Дар Тоҷикистон то ҳол корхонаи коркарди “аккумулятор”-и мошинҳои барқӣ (электромобил) ва панелҳои офтобӣ мавҷуд нест. Ин дар ҳолест, ки солҳои охир шумораи мошинҳои барқӣ дар кишвар афзуда, таваҷҷуҳ ба панелҳои офтобӣ низ зиёд шудааст ва дар муддати 5-8 сол “аккумулятор”-и онҳо корношоям мешавад ва зарурати насби "аккумулятор"-ҳои нав ба миён меояд.

Шералӣ Кабир, вазири саноат ва фанновариҳои нави Тоҷикистон рӯзи 11-уми феврал дар нишасти хабарии ниҳоди зертобеаш мавҷуд набудани чунин корхонаро тасдиқ карда гуфт, барои созмон додани корхонаи коркарди “аккумулятор” аз роҳбари давлат супориш гирифтаанд ва дар баррасии ҳукумат қарор дорад.

“Ин масъала дар баррасии ҳукумат аст ва боварӣ дорам, ки ҳалли худро пайдо мекунад”, – изҳор дошт вазири саноати кишвар ва илова кард, ки соҳибкорон низ ба ташкили чунин корхона таваҷҷуҳ доранд.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Шералӣ Кабир

Муҳлати истифодаи  аккумулятори мошинҳои барқӣ ва панелҳои офтобӣ 5-8 сол буда, баъдан  зарурати безараркунӣ ва коркарди онҳо ба миён меояд. Онҳо ба партовҳои сахти маишӣ ворид мешаванд, ки бояд дар шароити махсус коркард шаванд.

Вазири тоҷик низ муҳимияти коркарди чунин партовҳоро таъкид карда гуфт, “онҳо метавонанд зарари экологӣ ҳам расонанд”.

Инчунин ӯ гуфт, соли 2024 ба кишвар беш аз 17 ҳазор мошини барқӣ ворид шудаанд ва илова кард, ки “электромобилҳо арзон ҳастанд, вале ба ин нигоҳ накарда, бояд батареяашон иваз карда шавад, то ба экология таъсири манфӣ нарасонанд”.

Аммо нагуфт, ки сохтмони ин корхона кай оғоз мегардад ва чӣ мушкил ҷо дорад.

Бояд гуфт, ки давоми чанд соли охир мақомоти Тоҷикистон ба ивази ҳаддалимкони мошинҳои дорои муҳаррики бо сӯзишворӣ ҳаракаткунанда ба электромобил талош дорад. Барои ин чанд барномаву дастур ҳам қабул ва имтиёзҳо низ пешниҳод шудааст.

Ҳамчунин, кирокашҳои пойтахт низ пурра ба электромобил иваз шуданд.

Ҳукумати Тоҷикистон тасмим дорад, то соли 2028 то 30% мошинҳо дар кишвар электромобил шаванд.

Тибқи иттилои Вазорати нақлиёти кишвар, соли 2024 ба Тоҷикистон 17 ҳазору 695 ва давоми 5 моҳи аввали соли 2025 – 12 ҳазору 821 электромобил ворид шудааст. Дар умум, тибқи иттилои ин ниҳод, то 1-уми июни соли 2025 шумораи нақлиёти барқӣ дар кишвар ба 34 ҳазору 354 адад расидааст.

Ҳамзамон таваҷҷуҳи ҳукумати кишвар ба воридот ва насби панелҳои офтобӣ афзудааст, ки онҳо низ бо аккумуляторҳо кор мекунанд. Аз ҷумла то соли 2031 воридоти панелҳои офтобӣ ва қисмҳои эҳтиётиву маҳсулоти такмилии он аз андоз аз арзиши иловашуда озод шуд.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Додгоҳҳои Тоҷикистон дар ду соли охир ягон ҳукми сафед содир накардаанд. Танҳо соли гузашта аз тарафи додгоҳҳои кишвар 16 парванда нисбати 21 нафар барои тафтишоти иловагӣ гардонида шудааст, аммо ба делели ҷой доштани ҷиноят дар кирдорашон нисбати онҳо ҳукми сафед бароварда нашудааст.

Рустам Мирзозода, раиси Додгоҳи олӣ 12-уми феврал дар нишасти матбуотӣ сабаби содир нашудани ҳукми сафедро ба риояи қонунгузории Тоҷикистон дар сохтори мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва аз рӯйи ваколати худ амал кардани онҳо рабт дод.

