ЧОРАБИНИҲОИ МУҲИМ
– Имрӯз дастаи футболи “Истиқлол” дар доираи даври шашуми марҳилаи гурӯҳии Лигаи қаҳрамонҳои дуюми Осиё-2025/26 бо тими “Гоа”-и Ҳиндустон рақобат мекунад. Бозӣ дар Ҳиндустон доир шуда, соати 21:00 ба вақти Тоҷикистон оғоз мешавад.
– Имрӯз, соати 17:00 дар Филармонияи давлатии ба номи Акашариф Ҷӯраев консерти Ҷӯрабек Муродов, овозхони маъруфи тоҷик баргузор мешавад. Имрӯз ин ҳофизи тоҷик 83-сола мешавад. Арзиши чипта аз 100 то 250 сомонӣ вобаста ба ҷойи нишаст аст. Чиптаҳоро метавон аз сомонаи ticketon дастрас кард.
ЯК РӮЗИ ТАЪРИХ
Соли 1962 – Аввалин агрегати Нерӯгоҳи барқи обии “Сарбанд” дар дарёи Вахш ба истифода дода шуд.
Соли 1932 – Сохтмони роҳи мошингарди “Душанбе – Қӯрғонтеппа” ба итмом расид.
Соли 1969 – Дар Иттиҳоди Шӯравӣ гурӯҳи ташаббускори ҳимояи ҳуқуқи инсон таъсис дода шуд
Соли 1940 – Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ таъсис ёфт.
ИЗОБРАЖЕНИЕ
Соли 2015 – Амри президенти Тоҷикистон дар бораи ҳавасмандгардонии варзишгарон ва муаррифии ғолибону ҷоизадорони мусобиқаҳои байналмилалӣ аз намудҳои гуногуни варзиш ба имзо расид.
Соли 2021 – Эмомалӣ Раҳмон, раисҷумҳури Тоҷикистон 45 қонун, аз ҷумла Кодекси андозро дар таҳрири нав имзо кард.
ШАХСИЯТҲО
Соли 1908 – Мавлуди Мастибек Тошмуҳаммадов, аввалин генерали тоҷик.
Мастибек Тошмуҳаммадов, раҳбари низомии шӯравӣ ва нахустин генерал аз Тоҷикистони Шӯравӣ буд. Ӯ соли 1937 бо гумони хеши наздик будан бо Шириншоҳ Шоҳтемур аз сафи Артиши Шӯравӣ ихроҷ ва боздошт шуд.
Баъди оғози Ҷанги Бузурги Ватанӣ моҳи августи соли 1941 ӯро дар Артиши Сурх барқарор карданд.
ИЗОБРАЖЕНИЕ
Ӯ соли 1970 бознишаста шуда, 22-юми ноябри соли 1988 аз олам даргузашт.
Соли 1910 – Мавлуди Набиҷон Баротов, навозанда;
Соли 1934 – Зодрӯзи Муҳаммадалӣ Мадиброҳимов, олими соҳаи техника;
Соли 1942 – Мавлуди Ҷӯрабек Муродов, Ҳунарпешаи мардумии Иттиҳоди Шӯравӣ, яке аз сутунҳои мусиқии муосири тоҷик
Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон Ҷӯрабек Муродов зодаи деҳаи Куруди ноҳияи Айнӣ буда, имсол 83-сола шуд.
Ӯ аз маъруфтарин сарояндагони тоҷик шинохта шуда, дар санъати миллӣ саҳми шоён гузоштааст. Ин ҳунарвар бо суруду наво, Тоҷикистонро дар арсаи ҷаҳонӣ муаррифӣ намудааст.
Ҷӯрабек Муродов аз соли 1992 ба ҳайси сароянда дар Театри давлатии мусиқӣ-мазҳакавии шаҳри Хуҷанд фаъолият мекунад. Як замон роҳбари бадеии ансамбли “Шашмақом”-и назди Кумитаи телевизион ва радиои Тоҷикистон буд.
Ӯ дар тӯли фаъолияти эҷодиаш беш аз 2 ҳазор суруд иҷро кардааст, ки тақрибан 450-тояш оҳангҳои худи ӯянд.
Пиромуни эҷоду ҳунари ӯ дар мусоҳибаи "Ҷӯрабек Муродов: Ҳунарманд бояд ба сиёсат ворид нашавад" мутолиа кунед, ки бахшида ба 80-солагиаш ороста шуда буд.
