Дар Тоҷикистон истеҳсоли гӯшту шир ва тухм зиёд мешавад, лекин сарфи назар аз афзоиши ҳаҷми маҳсулоти соҳаи чорводорӣ, вобастагии кишвар ба воридот ҳанӯз ҳам боқӣ мемонад.
Бино ба маълумоти Агентии омор, то 1-уми октябри соли 2026 саршумори чорво ва паранда дар ҷумҳурӣ афзудааст. Саршумори чорвои калони шохдор 4,5%, гӯсфанду буз – 5,1% ва паранда – 1,5% зиёд шудааст. Ин ба афзоиши истеҳсоли таркибҳои маҳсулоти асосии бахши чорводорӣ имкон дод.
Бо вуҷуди ин, болоравии нархи онҳо идома дорад. Дар зарфи 9 моҳи соли ҷорӣ нархи ин маҳсулот то чунин андоза боло рафтанд:
Чунин ҳолатро коршиносон ба омилҳои мавсимӣ, болоравии нарх ба хӯрокаи чорво ва хароҷот ба нақлиёт рабт медиҳанд.
Деҳқонон ба истиқлолияти озуқаворӣ тақвият мебахшанд
Қисми зиёди маҳсулоти кишоварзиро дар Тоҷикистон хоҷагиҳои деҳқонӣ ва оилавӣ истеҳсол мекунанд. Қариб 94% чорвои калони шохдор ва зиёда аз 82%-и гӯсфанду буз ба ҳиссаи онҳо рост меояд.
Дар ҳамаи минтақаҳои кишвар – аз ВМКБ то вилояти Хатлон зиёд шудани саршумори чорво ба назар мерасад.
Ба сурати умум, дар Тоҷикистон 2,87 млн сар чорвои калони шохдор, 7,47 млн сар гӯсфанду буз ва 12,9 млн сар паранда ба қайд гирифта шудааст.
Ба ҷуз асал, истеҳсоли дигар ҳама чиз зиёд мешавад
Давоми 9 моҳ қариб 199 ҳазор тонна гӯшт истеҳсол шудааст, ки 10,6% зиёдтар аз соли пешин аст. Истеҳсоли шир то 739 ҳазор тонна ва тухм – то 1 млрд 32 млн дона афзудааст. Маҳсулоти чорводориро маъмулан вилоятҳои Хатлон ва Суғд таъмин мекунанд.
Дар партави афзоиши умумӣ, истисноҳо низ ҷой доранд. Истеҳсоли асал дар ин давра 12% коҳиш ёфта, 3,7 ҳазор тоннаро ташкил додааст. Ба гуфтаи мутахассисон, ин ба шароити обуҳаво ва коҳиши кишти зироатҳои зарурӣ барои асал вобаста аст.
Нарх зери назорат, вале воридот меафзояд
Сарфи назар аз афзоиши муътадил, вобастагии Тоҷикистон ба воридот аз хориҷи кишвар баланд боқӣ мемонад. Дар 9 моҳи соли 2025 ба Тоҷикистон маҳсулот бо ҳаҷми ишорашуда ворид карда шудааст:
Барои муқоиса: маблағи содироти ҳамаи маҳсулоти соҳаи чорводорӣ ҳамагӣ 1 млн долларро ташкил дод. Дар ин давра аз Тоҷикистон ҳамагӣ ҳудуди 20 тонна гӯшт ва каме бештар аз 100 тонна маҳсулоти ширӣ ва тухм ба хориҷи кишвар содир шудааст.
Ба бозори дохилӣ афзалият дода мешавад
Дар ҳукумат интизорӣ доранд, ки солҳои наздик ҳаҷми истеҳсол афзуда, содирот камтар мешавад. Ин ба он рабт дорад, ки вобаста ба афзоиши аҳолӣ ва зиёд шудани талаботи дохилӣ, ба бозори маҳаллӣ афзалият дода мешавад.
Мувофиқи пешгӯиҳо, соли 2027 ҳаҷми истеҳсоли ин навъи маҳсулот то ба ин андоза мерасанд:
Дар ҳамин ҳол, воридоти маҳсулоти ширӣ баръакс – аз 433 ҳазор тонна дар соли 2025 то ба 465 ҳазор тонна дар соли 2027 зиёд мешавад. Мақомот инро рушд дар саноати коркард ва истеъмол дар шаҳрҳо маънидод мекунанд.
