳои марбут ба таъсиси ҷойҳои корӣ дастгирӣ кунад, аз ҷумла тариқи дастгирии соҳибкории хурду миёна, ки ба коҳиши сатҳи бекорӣ ва таъмини дастрасии бештар васеъ ба имконоти иқтисодӣ мусоидат мекунад.
ИЗОБРАЖЕНИЕ
4. Тағйирёбии рақамӣ
Рақамисозии иқтисод ва идоракунии давлатӣ аз афзалияти муҳими стратегия маҳсуб меёбад. БОР ба дастгирии ҷорисозии технологияҳои рақамӣ ҷиҳати беҳбуди дастрасӣ ба хидматрасониҳои давлатӣ, беҳбуди самаранокии идоракунӣ ва коҳиши фарқияти гендерӣ идома дода, имконотро барои ҳамаи шаҳрвандон, аз ҷумла занон ва гурӯҳҳои осебпазири аҳолӣ васеъ мекунад.
5. Бахши кишоварзии устувор ва идоракунии захираҳои обӣ
Бахши кишоварзии Тоҷикистон ба таъмиру навсозии ҷиддӣ ниёз дорад. Дар Стратегия гуногунсамт сохтани истеҳсолоти кишоварзӣ ва истифодаи технологияҳои муосири иқлимии устувор, аз ҷумла низомҳои зеҳнӣ барои обёрӣ ва идоракунии захираҳои об ҷиҳати мутобиқат ба тағйирёбии иқлим ва баланд бардоштани ҳосилнокӣ пешбинӣ шудааст.
Рушди фарогир ва беҳбуди сифати зиндагӣ
Ба фарогирии иҷтимоӣ таваҷҷуҳи хосса зоҳир мешавад. Стратегия ба коҳиши сатҳи камбизоатӣ, баланд бардоштани дастрасӣ ба таълим ва тандурустӣ, беҳбуди ҳифзи иҷтимоӣ ва зерсохтор нигаронида шудааст. Беҳбуди шароит барои занон ва гурӯҳҳои осебпазири аҳолӣ, бахусус дар ноҳияҳои деҳот яке аз самтҳои аҳаммиятнок шуморида мешавад.
Дастгирии баробарии гендерӣ
БОР ният дорад, ки ба расидан ба баробарии гендерӣ фаъолона мусоидат намуда, ба занон ҷиҳати иштирок дар иқтисод тариқи таъсиси ҷойҳои корӣ, дастгирии таълим дар соҳаи STEM (илм, технологияҳо, муҳандисӣ ва риёзӣ) ва рушди соҳибкорӣ миёни занон дар шаҳру навоҳӣ имконоти бештар пешниҳод созад.
Имзои Стратегияи нави шарикӣ бо БОР барои солҳои 2026-2030 ба Тоҷикистон баҳри расидан ба пешравӣ ва рушди устувор, таҳкими иқтисоди худ ва беҳбуди сифати зиндагӣ имконоти нодир фароҳам меоварад.
Бо таваҷҷуҳ ба соҳаҳои калидӣ ба монади нерӯ, зерсохтор, бахши хусусӣ, ҳифзи иҷтимоӣ ва рақамисозӣ, Тоҷикитон барои амалисозии нақшаҳои дарозмуҳлат дар самти беҳбуди некӯаҳволии шаҳрвандон ва таъмини рушди уствор дар оянда ҳамаи шароитҳоро доро хоҳад буд.
Дар бораи Бонки осиёии рушд
Аз замони узвият ба БОР дар соли 1998, ин ниҳоди молиявӣ ба сифати кумак барои рушд ҳудуди 3 млрд доллар маблағ ҷудо карда, яке аз шарикони бузургтарини бисёрҷонибаи кишвар шуд. Аз ин шарикӣ натиҷаҳои назаррас ҳосл шуданд, аз ҷумла таъмиру навсозии роҳҳои мошингарди калидии пайвасткунандаи шаҳру навоҳӣ дар саросари кишвар, низомҳои муҳими обёрӣ ва таъминот бо оби нӯшокӣ, инчунин сохтмони бемористону мактабҳо.
БОР ҳамчунин аз сохтмони хатҳои интиқоли барқ ва зеристгоҳҳои барқӣ, дубора пайваст шудани низоми энергетикаи миллӣ ба шабакаи энергетикии Осиёи Марказӣ ва таъмиру навсозии нерӯгоҳҳои барқи обии “Норак” ва “Сарбанд” дастгирӣ кард.
Бонки осиёии рушд бонки пешрафтаи бисёрсоҳавӣ мебошад, ки аз рушди фарогир, ба ҳаёт тобовар ва устувор дар минтақаи Осиё ва Уқёнуси Ором дастгирӣ мекунад. Дар ҳамкорӣ бо кишвар ва шарикон ҷиҳати ҳалли муштараки вазифаҳои маҷмӯавӣ, БОР аз воситаҳои навоваронаи молиявӣ ва шарикӣ баҳри тағйири ҳаёти одамон, бунёди зерсохтори босифат ва ҳифзи сайёраи мо истифода мебарад. БОР соли 1966 таъсис ёфта, 69 кишвар ба ҳайати он шомиланд, ки 50-то аз ин кишварҳо дар минтақа қарор доранд.