“Тафтиши ҳар як парванда тибқи талаботи Кодекси мурофиавии Тоҷикистон  баррасӣ карда мешавад ва онҳо дар доираи ваколатҳои худ кӯшиш мекунанд ба ягон хатогӣ роҳ надиҳанд. Додгоҳҳо баррасӣ карданд ва диданд, ки дар ҳақиқат дар ҳаракати ҳамон шахсон ҷиноят ҷой дорад, барои ҳамин ҳукми сафед бароварда намешавад”,-таъкид кард Мирзозода.

Тибқи иттилои ӯ, соли гузашта аз сӯйи додгоҳҳои шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ 16 парванда нисбати 21 нафар ба тафтишоти иловагӣ гардонида шудааст.

“Лекин вақте асос барои ҳукми сафед нест баъзе парвандаҳо… нигоҳ мекунанд дар ҳаракатҳояш ҷиноят ҳаст, ки боз дигар камбудиҳои ҷиддӣ дорад, ки дар рафти баррасии парванда, муҳокимаи додгоҳӣ, ки инҳоро бартараф кардан ғайриимкон аст”, – гуфт раиси Додгоҳи олӣ.

Шермуҳаммад Шоҳиён, раиси пешини Додгоҳи олӣ моҳи феврали соли 2024 дар нишасти матбуотӣ гуфта буд, ки дар соли 2023 додгоҳҳои кишвар нисбати се нафар ҳукми сафед баровардаанд. Тибқи омори расмӣ, дар соли 2020 ду нафар ва соли 2021 11 кас сафед шудаанд.

Коршиносон як сабаби содир нашудани ҳукми сафедкунанда аз сӯйи додгоҳҳои кишварро ба таъсири аз ҳад зиёди мақомоти тафтишотӣ рабт медиҳанд. Ҳарчанд масъули додгоҳҳои кишвар инро рад мекунанд.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Рустам Мирзозода

“Барои бозбинии ҳукмҳои содиршудаи парвандаҳои “лайк” шикоят нашуд”

Рустам Мирзозода дар посух ба саволи хабарнигори “Азия-Плюс” дар хусуси бозбинии ҳукмҳои содиршудаи дар доираи “парванда барои “лайк”-у шарҳ дар шабакаҳои иҷтимоӣ” гуфт, ки соли гузашта ягон муроҷиат дар хусуси бозбинии чунин парвандаҳо ба додгоҳҳои кишвар ворид нашудааст.

“Умуман дар соли 2025 аз тарафи додгоҳҳои шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ ягон парванда ворид карда нашудааст ва мавриди баррасӣ қарор нагирифтааст. Вобаста ба бозбинии чунин парвандаҳо ягон арзу шикоят низ вуҷуд надорад дар додгоҳҳо”,-гуфт номбурда.

Раиси Додгоҳи олӣ нагуфт, ки ҳоло чанд нафар барои гузоштани “лайк”-у шарҳ дар шабакаҳои иҷтимоӣ дар зиндон қарор доранд.

Вале, Умед Каримзода, муовини якуми додситони кул, моҳи апрели соли гузашта гуфта буд, ки 1 ҳазору 507 шаҳрванд бинобар гузоштани “лайк” дар навору гузоришҳои интернетӣ ва навиштани “шарҳу мулоҳизаҳои мазмуну муҳтавои террористию экстремистидошта” дар зиндонҳо қарор доранд. Ин оморест, ки дар ин хусус Додгоҳи олӣ на дар нишастҳои матбуотӣ ва на ба дархости расмии “Азия-Плюс” иттилоъ надода буд.

Ёдрас мешавем, ки қонунгузории кишвар имкони бозбинии ҳукмҳоеро, ки дар доираи парвандаҳои вобаста ба писандидан (“лайк”)-у бознашри матолиби дар шабакаҳои иҷтимоӣ нашршуда содир шудаанд, пешбинӣ кардааст. Вале бо як шарт: агар дар парванда дигар ҷиноятҳо набошад.

“Агар ҳукм танҳо дар асоси парвандаи “лайк” содир шуда бошад, имкони бозбинии ҳукм вуҷуд дорад. Аммо агар дар парванда ҷиноятҳои дигар низ бошад, ин меъёри қонун татбиқ намешавад”, – гуфта буд Рустам Мирзозода дар нишасти моҳи август.

Бояд гуфт, ки соли 2018 ба моддаи 179-и Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон тағйирот ворид шуд, ки дар онҳо барои давъатҳои оммавӣ ба фаъолияти террористӣ ва сафедкунии терроризм бо шумули амалҳо дар интернет муҷозот пешбинӣ шуд.

