Лоиҳаи “Аудиокитоб” бо Субҳон Ҷалилов ба хондани асари "Таърихи инқилоби Бухоро"-и Садриддин Айнӣ, Қаҳрамони Тоҷикистон оғоз кард. Дар нашри навбатӣ, қисми даҳуми ин асари таърихиро манзури ҳаводорони китоб мешавад.

Ҳадафи лоиҳаи “Аудиокитоб” бо Субҳон Ҷалилов сабти китобҳои савтӣ ва пешниҳоди он ба хонандаву шунавандааш тавассути радио, сомона ва саҳифаҳои худ дар шабакаҳои иҷтимоӣ ва ба ин васила тарғиби ҷомеа ба мутолиаи китоб мебошад.

Қаблан, лоиҳаи “Аудиокитоб” ҳикояҳо аз “Маснавии маънавӣ”-и Ҷалолиддини Балхӣ, “Дардҳои гиреҳхӯрда”-и Иноят Насриддин, ҳикояҳои Антон Чехов, романи “Киштии Нӯҳ” ва маҷмӯи ҳикояҳои Юнус Юсуфиро дар шакли савти манзури хонандагон ва шунавандагон карда буд.

Ин бор таҳиякунандагони лоиҳа ба хондани асари таърихии "Таърихи инқилоби Бухоро"-и Садриддин Айнӣ, Қаҳрамони Тоҷикистон оғоз карданд.

Китобҳои савтӣ ҳамарӯза тариқи радиои “Азия-Плюс” пахш мегардад ва ровии он Субҳон Ҷалилов, рӯзноманигор ва директори барномавии радиои “Азия-Плюс” аст.

Cабти китобҳои савтиро аз саҳифаи “Телеграм”-и бахши тоҷикии хабаргузорӣ метавонед гӯш кунед.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Бо гузашти беш аз 12 соат роҳи Душанбе-Чаноқ ҳамоно баста боқӣ мемонад. Ҳаракати мошинҳо тариқи ин масир шоми 21-уми январ дар пайи фаромадани 23 тарма маҳдуд шуда буд.

Ширкати “IRS”, масъули нигоҳубини роҳи Душанбе-Чаноқ хабар додааст, ки илова ба 23 тармаи шаби гузашта, субҳи 22-юми январ дар минтақаи Варзоб 6 тармаи дигар фаромадааст.

Ҳамчунин, ба гуфтаи манбаъ, ронанда ва мусофирони як мошини тамғаи "Опел", ки шоми 21-уми январ дар километри 66-уми роҳи мазкур (ҳудуди ноҳияи Варзоб) зери тарма монда буданд, наҷот дода шудаанд. Мошини онҳоро ҳам аз зери тарма берун баровардаанд.

“Хушбахтона,  дар натиҷаи ин ҳодиса касе осеб надидааст”, – навиштааст ширкати “IRS”.

Манбаъ илова кардааст, ки дар натиҷаи “пуршиддату давомдор боридани барф баландии он дар баъзе қитъаҳо ба 35 сантиметр расидааст”. Ин ширкат изҳор доштааст, ки техникаҳояшро ба макони тармафароӣ сафарбар кардааст ва роҳ поккорӣ мешавад.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Роҳи Душанбе-Чаноқ

Ширкат гуфтааст, ки бартарафсозии тармаҳо идома дорад ва аз ронандагону мусофирон хостааст, ки то иттилоъ дар мавриди боз шудани роҳ аз сафар тавассути ин масир худдорӣ кунанд.

Ширкати “IRS” масъули нигоҳдории роҳи Душанбе-Чаноқ, ягона масирест, ки маркази кишварро ба шимоли он мепайвандад ва барои ин кораш аз ронандаҳо пул мегирад.

Ҳушдори Оҷонсии ҳавошиносӣ аз боршоти шадиди барф ва яхбандӣ

Қаблан, Оҷонсии ҳавошиносии Тоҷикистон сокинонро огоҳ карда буд, ки рӯзи 22-юми январ дар кишвар барфи шадид меборад. Дар пайи ин, ба гуфтаи ин ниҳод, дар шоҳроҳи Душанбе-Чаноқ (километрҳои 48-74, 80-81), минтақаҳои тармафарои Майхура ва Зидеҳи ноҳияи Варзоб, шаҳру ноҳияҳои алоҳидаи тобеи ҷумҳурӣ ва ноҳияҳои ғарбии ВМКБ тарма мефарояд.

