ЧОРАБИНИҲОИ МУҲИМ
– Имрӯз соати 14:00 дар Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон ба муносибати 85-солагии Абдунабӣ Сатторзода, адабиётшинос ва мунаққиди маъруфи тоҷик маҳфили илмию адабӣ баргузор мегардад.
Адибону олимон дар бораи шахсият ва осори Абдунабӣ Сатторзода суҳбат мекунанд. Вуруд озод аст.
ИЗОБРАЖЕНИЕ Абдунабӣ Сатторзода
– Имрӯз дар шаҳри Тошканди Ӯзбекистон мусобиқаи “Тоскулоҳи бузург”-и Тошканд (Tashkent Grand Slam 2026) оғоз шуда, то 1-уми март идома мекунад. Тоҷикистонро 17 ҷудокор (13 мард ва 4 зан) намояндагӣ мекунанд. Барандаҳои медали тилло дар ҳар як вазн 5000 евро, ҷойҳои дуюм 3000 евро ва зинаҳои сеюм 1500-евроӣ ба даст меоранд.
ЯК РӮЗИ ТАЪРИХ
Соли 2008 – Бо фармони президент, Вазорати кишоварзӣ ва ҳифзи табиат ба ду сохтори алоҳида ҷудо карда шуд: Вазорати кишоварзии Тоҷикистон ва Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Тоҷикистон.
Соли 2008 – Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Қонун “Дар бораи ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон”-ро қабул кард.
Соли 2017 – Байни ҳукуматҳои Тоҷикистон ва Русия оид ба ҳамкорӣ дар соҳаи истифодаи энергияи атомии сулҳҷӯёна созишнома ба имзо расид.
Соли 2018 – Лигаҳои футболи Тоҷикистон ва Қирғизистон дар Душанбе Ёддошти ҳамкориро имзо карданд.
Соли 2018 – Дар шаҳри Кӯлоб корхонаи истеҳсоли орд фаъол гардид.
Соли 2020 – Антониу Гутерриш, дабири кулли СММ Сезин Синаноглуро ҳамоҳангсози доимии СММ дар Тоҷикистон таъйин кард.
Соли 2023 – Ҷоизаи Раиси шаҳри Душанбе барои муҳаққиқони ҷавон таъсис ёфт.
ШАХСИЯТҲО
Соли 1941 – Мавлуди Абдунабӣ Сатторзода, адабиётшинос ва сиёсатмадори шинохтаи тоҷик, доктори илмҳои филологӣ, профессор.
Абдунабӣ Сатторзода, ки яке аз шахсиятҳои маъруфи Тоҷикистон ва донишмандони варзида дар бахши адабиётшиносӣ ва нақди адабӣ аст, имрӯз 84-сола шуд.
ИЗОБРАЖЕНИЕ Абдунабӣ Сатторзода
Ӯ пас аз хатми мактаби ҳаштсолаи деҳа таҳсилро дар Омӯзишгоҳи омӯзгории Панҷакент ва факултаи таъриху филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон идома додааст.
Фаъолияти кориашро соли 1963 дар Донишгоҳи давлатии Тоҷикистоноғоз карда, баъд ҳамчун аспирант, устод ва мудири кафедраи адабиёти классикии тоҷик то соли 1993 давом додааст.
Дар ин фосила як муддат мудири шӯъбаи нақди адабии маҷаллаи “Садои Шарқ”, докторанти Донишгоҳи давлатии Маскав ба номи Ломоносов ва устоди Донишгоҳи Пуҳантуни Кобул буд.
Абдунабӣ Сатторзода яке аз таъсисдиҳандагони Ҳизби демократи Тоҷикистон буд ва дар музокироти сулҳи байни тоҷикон иштирок кардааст.