Лайку бознашр ва шарҳҳои зери мавод, ки ба ифротгароиву терроризм алоқаманд буданд, ба сифати далели даст доштан ба фаъолияти ҷинояткорӣ дониста мешуданд. Мувофиқи тағйирот, барои ин амалҳо ҷазои маҳрумият аз озодӣ ба муҳлати аз 5 то 15 сол пешбинӣ шуд.

Баъди шаш сол, моҳи октябри соли 2024 Эмомалӣ Раҳмон, раисҷумҳури Тоҷикистон таҷрибаи оғоз кардани парвандаҳои ҷиноятӣ барои “лайк”-у бознашри матолиб дар интернетро интиқод кард ва бекор кардани онро талаб намуд.

Дар пайи ин, моҳи апрели соли гузашта дар як иҷлосияи парлумон Умед Каримзода аз пешниҳоди бекор кардани “ҷавобгарии ҷиноятӣ барои дар навору гузоришҳои нашру паҳнгардида гузоштани “лайк”” хабар дод. Лоиҳаи қонун дар парлумон маҳқул дониста шуд ва онро 14-уми майи соли 2025 Эмомалӣ Раҳмон, раисҷумҳури Тоҷикистон ба имзо расонид.

Ҳамин тавр, баъди мавриди амал қарор гирифтани он, гуфтугӯҳо дар мавриди бозбинии ҳукмҳое, ки барои писандидану бознашри матолиб дар интернет содир шуда буданд, доғ шуд.

Дар хусуси ин парванда бештар дар ин пайванд мутолиа кунед.

ЧОРАБИНИҲОИ МУҲИМ

– Имрӯз охирон рӯзи баргузории нишастҳои матбуотии вазорату идораҳои кишвар аст. Имрӯз Вазорати молия (соати 09:00), Додситонии кулли кишвар (соати 09:00), Оҷонсии назорати давлатии молиявӣ ва мубориза бо фасод (соати 09:00), Оҷонсии суғуртаи иҷтимоӣ ва нафақа (соати 09:00) ва Кумитаи андоз (соати 11:00) назди хабарнигорон аз фаъолияти яксолаи худ ҳисобот медиҳанд.

– Имрӯз соати 14:00 дар Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон ба ифтихори 80-солагии Саттор Турсун, Нависандаи халқии Тоҷикистон, маҳфили адабӣ баргузор мешавад. Адибону пажӯҳишгарон дар бораи шахсият ва осори нависанда суҳбат хоҳанд кард. Вуруд озод аст.

ЯК РӮЗИ ТАЪРИХ

Соли 2013 – Дар Тоҷикистон ширкати “Asian Express Airlines” таъсис ёфт.

Соли 2013 – Эмомалӣ Раҳмон, раисҷумҳури Тоҷикистон дар бораи сарфарозгардонии хизматчиёни ҳарбӣ ва кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ бо мукофотҳои давлатии Тоҷикистон фармон ба имзо расонид.

Соли 2020 – Рустам Эмомалӣ, Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Тоҷикистон дар барномаи интихоботии худ ба интихобкунандагон таъмини об, барқ, гармӣ ва тартибот дар нақлиёти оммавиро ваъда дод.

Соли 2020 – Фонди байналмилалии асъор бори дигар даъват намуд, ки мақомоти Тоҷикистон бо “Тоҷиксодиротбонк” ва “Агроинвестбонк” ба хотири барқарор кардани эътимоди мардум ба низоми бонкӣ кӯмак намоянд.

ШАХСИЯТҲО

Соли 1950 – Зодрӯзи Муродалӣ Салихов, собиқ раиси Кумитаи иттифоқҳои касабаи Тоҷикистон Шӯравӣ ва баъдтар даврони истиқлоли Тоҷикистон (1987-2002).

Соли 1952 – Зодрӯзи Дилбар Валаматзода, пианинонавоз ва арғунуннавози шинохтаи тоҷик.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Дилбар Валаматзода

Дилбар Валаматзода, пианинонавоз ва арғунуннавози шинохтаи тоҷик дар оилаи ҳунарпеша Ғаффор Валаматзода дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Ӯ дар Консерваторияи давлатии Боку таҳсил карда, ҳамчун муаллими кафедраи фортепиано ва мудири кафедраи ансамбл дар Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон фаъолият намудааст.

Ӯ соли 1991 бо ҳамсараш, овозхони маъруф, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон Адҳам Холиқов ба Италия ба шаҳри Милан ба кор таклиф шуданд. Валаматзода аз ихтисоси фортепиано, А. Холиқов аз вокал ба бачагон касб меомӯхтанд ва ҳарду якҷоя консерт медоданд.

Дилбар Валаматзода соли 1994 аз олам даргузашт.