Ба гуфтаи манбаъ, дар ин рӯз дар роҳҳои кӯҳӣ ва ағбаҳо эҳтимоли боришоти зиёди барф, фаромадани тормеғ, яхбандӣ, ҷамъшавии барф ва коҳиши сатҳи биниш мавҷуд аст, ки метавонад ҳаракати мошинҳоро душвор кунад.

Ин ниҳод гуфта буд, ки ҳамчунин, рӯзҳои 23-24-уми январ баъди қатъ гардидани боришот ҳарорати ҳаво дар қисми зиёди минтақаҳои водию-доманакӯҳӣ шабона то 8-13º хунук, рӯзона то -3+2º дар назар буда, зуҳуроти яхбандӣ боқӣ мемонад.

Дар робита ба ин, мақомот ба шаҳрвандону ронандаҳое, ки нияти сафар тариқи роҳҳои кӯҳиро доранд, тавсия дода буданд, ки пеш аз сафар ҳолати роҳҳо ва пешгӯии вазъи ҳаворо мушаххас ва қоидаҳои бехатарии ҳаракатро қатъан риоя кунанд.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

ЯК РӮЗИ ТАЪРИХ

Имрӯз дар Тоҷикистон Рӯзи кормандони хадамоти гумрук таҷлил мегардад. Ин рӯз ба таъсиси мақомоти гумруки кишвар иртибот дорад, ки 22-уми январи соли 1993 бо қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи гумрук” расман оғоз ёфт.

Мақомоти гумрук яке аз сохторҳои муҳими давлатӣ буда, масъули назорат ва танзими ҳаракати молу маҳсулот аз сарҳадоти кишвар мебошанд. Онҳо ба таъмини амнияти иқтисодӣ, пешгирии қонуншиканиҳо, аз ҷумла қочоқи молу маҳсулот масъуланд.

ИЗОБРАЖЕНИЕ

Соли 1960 – Пойгоҳи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон дар Помир ташкил шуд.

Соли 1992 – Бо дархости Тоҷикистон дар  Минск роҳбарони кишварҳои ИДМ қарор қабул карданд, ки ба Тоҷикистон Қувваҳои якҷояи сулҳоварро фиристанд.

Соли 1993 – Дар Панҷакент навбати аввали корхонаи тиллокании "Тоҷикистон" ба фаъолият оғоз намуд.

Соли 2010 – Дар Душанбе ҳукми гурӯҳи салафиҳо ва роҳбари онҳо Сироҷиддин Абдураҳмонов эълон гардид. Ӯ ба 7 сол зиндон маҳкум шуд. Ӯ дар асоси қонуни авф соли 2013 аз зиндон озод ва дубора соли 2021 барои  "ташкили фаъолияти созмони ифротгароӣ гунаҳкор донистанд" 5,5 сол аз озодӣ маҳрум шуд. 

Соли 2010 – Шӯрои васоити ахбори оммаи Тоҷикистон таъсис ёфт.

Соли 2011 – Дар Хуҷанд аз ду амали террористӣ пешгирӣ шуд, ки яке дар назди бинои Раёсати ВКД ва дигаре дар назди Раёсати Кумитаи амнияти миллӣ дар вилояти Суғд ба нақша гирифта шуда буд.

Соли 2021 – Бинои нави Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ифтитоҳ гардид.

ШАХСИЯТҲО

Соли 1966 – Зодрӯзи Ҳотами Ҳомид, рӯзноманигори тоҷик.

ИЗОБРАЖЕНИЕ

Ҳотами Ҳамид дар риштаи рӯзноманигорӣ солҳо фаъолият карда, муддате хабарнигори “Чархи гардун” ва ҳамзамон солҳои 2000-2004 сармуҳаррири ҳафтаномаи хусусии “Анӯшервон” буд. Ӯ муаллифи чор маҷмӯъа – “Марди нексиришт”, “Набардозмуда”, “Дасти одам – гул”, “Барги андеша” ва маҷмӯъаи ашъори бачагонаи “Гули зардолу” аст.

Ҳотами Ҳомид дар факултети филологияи тоҷик (бахши журналистика)-и Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин (ДМТ) таҳсил намуда, аз ҳамон замон дар матбуот ба фаъолият оғоз кардааст.

