Соли равон Тоҷикистон ҳаҷми истеҳсоли алюминийи аввалияро дар муқоиса бо соли 2016 тақрибан ба миқдори 40% афзоиш ва то ба 179 ҳазор тонна расониданист.
Вазири рушди иқтисод ва савдои Тоҷикистон Неъматулло Ҳикматуллозода зимни нишасти хабарӣ дар ин робита изҳор намуд, ки соли 2016 дар Тоҷикистон 129,3 ҳазор тонна алюминии аввалия истеҳсол шудааст, ки нисбат ба нишондиҳандаи соли 2015 (139,1 ҳазор тонна) ба андозаи 7,2% камтар аст.
«Сабабҳои коҳиши ҳаҷми истеҳсоли алюминии аввалия дар соли гузашта ба «вазъи манфии нархҳо дар бозор» вобаста аст, ки пеш аз ҳама ба камшавии ҳаҷми истифодаи харидорони асосии ин маҳсулот марбут аст, – иброз дошт ӯ. – Талаботи Украина, ки харидори маъмули мост ва ҳамчунин Ӯзбекистону Қазоқистон ва Арманистон, ки маснӯот аз алюминийро харидорӣ мекарданд, ба ин навъи металл кам шуд».
Ғайр аз ин, вазир ноустувории нархи алюминий дар бозори ҷаҳониро низ аз ҷумлаи ин сабабҳо унвон карда, таъкид дошт дошт, ки нархи алюминий дар бозорҳои ҷаҳонӣ аз 1 ҳазору 654 доллар дар соли 2015 то ба 1 ҳазору 605 доллар барои 1 тонна дар соли 2016 поин рафт.
Қобили зикр аст, ки чанде қабл вазири саноат ва технологияҳои нави ҷумҳурӣ Шавкат Бобозода низ сабабҳои коҳиши истеҳсоли алюминийро ба поинравии нарх ва талабот ба ин металл нисбат дода буд.
«Нархҳо поин рафта, мутаносибан хароҷоти истеҳсолот зиёд мешавад ва афзоиши истеҳсоли маҳсулоте, ки арзон мешаваду талабот ба он кам аст, мувофиқи мақсад нест», – иброз дошта буд вазир.
Соли 2016 истеҳсоли 158 ҳазор тонна металл пешбинӣ гардида, аммо аввалҳои нимаи дуюми соли гузашта раҳбарияти ТАЛКО дар бораи коҳиши ҳаҷми истеҳсол маълумот дод, то ки аз талафот (зарар), ки ҳаҷми умумиаш 30 млн. доллар арзёбӣ шуд, пешгирӣ карда шавад.
Дар ширкат пешбинӣ гардида буд, ки то охири сол ба ивази 158 ҳазор тоннаи қаблан пешбинишуда 150 ҳазор тонна алюминии аввалия истеҳсол мешавад.
Қобили зикр аст, ки тайи чанд соли ахир ТАЛКО ба вазъи мушкили моливу иқтисодӣ дучор шуда, истеҳсоли алюминий аз 420 ҳазор тонна дар соли 2007 то ба 125 ҳазор тонна дар соли 2014 коҳиш ёфт.
Харидори асосии алюминии Тоҷикистон Туркия буда, ин металл ҳамчунин ба Тайван, Эрон, Ҷазираҳои Вирҷиния, Ӯзбекистон, Покистон ва дигар кишварҳо содирот мешавад.