Ӯ 17-уми марти соли 1999 муовини вазири корҳои хориҷии Тоҷикистон таъйин гардид ва дар ин вазифа то 30-юми январи соли 2006 кор кард. Солҳои 2006-2012 сардори Раёсати сиёсати хориҷӣ ва инкишофи робитаҳои иқтисодии берунаи Маркази тадқиқоти стратегии назди президенти Тоҷикистон буд. Вай аз соли 2012 то 2023 дар Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии АМИТ кор кардааст.
Пиромуни рӯзгору раҳоварди ин адабиётшинос ва сиёсатмадори шинохтаи тоҷик дар матлаби Абдунабӣ Сатторзода: “Ман гунаҳкори гунаҳнокардаам!” мутолиа кунед.
"Азия-Плюс" соле пеш ба муносибати 84-солагии Абдунабӣ Сатторзода мусоҳиба орост, ки инҷо мутолиа кунед: Абдунабӣ Сатторзода: “Олами озодагӣ хуш оламест!”
Соли 1943 – Зодрӯзи Зайниддин Мусоев, географи тоҷик.
Соли 1963 – Зодрӯзи Гули Зард (Зардова Гулӣ), рӯзноманигор ва нависандаи тоҷик.
ИЗОБРАЖЕНИЕ Гули Зард
Гули Зард, ки номи аслиаш Гулӣ Зардова буда, бо ин тахаллус эҷод мекард, чанде пеш, 9-уми декабри соли 2025 дар 62-солагӣ даргузашт. Ӯ аз зумраи қаламкашоне буд, ки мавзӯи аслии эҷодиёташ иҷтимоиёт, масоили хонаводагӣ, қисмати занону духтарон ва ҳуқуқи онҳо буд.
Ӯ шуъбаи филологияи руси факултаи филологияи Донишкадаи давлатии омӯзгории Тоҷикистонро хатм карда, ҳамчун омӯзгор фаъолияти худро оғоз ва баъдан дар шуъбаи фарҳанги Дастгоҳи Маҷлиси миллӣ кор кардааст. Чанд соли охир ҳамчун хабарнигори мустақил фаъолият дошт ва дар шабакаҳои иҷтимоӣ андешаҳояшро нашр мекард.
Соли 2018 Гули Зард барои муҳтавои китобаш – “Бодоми шириндона” ба далели тарғиби “ишқи бадахлоқона ва бисёрзанӣ” ва “коҳиши завқи эстетикиву этикии хонандагон” аз сафи Иттифоқи нависандагон хориҷ карда шуд.
Шӯрои наср ва нақди адабии Иттифоқ асарҳои ӯро “хилофи қонун ва арзишҳои ҷомеаи суннатӣ” унвон дода буданд.
Аммо худи Гули Зард иддао карда буд, ки сабаби ихроҷаш интиқод аз роҳбарият ИН ва талаби истеъфои он будааст.
Гули Зард бо забонҳои тоҷикӣ ва русӣ даҳҳо қиссаву ҳикоя эҷод ва таълиф кардааст. Аз ҷумла, “Дард”, “Бодоми шириндона”, “Ашки аҷал”, “Хазонрези орзуҳо”, “Худойдод”, “Ҳамели андешаҳо”, “Табассуми иқбол”, “Ишқи духтари пистафурӯш”, “Модаргург” аз ҷумлаи таълифоти Гули Зард мебошанд. Ӯ муаллифи чандин шеърҳо низ аст.
Соли 1969 – Зодрӯзи Зебо Давлатшоева, рассом.
Соли 1974 – Мавлуди Шуҳратшоҳ Раҳматуллоев, ҳунарпешаи театр ва синамои тоҷик.
ИЗОБРАЖЕНИЕ Шуҳратшоҳ Раҳматуллоев
Шуҳратшоҳ Раҳматуллоев, писари Асланшо Раҳматуллоев, ҳунарпешаи саршиноси тоҷик ва Гулчеҳра Раҳматуллоева буда, соли 1974 ба дунё омадааст. Соли 1996 шуъбаи драма ва кинои Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзодаро бо ихтисоси ҳунарпешаи драма ва кино хатм кард.