Соли 1965 – Мавлуди Заробиддин Файзуллозода, собиқ вазири саноат ва технологияҳои нави Тоҷикистон.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Заробиддин Файзуллозода

Заробиддин Файзуллозода хатмкардаи Донишкадаи политехникии Тошкент буда, аз соли 2000 то соли 2017 дар вазифаҳои баландмақоми вазорату идораҳои Тоҷикистон кор кардааст. Ҳамчунин як муддат муовини раиси вилояти Суғд низ буд.

Аз соли 2017 то соли 2019 сардори Саридораи  геологияи Тоҷикистон буд ва солҳои 2019-2020 ҳамчун вазири саноат ва технологияҳои нави Тоҷикистон кор кардааст.

Ҳоло муовини раиси вилояти Хатлон аст.

Соли 1967 – Фурӯғи Фаррухзод, шоири номдори муосири Эрон дар 32-солагӣ аз олам даргузашт.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Фурӯғи Фаррухзод

Фурӯғи Фаррухзод шоири номдори муосири Эрон, ки дар Тоҷикистон низ ҳаводор дорад, соли 1935 ба дунё омада, соли 1967 дар 32-солагӣ дар як садамаи нақлиётӣ аз олам даргузашт. Вале тавонист дар зиндагии кутоҳи худ ба яке аз симоҳои барҷастаи адабиёти муосири Эрон табдил ёбад.

Фурӯғи Фаррухзод яке аз машҳуртарин шоирони муосири Эрон буд. Ӯ на танҳо бо шеърҳои худ, инчунин бо навовариҳо ва назари озоди худ дар адабиёти форсӣ шӯҳрат дошт. Маъруфтарин маҷмуаҳои шеърии ӯ “Асир”, “Девор”, “Исён” ва “Таваллуди дигар” мебошанд.

Соли 1973 – Мавлуди Гулноз Тоҳириён, шоир, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Гулноз Тоҳириён

Ӯ таҳсили худро дар Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба итмом расонида, фаъолияти меҳнатиашро ба ҳайси омӯзгор оғоз кардааст. Ҳоло, ӯ котиби масъули шуъбаи Суғди Ҳаракати ваҳдати миллӣ ва мушовири илмии маҷаллаи “Паёми Суғд” мебошад.

Гулноз дар маҷмуаҳои “Ашки ширин”, “Ғавғои сукут”, “Аз нигоҳ то шеър”, “Парвози дунё” ашъори худро интишор кардааст. Шеъри ӯ дорои тасвирҳои ҷолиб ва андешаҳои нодир буда, ишқ ва эҳсосоти инсонӣ дар меҳвари эҷодиёти ӯ қарор дорад.

Соли 2009 – Саидмуъмин Раҳимов, варзишгар, куштигири шӯравӣ ва тоҷик, Устоди варзиши дараҷаи байналмилалӣ дар синни 62-солагӣ аз олам даргузашт.

САНАҲОИ МУҲИМИ ҶАҲОНӢ

Имрӯз Рӯзи ҷаҳонии радио аст. Ин рӯз аз соли 2012 бо қарори ЮНЕСКО ҷашн гирифта мешавад. Ин сана тасодуфан интихоб нашудааст. 13-уми феврал соли 1946 аввалин бор “Радиои СММ” ба эфир баромад, ки дафтараш дар қароргоҳи СММ макон дошт.

ИЗОБРАЖЕНИЕ

Ин ҷашнро ба ҳамкорони худ – кормандони радиои “Азия-Плюс” муборакбод мегӯем. Мавҷи радиостансияи “Азия-Плюс” 9-уми сентябри соли 2002 дар мавҷи 107FM ба эфир баромад. Зиёда аз 20 сол аст, ки гурӯҳи эҷодии радио барои шунавандагон матолиби ҷолибу муфид пешниҳод мекунад. Таманно мекунем, ки фаъолияти пурсамари кормандони радио солҳои зиёд дар ин равиш идома ёбад.

13-уми феврали соли 1895 кинематографияи ҷаҳонӣ оғоз ёфтааст. Бародарон Люмер патенти аввалин дастгоҳи сабти тасвирҳои ҳаракаткунанда – кинокамераро гирифтанд.

ИЗОБРАЖЕНИЕ

Люмер 28-уми декабри соли 1895 дар “Гран-кафе”-и Париж аввалин намоиши оммавии филми ҳуҷҷатии “Вуруд ба хати роҳи оҳан дар вокзали Ла-Сиёта”-ро баргузор намуд.

Дар яке аз рӯзҳои сешанбеи моҳи феврал Рӯзи байналмилалии пухтупази блини таҷлил карда мешавад, ки махсусан дар Англия ва Амрико маъмул аст. Имсол ин рӯз ба 13-уми феврал рост омад.