Ӯ муддате мудири шуъбаи илм, варзиш ва техникаи рӯзномаи “Пионери Тоҷикистон” (ҳоло “Анбоз”) буд. Солҳои 1990–1994 ба ҳайси омӯзгори фанни забон ва адабиёти тоҷик ва матни классикӣ дар мактабю дарс дода, солҳои 1995–1996 ровии барномаҳои дохилии Радиои Тоҷикистон буд. Ҳоло корманди "Омӯзгор" аст.

Соли 2015 – Шамсӣ Низомов, коргардони санъати операи тоҷик дар синни 77-солагӣ даргузашт.

ИЗОБРАЖЕНИЕ

Шамсӣ Низомов яке аз заминагузорони санъати опреаи тоҷик аст. Ӯ солҳо дар театрҳои Тоҷикистон ба унвони саркоргардон, коргардон ва овозхон фаъолият бурдааст. Ӯ зиёда аз 100 операи оҳангсозони тоҷик ва классикони ҷаҳонро рӯйи саҳна овардааст. Аз ҷумла, “Афсонаи Шерак”, “Лаънаткардаи халқ”, “Бозгашт”, “Рӯдакӣ”, “Ғуломон»-и Зиёдулло Шаҳидӣ, “Евгений Онегин” аз ин қабиланд.

Ӯ аз соли 1970 саркоргардони Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ ва аз соли 1977 омӯзгори санъати операи Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода ва Консерваторияи миллии Тоҷикистон буд.

Шамсӣ Низомов 22-юми январи соли 2015 дар синни 77 аз олам чашм баст.

Соли 2020 – Субҳон Кошонов, раиси кумитаи иҷроияи Анҷумани тоҷикон ва форсизабонони ҷаҳон “Пайванд” дар синни 66-солагӣ аз олам чашм баст.

ИЗОБРАЖЕНИЕ

Субҳон Кошонов солҳо мушовири президент оид ба сиёсати кадрҳо ва баъдан мушовири калони президент оид ба рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа буда, чанд муддат сардабирии “Ҷумҳурият” – нашрияи расмии ҳукумати Тоҷикистонро ба ӯҳда дошт ва аз моҳи феврали соли 2014 то лаҳзаи марг – соли 2020 раиси иҷроияи ҷамъияти “Пайванд” шуд.

Номбурда аз ҷумлаи онҳое буд, ки фалсафа, сиёсатшиносӣ, рӯзноманигорӣ ва кори ҷамъиятиро ба ҳам пайванд медод.

Аз моҳи феврали соли 2014 то охири умр ӯ раҳбарии Кумитаи иҷроияи Анҷумани тоҷикон ва форсизабонони ҷаҳон “Пайванд”-ро ба уҳда дошт. Дар ин мақом Субҳон Кошонов барои тақвияти робитаҳои фарҳангӣ, забонӣ ва маънавии тоҷикон ва форсизабонони ҷаҳон талошҳои назаррас анҷом дод.

Ӯ муаллифи чандин рисола ва мақолаҳои илмӣ ва оммавӣ буда, бештар ба масоили ташаккули зиёиёни тоҷик, муносибатҳои байни миллатҳо, тарбияи иҷтимоии ҷавонон таваҷҷуҳ кардааст.

Субҳон Кошонов рӯзи 22-уми январи соли 2020 аз олам чашм пӯшид.

САНАҲОИ МУҲИМИ ҶАҲОНӢ

Имрӯз, рӯзи пайдоиши попкорн (ҷуворимакка) аст.

Ҳанӯз дар ибтидои асри XVI аҳолии бумии Мексика попкорнро на танҳо ҳамчун ғизо, балки барои ороиши мӯй ва ҳамчун гарданбанд низ истифода мебурданд. Аврупоиҳо танҳо соли 1630 дар бораи попкорн огоҳӣ пайдо карданд: 22 январ, мустамликадорони англис дар Амрикои Ҷанубӣ аз сардори қабилаи Кводекуа халтаи попкорн ҳадя гирифтанд. Танҳо ду аср баъд Чарли Крейтон мошини “Поппер”-ро барои пухтани попкорн ихтироъ кард.

ИЗОБРАЖЕНИЕ

Соли 1904 Аркадий Ҳайдар, нависанда, муаллифи асарҳои бачагона ва филмноманависи рус таваллуд шудааст. Ӯ асосан барои кӯдакон ва наврасон асарҳои таълиф кардааст. Аз ҷумла, асарҳои машҳури ӯ, ба мисли “Тимур ва дастаи ӯ” ва “Чук ва Гек” арзишҳои дӯстӣ ва адолатро тараннум мекунанд.