Шуҳратшоҳ дар даҳҳо филмҳои тоҷикӣ ва хориҷа, аз ҷумла, филмҳои “Муҳаббат” ва “Афсарон” ҳунарнамоӣ кардааст. Ҳоло дар Театри давлатии драмаи русии ба номи Владимир Маяковский ба ҳайси ҳунарманд фаъолият дорад.
Соли 1982 – Малика Собирова, ҳунарпешаи балет, раққоса, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистони Шӯравӣ дар синни 39-солагӣ аз олам даргузашт.
ИЗОБРАЖЕНИЕ Малика Собирова
Малика Собирова, ки аз ӯ ба унвони ситораи дурахшон, марвориди Шарқ ном мебаранд, рамзи балети тоҷик дониста мешавад. Ӯ унсурҳои рақси классикӣ ва миллии тоҷикро моҳирона ба ҳам пайваст. Ба туфайли истеъдоди барҷастаи ҳунарпешагӣ ва техникаи моҳиронааш ӯро муяссар шуд, ки дар саҳнаи театр мақоми шоиста пайдо кунад.
Малика Собирова Омӯзишгоҳи академии хореографии ба номи А. Вагановаи шаҳри Ленинградро хатм кардааст. Ӯ аз соли 1963 то охири умр ҳунарпешаи Театри академии опера ва балети ба номи С. Айнӣ буд. Ба санъати ӯ аз ҷиҳати фасоҳат, дарки амиқи олами ботинии образҳои саҳнавӣ ва техникаи олӣ баҳои сазовор додаанд.
Ӯ образҳои Одеттаи фидокор ва азиятдида, Одиллияи маккор ва дилфиреб, Лизаи ишвагар ва бепарворо дар саҳнаи театр офаридааст. Вай унсурҳои рақси классикӣ ва миллии тоҷикро моҳирона ба ҳам мепайваст. Ба туфайли истеъдоди барҷастаи ҳунарпешагӣ ва техникаи моҳиронааш ба М. Собирова муяссар шуд, ки дар саҳнаи театр мақоми шоиста пайдо кунад.
Вай балетҳои романтикии маъруф “Жизел”, “Шурале”, “Ромео ва Ҷулйетта”, “Лайлӣ ва Маҷнун”, “Темурмалик”-ро иҷро кардааст. Собирова инчунин дар якчанд филмҳои бадеӣ ва ҳуҷҷатӣ, “1002 шаб” “Малика”, “Қиссаи шарқӣ” иштирок кардааст. Ҳоло Коллеҷи ҷумҳуриявии хореографии Тоҷикистон дар Душанбе ба номи Малика Собирова аст.
Соли 2004 – Бӯри Кимсанов, доктори илми химия, Ихтироъкори шоистаи Тоҷикистон дар 62-солагӣ даргузашт.
САНАҲОИ МУҲИМИ ҶАҲОНӢ
Имрӯз Рӯзи ҷаҳонии ташкилотҳои ҷамъиятӣ (ғайриҳукуматӣ) аст. Ин ташаббусро Марсис Лиорс Скадманис, ки ҳангоми таҳсили ҳуқуқшиносӣ ба нақши ташкилотҳои ғайриҳукуматӣ дар ҷомеаи шаҳрвандӣ таваҷҷуҳ зоҳир кард, пешниҳод намуда буд. Онро “Эътилофи шаҳрвандии Латвия” дастгирӣ кард.
ИЗОБРАЖЕНИЕ
Соли 2012 он мақоми расмӣ гирифт, ва соли 2014 аввалин маротиба дар сатҳи байналмилалӣ таҷлил гардид.
Имрӯз Рӯзи байналмилалии хирси қутбӣ аст. Мақсади асосии ин рӯз ҷалби таваҷҷуҳи ҷомеа ба ҳифзи ин дарранда аст.
