58 сол қабл аввалин инсон ба кайҳон парвоз намуд. Ӯ Юрий Гагарин ва дар соли 1961 ҳамватани мо буд. Аз ин сабаб, аз парвози ӯ ба кайҳон тамоми тоҷикистониён шодӣ мекарданд.
Собиқадори журналистикаи тоҷик, марҳум Мазҳабшо Муҳаббатшоев, аз хотироти Аваз Юлдошев:
Мазҳабшо Муҳаббатшоев ҳамеша шӯхӣ мекард, ки 12 апрели 1961 тамоми Тоҷикистон воқеан хушнудӣ мекард, аммо маълум набуд, ки одамон барои чӣ хурсандӣ мекунанд.
12 апрели 1961, рӯзи барои тамоми ҷаҳон таърихие, ки кайҳонаварди шӯравӣ Юрий Гагарин ба кайҳон парвоз кард, дар Душанбе ҷаласаи ғайринавбатии КМ Ҳизби Коммунисти Тоҷикистони шӯравӣ баргузор гардид ва дар он котиби якуми КМ ҲК Тоҷикистони шӯравӣ Турсун Ӯлҷабоев якҷо бо раиси Шӯрои вазирони ҷумҳурӣ Назаршо Додхудоев барои “тақаллуби ҳуҷҷатҳо”, “барзиёд нишон додани нақшаи ҷамъоварии пахта” муттаҳам дониста шуданд. Дар ниҳоят Ӯлҷабоев ва Додхудоев аз вазифаҳояшон барканор ва аз сафи ҳизб ронда шуданд.
Муҳаббатшоев, ки он замон донишҷӯ буд, ба хотир меовард, ки сокинони Душанбе барои аз вазифа рафтани роҳбарияти кишвар ё парвози Гагарин ба кайҳон хушҳолӣ мекарданд, барояш номаълум буд.
Муҳаммадҷон Темуров, собиқадори соҳаи маориф:
– Ҳамон рӯзи 12 апрелро хуб дар хотир дорам. Он замон 21 сол доштам ва пас аз баргаштан аз адои хизмати ҳарбӣ, нияти дохил шудан ба Донишкадаи омӯзгориро доштам. Мо дар Ҳисор зиндагӣ мекардем. Падарам он рӯз маро ба марказ барои бозорӣ кардан фиристода буд. Ман корҳоямро ба сомон расонида ба истгоҳ омадам ва автобусро интизор будам. Нисфирӯзӣ буд ва аз радиои дар симчӯб насбгардида аввал чанд маротиба садои даъват шунида шуд. Баъд наттоқи машҳури шӯравӣ Левитан ба тамоми мардум дар бораи парвози аввалин инсон ба кайҳон хабар дод. Вақте ӯ номи Гагаринро эълон намуд, аввал садои баланд шунида шуд ва баъдан “Поехали!”.
Инҷо садои Левитан ва Гагаринро метавонед шунавед.
Одамоне, ки дар истгоҳ қарор доштанд хурсандӣ мекарданд, ҳамдигарро ба оғӯш мегирифтанд. Ҳамаи одамон дарк мекарданд, ки чӣ гуна воқеаи муҳим рух додааст.
Ман ба хона баргашта ба ҳамсояҳо нақл кардам, ки аввалин маротиба ба кайҳон одам парвоз намуд ва ӯ ҳамватани мо аст. Ҳама мехостанд кайҳоннавард шаванд, аз ҷумла ман ҳам ин орзуро доштам. Кайҳоннавард нашудам, лекин ҳуҷҷатҳоямро ба факултаи физика – математика супоридам.
Мирҳусен Назриев, астрофизик, корманди Институти астрофизикаи Академияи илмҳои Тоҷикистон:
Парвози аввалин инсон – Юрий Алексеевич Гагарин ба кайҳон на танҳо барои мардуми шӯравӣ, балки тамоми ҷаҳон рӯйдоди муҳим ба ҳисоб мерафт. Ман ҳарчанд хурд будам, аммо дар хотир дорам, ки он рӯз мардуми кишвар то чӣ андоза шоду хурсанд буданд. Вақте тариқи радио эълон карданд, ки шаҳрванди Иттиҳоди Шӯравӣ бомуваффақият ба кайҳон парвоз намуд, ҳама ба ваҷҳ омада буданд. Мардуми шӯравӣ меболиду хурсандӣ мекард. Ҳамдигарро табрик мекардем ва он рӯз бароям ид буд.
Мо хурсандӣ мекардем, ки ҳамвати мо аввалин шуда ба кайҳон парвоз намуд. Ҳарчанд он парвоз ба мардуми тамоми ҷаҳон рабт мегирифт.
Ин парвоз ба ҳаёти ҳар нафар сокини кишвари паҳнои шӯравӣ таъсири худро расонид. Ҷавонон ба кайҳонавардиву кайҳоншиносӣ бештар таваҷҷуҳ карданд. Худи ман ҳам бисёр хурсанд будам ва ифтихор доштам. Ва як сабаби ба астрофизика рӯй оварданам ҳам, ҳамин таъври парвози аввалин буд.
Дар Telegram, Facebook, Instagram, Viber, Яндекс.Дзен, OK ва Google Новости бо мо бимонед.