Соли 1943 – Зодрӯзи Ҳуснигул Талбакова, забоншинос, Корманди шоистаи Тоҷикистон;
Соли 1945 – Сайидризо Ализода, мутарҷим ва забоншиноси тоҷик дар синни 58-солагӣ аз олам даргузашт.
ИЗОБРАЖЕНИЕ Сайидризо Ализода
Саидризо Ализода шахсияти таърихӣ ва адиби тоҷик буд, ки дар таърих бо фаъолияти илмиву адабӣ ва сиёсии худ номаш сабт гардидааст. Ӯ бо ибтикори шахсӣ маҷаллаи “Шуълаи инқилоб”-ро таъсис дод, ки дар он мақолаҳои ҷанбаи маърифатӣ ва ошкоркунанда дошта мавриди муҳокима қарор мегирифтанд.
Саидризо Ализода аввалин муаллифи адабиёти таълимӣ ба забонҳои тоҷикӣ баъд аз Инқилоби Октябр мебошад. "Дабистони тоҷик", "Китоби нахустин", "Сарфу наҳви тоҷикӣ", "Маданияти ислом", "Саодатнома" аз ҷумлаи онҳоянд.
Дар солҳои 1919-21 Саидризо Ализода котиби Кумитаи ҳизбии Самарқанд буд. Аммо бо ҷурми “ҷосуси империализми ҷаҳонӣ” дар зиндони Шӯравӣ ба ҳалокат расид.
Англисҳо барои сари Саидризо Ализода 50000 фунт стерлинг муқаррар намуда будаанд. Амири Бухоро низ ӯро куштан мехостааст. Баъдан зимомдорони давлати шӯравӣ ӯро бо гумони "ҷосуси империализми ҷаҳонӣ" дар маҳбас ба қатл расониданд. Саидризо Ализода кӣ буд ва чаро барои сари ӯ 50 ҳазор футн стерлинг муқаррар карда буданд, дар маводи "50 ҳазор фунт стерлинг барои сараш. Саидризо Ализода кӣ буд?" мутолиа кунед.
Соли 1948 – Мавлуди Абдусаттор Абдуҷаббор, арбоби давлатӣ, доктори илмҳои иқтисодӣ;
Соли 1957 – Мавлуди Иззатулло Сатторӣ, доктори улуми бахши байторӣ, профессор;
Соли 1961 – Зодрӯзи Набӣ Набизод, рӯзноманигор, собиқ директори ТВ "Синамо".
Соли 2015 – Шарофиддин Сайфиддинов, бастакори маъруфи тоҷик, муаллифи суруди “Республикаи ман” пас аз бемории тӯлонӣ дар синни 87-солагӣ дар Душанбе аз олам даргузашт.
ИЗОБРАЖЕНИЕ Шарофиддин Сайфиддинов
Сайфиддинов Шарофиддин бастакори шинохтаи тоҷик, муаллифи суруди маъруфи “Республикаи ман” буда, дар олами санъати тҷоик ҷойгоҳи вижа дорад. Ӯ хатмкардаи омӯзишгоҳҳои мусиқии шаҳрҳои Ленинобод ва Сталинобод буда, соли 1952 шуъбаи миллии Консерваторияи Маскавро хатм карда, ҳамзамон дар факултаи назарияи оҳангсозӣ низ таҳсил кардааст.
Ӯ давоми солҳои 1962-1984 раисии Иттифоқи оҳангсозони Тоҷикистони шуравиро ба уҳда дошт. Ҳамзамон дар Донишкадаи санъати Тоҷикистон дарс мегуфт. Ӯ муассиси Академияи ҳунари мусиқӣ, феълан факултаи санъати Донишгоҳи давлатии Хуҷанд аст.
Миёни тамоми шеърҳое, ки оҳанг бастааст, суруди “Республикаи ман” бештар ба Шарофиддин Сайфиддинов шуҳрату маъруфият овард.
Номбурда 24-уми декабри соли 2015 дар синни 87 аз олам чашм баст.
Соли 1941 – Онаҷон Азизқулова химик, доктори илми химия;
Соли 1957 – Ҳомид Қарзай, собиқ президанти Афғонистон.
САНАҲОИ МУҲИМИ ҶАҲОНӢ
Дар ин рӯзи соли 1982 Ҳавопаймои Ан-124 “Руслан” аввалин парвози худро анҷом дод. Ин бузургтарин ҳавопаймои ҳарбӣ – нақлиётӣ дар ҷаҳон буд.