ИЗОБРАЖЕНИЕ
Шумораи тахминии онҳо дар ҷаҳон 20-25 ҳазор сарро ташкил медиҳад. Хирси қутбӣ ба Китоби Сурхи Байналмилалӣ дохил шудааст.
27 феврали соли 1900 бошгоҳи футболи “Бавария” ташкил ёфт. Гурӯҳи футболбозон аз ҷамъияти гимнастикии Мюнхен, ки ба футбол таваҷҷуҳи кофӣ надоштанд, дар тарабхонаи “Гизела” ҷамъ омада, клуби футболи “Бавария”-ро таъсис доданд.
ИЗОБРАЖЕНИЕ
Имрӯз “Бавария” серунвонтарин дастаи футболи Олмон аст, ки 33 унвони чемпионӣ, 20 Ҷоми Олмон ва 6 пирӯзӣ дар Лигаи чемпионҳоро дар ҳисоб дорад.
Имрӯз Рӯзи байналмилалии хушбинон (оптимист) аст.
Пессимистон ва оптимистон – ду гурӯҳе ҳастанд, ки шартан ҳамаи одамонро метавон ба онҳо тақсим кард. Гурӯҳи аввал, пессимистон, дар муошират он қадар хушоянд нестанд, зеро онҳо майл доранд, ки дунёро дар рангҳои хокистарӣ бубинанд. Аммо ба оптимистон зиндагӣ хеле осонтар аст, зеро онҳо ҳаводиси муҳити атрофро бо эҳсосоти мусбат мепазиранд.
ИЗОБРАЖЕНИЕ
Таҳқиқот нишон додааст, ки одамони бо рӯҳияи мусбат камтар ба бемориҳо гирифтор мешаванд. Оптимистон дӯстони зиёд доранд ва ҳатто пессимистон ҳам онҳоро хуш мепазиранд.
ВАЗЪИ ҲАВО*
Дар вилояти Суғд – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ шуда, дар баъзе ноҳияҳо тормеғ мефарояд. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 8+13º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ рӯзона 2+7º гарм, дар водиҳо шабона 2+7º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона 2-7º сард.
Дар вилояти Хатлон – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 17+22º гарм, дар доманакӯҳҳо рӯзона 8+13º гарм, дар водиҳо шабона 6+11º гарм, дар ноҳияҳои доманакӯҳӣ шабона 2+7º гарм.
Дар шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 13+18º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ рӯзона 1+6º гарм, дар водиҳо шабона 4+9º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона 5-10º сард, дар баъзе ноҳияҳо то 0+2º гарм.
Дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон – Ҳавои тағйирёбанда, рӯзона дар баъзе ноҳияҳо борон ва барф меборад. Ҳарорат: дар ғарби вилоят рӯзона 2+7º гарм, дар баъзе ноҳияҳо то 11+13º гарм, дар шарқи вилоят рӯзона -2+3º, дар баъзе минтақаҳо то 4-6º сард, дар ғарби вилоят шабона 1-6º сард, дар баъзе ноҳияҳо то 2+4º гарм, дар шарқи вилоят шабона 12-17º сард, дар баъзе минтақаҳо то 31-33º сард.
Дар шаҳри Душанбе – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 16+18º гарм, шабона 4+6º гарм.
Дар шаҳри Хуҷанд – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ шуда, тормеғ мефарояд. Ҳарорат: рӯзона 11+13º гарм, шабона 2+4º гарм.
Дар шаҳри Бохтар – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ шуда, шабона тормеғ мефарояд. Ҳарорат: рӯзона 18+20º гарм, шабона 6+8º гарм.
Дар шаҳри Хоруғ – Ҳавои тағйирёбанда, рӯзона борон меборад. Ҳарорат: рӯзона 5+7º гарм, шабона 3-5º сард.
*Ҳарорати шабонаи ҳаво шаби 27 ба 28-уми феврал ба ҳисоб гирифта шудааст.