Дар ИМА аввалин ҷашни блинҳо соли 1950 дар Канзас баргузор шудааст. Аммо дар шаҳри Олнии Англия ин ҷашн зиёда аз 500 сол таҷлил мешавад.

ИЗОБРАЖЕНИЕ

Ҳамчунин, 13-уми феврал дар саросари ҷаҳон Рӯзи рифола таҷлил мегардад — ҷашне, ки ба мардум аҳамияти пешгирии бемориҳои гузарандаи ҷинсиро ёдрас мекунад.

Ниёз ба муҳофизат аз ҳомиладории ғайрихоҳишманд ва бемориҳои ҷинсӣ одамонро аз замонҳои қадим нигарон мекард. Тибқи маълумоти манбаъҳо, аввалин рифола дар таърих дар Миср пайдо шуда, онро худи фиръавн Тутанхамон истифода бурдааст. 

ИЗОБРАЖЕНИЕ

Ҷашн дар ҷаҳон аз соли 2013 таҷлил мешавад. Ин сана қабл аз таҷлили Рӯзи ошиқон дар бархе кишварҳои ҷаҳон ба таври тасодуфӣ интихоб нашудааст. Бо ин роҳ ҷомеаи тандурустӣ ба ҷуфтҳо дар бораи оқибатҳои номатлуби эҳтимолии муносибатҳои ҷинсӣ ёдрас мекунад.

ВАЗЪИ ҲАВО*

Дар вилояти Суғд – Ҳавои тағйирёбанда, дар водиҳо борон  ва дар ноҳияҳои кӯҳӣ борон ва барф борида, дар баъзе ноҳияҳо шиддат мегирад ва эҳтимолан раъду барқ дар назар аст. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 9+14º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ рӯзона 1+6º гарм, дар водиҳо шабона 3+8º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона -4+1º.

Дар вилояти Хатлон – Ҳавои тағйирёбанда, борон ва дар баландиҳои беш аз 2000 метр аз сатҳи баҳр барф меборад ва дар баъзе ноҳияҳо шиддат гирифта, раъду барқ ва боридани жола аз эҳтимол дур нест.  Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 14+19º гарм, дар  доманакӯҳҳо рӯзона 8+13º гарм, дар водиҳо шабона 7+12º гарм, дар ноҳияҳои доманакӯҳӣ шабона 3+8º гарм.

Дар шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ – Ҳавои тағйирёбанда, дар водиҳо борон ва дар ноҳияҳои алоҳидаи кӯҳӣ борон ва барф меборад ва баъзан шиддат гирифта, раъду барқ ва боридани жола аз эҳтимол дур нест. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 8+13º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ рӯзона 0+5º гарм, дар водиҳо шабона 4+9º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона 1-6º сард, дар баъзе ноҳияҳо то 0+2º гарм.

Дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон – Ҳавои тағйирёбанда, дар ноҳияҳои ғарбии вилоят борон ва барф борида, дар шарқи вилоят асосан бебориш (0,0-0,5мм) дар назар аст. Ҳарорат: дар ғарби вилоят рӯзона 2+7º гарм, дар баъзе ноҳияҳо то 9+11º гарм, дар шарқи вилоят рӯзона -4+1º, дар ғарби вилоят шабона 1-6º сард, дар баъзе ноҳияҳо то 4+6º гарм, дар шарқи вилоят шабона 12-17º сард, дар баъзе минтақаҳо то 26-28º сард.

Дар шаҳри Душанбе – Ҳавои  тағйирёбанда, бориши борон пешгӯӣ шуда, баъзан шиддат мегирад ва раъду барқ ва боридани жола аз эҳтимол дур нест. Ҳарорат: рӯзона 11+13º гарм, шабона 5+7º гарм.

Дар шаҳри Хуҷанд – Ҳавои тағйирёбанда, борон борида, эҳтимоли раъду барқ дар назар аст. Ҳарорат: рӯзона 11+13º гарм, шабона 4+6º гарм.

Дар шаҳри Бохтар – Ҳавои тағйирёбанда пешгӯӣ шуда, борон меборад. Ҳарорат: рӯзона 16+18º гарм, шабона 8+10º гарм.

Дар шаҳри Хоруғ – Ҳавои тағйирёбанда пешгӯӣ шуда, борон ва барф меборад. Ҳарорат: рӯзона 5+7º гарм, шабона -1+1º.

*Ҳарорати шабонаи ҳаво шаби 13 ба 14-уми феврал ба ҳисоб гирифта шудааст.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.