Аз соли 2017 то 2025 ҳаҷми гардиши молу маҳсулот байни Тоҷикистон ва Ӯзбекистон 3,8 баробар – аз 238 млн доллар то 912 млн доллар афзуд. Воридоти мол ба бозори Тоҷикистон 3,7 баробар ва интиқол мол аз Тоҷикистон ба Ӯзбекистон – зиёда аз 4 баробар зиёд шуд.
Дар ин хусус иштирокчиёни конфронси илмӣ-амалии байнулмилалӣ таҳти унвони “Ӯзбекистон – Тоҷикистон: дурнамои нави иттифоқчигӣ ва ҳамкории минақавӣ” дар Тошканд изҳори назар карданд. Чорабинӣ аз ҷониби Донишкадаи байнулмилалии Осиёи Марказӣ ва Маркази таҳқиқоти стратегии назди президенти Тоҷикистон созмон дода шуд. Дар кори он намояндагони сохторҳои давлатӣ, корпуси дипломатӣ, инчунин коршиносон ва доираҳои академии ду кишвар ширкат варзиданд.
Муовини директори Маркази таҳқиқоти иқтисодӣ ва ислоҳоти Ӯзбекистон Хуршед Асадов зикр кард, ки ба туфайли иваз кардани воридоти Тоҷикистон аз кишварҳои сеюм бо маҳсулоти Ӯзбекистон, гардиши мол байни кишварҳо метавонад боз ба андозаи 30-40% зиёд шавад.
Асадов таъкид дошт, ки рушди ҳамкории саноатӣ, бахусусдар бахши кишоварзӣ ва логистикаи ин соҳа, инчунин беҳбуди зерсохтори нақлиёт дар рушди минбаъдаи робитаҳои тиҷоратӣ нақши муҳим хоҳанд дошт.
Дар ҷараёни кори конфронс самтҳои калидии ҳамкории дуҷониба дар соҳаҳои гуногун, аз ҷумла, иқтисоду нақлиёт ва фарҳангу маориф баррасӣ шуданд. Ба дурнамои густариши робитаҳои тиҷоративу иқтисодӣ ва ҳамкории саноатӣ миёни Тоҷикистон ва Ӯзбекистон таваҷҷуҳи хосса зоҳир шуд.
Муовини аввали Пажуҳшгоҳи таҳқиқоти стратегӣ ва байниминтақавии назди президанти Ӯзбекистон Акрамҷон Неъматов пешниҳод намуд, ки байни кишварҳо фазои умумии истеҳсолӣ-технологӣ бунёд гардад, ки ба коҳиши вобастагӣ аз таҳдиду чолишҳои беруна, ивази воридоти гаронбаҳо ва баланд бардоштани рақобатпазирӣ имкон медиҳад. Ӯ ҳамчунин зикр кард, ки ҳамкории муштараки саноатӣ барои роҳ ёфтан ба бозори кишварҳои сеюм ба мисли Афғонистон ва Осиёи Ҷанубӣ имконоти нав боз мекунад.
Неъматов ҳамчунин таҳкими ҳамкориҳо дар соҳаи энергетика, таъмири навсозии низомҳои обёрӣ ва сохтмони нерӯгоҳҳои барқи обии хурдро пешниҳод намуд, ки дар шароити тағйирёбии иқлим кумак мекунанд. Зикр гардид, ки рушди имконоти энергетикаи сабз, аз ҷумла сохтмони нерӯгоҳҳои барқи офтобӣ ва бодӣ, инчунин ҷорӣ кардани рақамисозии бахши кишоварзӣ дар минтақаҳои наздимарзӣ баҳри беҳбуди истифодаи об ва технологияҳои заминдории дақиқ самти муҳим хоҳад шуд.
Бунёди кластерҳои бахши кишоварзӣ дар минтақаҳои наздимарзӣ ба ақидаи коршинос, ҳамчунин ба афзоиши савдои дуҷонибаи маҳсулоти кишоварзӣ аз ҳисоби коҳиши хароҷоти логистика имкон медиҳад. Иқдоми муҳим барои гуногунсамт сохтани бахши кишоварзӣ гузаштан аз парвариши пахта ба зироатҳои бештар даромаднок, аз ҷумла чормағз, бодом буттамеваҳо ва сабзавот дар хоки пӯшида мебошад.
Дар конфронс инчунин дурнамои ташаккули модели нави муносибатҳои Тоҷикистону Ӯзбекистон бар асоси воқеъгароии стратегӣ, наздикии таърихиву фарҳангӣ ва ҳадафҳои дарозмуҳлати рушд мавриди баррасӣ қарор гирифт. Иштирокчиён таъкид доштанд, ки густариши муносибатҳо байни кишварҳо на танҳо иқтисоди онҳоро мустаҳкам мекунад, балки ба суботу устувории тамоми минтақаи Осиёи Марказӣ мусоидат менамояд.
Дар чаҳорчӯби кори конфронс се иҷлосияи мавзӯӣ баргузор шуд: “Ӯзбекистон ва Тоҷикистон: ба сифати нави шарикии иттифоқчигӣ”, “Дурнамои ҳамкории мутақобилан судманд дар соҳаҳои иқтисод, нақлиёт, маориф, илм, фарҳанг ва сайёҳӣ” ва “Таҳкими ҳамкории мутақобилаи ду кишвар дар шаклҳои бисёрҷонибаи минтақавӣ”.