ИЗОБРАЖЕНИЕ
Баландии ҳавопаймо 21,1 метр ва паҳноии болҳояш 73,3 м буда, вазни ниҳоии парвоз 392 тонна буд. Қувваи борбардориаш 120 тонна ва масофаи парвоз 16 000 км-ро ташкил медод. Соли 1990 ин ҳавопаймо парвози сартосарии ҷаҳонро анҷом дода, дар 72 соату 16 дақиқа 50 ҳазору 5 км-ро тай кард.
24-уми декабри соли 1801 дар шаҳраки саноатии Камборн дар ҷанубу ғарби Англия Ричард Тревитик, механик-конструктор аввалин мошини озмоишии буғиро ба намоиш гузошт. Дар таърих он ҳамчун “фойтуни буғӣ”-и Лондон маъруф шуд, ки аввалин воситаи нақлиёти худгарди патентӣ бо муҳаррики буғӣ барои интиқоли мусофирон буд.
ИЗОБРАЖЕНИЕ
Ҳарчанд Николя Кюнои фаронсавӣ соли 1769 аввалин мошини буғиро сохта буд, вале ба далели хеле суст ҳаракат карданаш барои интиқоли мусофирон "фойтуни буғи-и Лондон аввалин нақлиёти мусофиркашони худгард дар ҷаҳон дониста шуд.
Дар соли 1829 ин фойтун барои мусофирон нақлиёти аз ҳама зудгард ҳисобида мешуд ва суръати ҳаракаташ ба 24 км/соат расид. Баъдтар аспҳо монеи рушди фойтунҳои буғӣ шуданд.
24-уми декабри соли 1865 дар Амрико ташкилоти махфии нажодпарасту террористии "Ку-клукс-клан" таъсис ёфт. Онро баъди шикаст дар Ҷанги шаҳрвандии солҳои 1861–1865 чанд нафар собиқадорони Конфедератсия бунёд карданд.
ИЗОБРАЖЕНИЕ
Аъзои "Ку-клукс-клан" барои худ либоси махсус ихтироъ карда буданд: ҷомаву рӯйпӯшҳои сафед бо сӯрохӣ барои чашм, то ҳам итоатнопазиронро тарсонанд ва ҳам шиносоии аъзои созмон аз ҷониби мақомоти федералӣ номумкин гардад. Дар солҳои 1870-ум, бинобар иҷрои қатлҳо бо бераҳмии махсус, ин созмон расман пароканда эълон шуд. Бо вуҷуди ин, фаъолияти он пурра қатъ нагардид ва соли 1915 дубора эҳё шуд.
Соли 1999 қарор қабул шуд, ки "Ку-клукс-клан" ҳамчун ташкилоти террористӣ эътироф карда шавад.
ВАЗЪИ ҲАВО
Дар вилояти Суғд – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ шуда, дар баъзе ноҳияҳо тормеғ мефарояд. Ҳарорат: дар водиҳо шабона -4+1º, рӯзона 3+8º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона 4-9º сард, рӯзона -4+1º.
Дар вилояти Хатлон – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ шуда, дар ноҳияҳои алоҳида тормеғ мефарояд. Ҳарорат: дар водиҳо шабона -3+2º, рӯзона 6+11º гарм, дар доманакӯҳҳо шабона 1-6º сард, рӯзона 0+5º гарм.
Дар шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ шуда, дар баъзе ноҳияҳо тормеғ мефарояд. Ҳарорат: дар водиҳо шабона 0-5º сард, рӯзона 3+8º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона 2-7º сард, рӯзона -2+3º.
Дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар ғарби вилоят шабона 3-8º сард, дар баъзе ноҳияҳо то 10-12º сард, рӯзона -2+3º, дар шарқи вилоят шабона 20-25º сард, рӯзона 5-10º сард.
Дар шаҳри Душанбе – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ шуда, тормеғ мефарояд. Ҳарорат: шабона 0-2º сард, рӯзона 6+8º гарм.
Дар шаҳри Хуҷанд – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ шуда, тормеғ мефарояд. Ҳарорат: шабона -1+1º, рӯзона 4+6º гарм.
Дар шаҳри Бохтар – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ шуда, тормеғ мефарояд. Ҳарорат: шабона 0-2º сард, рӯзона 9+11º гарм.
Дар шаҳри Хоруғ – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: шабона 6-8º сард, рӯзона -1+1º.