ВАЗЪИ ҲАВО*

Дар вилояти Суғд – Ҳавои абрнок, барф борида, дар баъзе ноҳияҳо шиддат мегирад. Дар ноҳияҳои алоҳида тормеғ мефарояд. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 0-5º сард, дар ноҳияҳои кӯҳӣ рӯзона 2-7º сард, дар водиҳо шабона 2-7º сард, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона 14-19º сард.

Дар вилояти Хатлон – Ҳавои абрнок, борон ва барф борида, рӯзона дар баъзе ноҳияҳо шиддат гирифта, тормеғ мефарояд. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 0-5º сард, дар  доманакӯҳҳо рӯзона 1-6º сард, дар водиҳо шабона 7-12º сард, дар ноҳияҳои доманакӯҳӣ шабона 8-13º сард.

Дар шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ – Ҳавои абрнок пешгӯӣ шуда, борон ба барф табдил меёбад ва дар баъзе ноҳияҳо шиддат гирифта, дар ноҳияҳои алоҳида тормеғ мефарояд. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 0-5º сард, дар ноҳияҳои кӯҳӣ рӯзона 0-5º сард, дар водиҳо шабона 8-13º сард, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона 8-13º сард, дар баъзе ноҳияҳо то 18-20º сард.

Дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон – Ҳавои абрнок пешгӯӣ шуда, дар ғарби вилоят борон ва барф борида, дар шарқи вилоят асосан бебориш (0,0-0,5мм) дар назар аст ва дар баъзе минтақаҳо тӯфони барфӣ пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар ғарби вилоят рӯзона -2+3º, дар шарқи вилоят рӯзона 7-12º сард, дар ғарби вилоят шабона 13-18 º сард, дар баъзе ноҳияҳо то 6-8 º сард, дар шарқи вилоят шабона аз 23-28º сард то 12-17º сард.

Дар шаҳри Душанбе – Ҳавои  абрнок, борон ва барф борида, рӯзона шиддат гирифта, тормеғ мефарояд.. Ҳарорат: рӯзона 1-3º сард, шабона 8-10º сард.

Дар шаҳри Хуҷанд – Ҳавои абрнок, рӯзона барф борида, тормеғ мефарояд. Ҳарорат: рӯзона 0-2º сард, шабона 5-7º сард.

Дар шаҳри Бохтар – Ҳавои абрнок пешгӯӣ шуда, борон ва барф меборад ва рӯзона шиддат гирифта, тормеғ мефарояд. Ҳарорат: рӯзона 1-3º сард, шабона 7-9º сард.

Дар шаҳри Хоруғ – Ҳавои абрнок пешгӯӣ шуда, баъзан барф меборад. Ҳарорат: рӯзона 1+3º гарм, шабона 13-15º сард.

*Ҳарорати шабонаи ҳаво шаби 22 ба 23-юми январ ба ҳисоб гирифта шудааст.

Дар Telegram, Facebook, Instagram, OK ва ВК бо мо бимонед.

Тағйирёбии иқлим ва бар асари он обшавии пиряхҳои табиӣ, ки манбаи муҳими оби тоза мебошанд, мутахассисонро ба ҳифзи онҳо ва ҷустуҷӯи роҳҳои захираи об водор кардааст. Яке аз ин роҳҳо пиряхҳои сунъӣ аст.

Эмомалӣ Раҳмон, раисҷумҳури Тоҷикистон зимни суханронӣ дар мубоҳисаҳои иҷлоси 80-уми Маҷмаи умумии Созмони милали муттаҳид дар поёни соли 2025 зикр кард, ки “то имрӯз аз 14 ҳазор пиряхи Тоҷикистон, ки яке аз сарчашмаҳои асосии оби ошомиданӣ дар минтақа мебошад, зиёда аз як ҳазору сесад адади он  пурра об шудааст ва суръати обшавии пиряхҳои мо дар ҳоли афзоиш қарор дорад”.

Ба қавли коршиносон, обшавии пиряхҳо дар баробари эҷоди мушкили дастрасӣ ба оби тоза, ҳамчунин ба устувории низоми муҳити зист низ таҳдид ва хатари селу обхезиро зиёд мекунад.

Мутахассисон яке аз роҳҳои ҳалли нисбии ин мушкилро дар ташкили пиряхҳои сунъӣ мебинанд. Бо ин роҳ натанҳо оби тозаро метавон захира кард, балки боғдорӣ ва азхудкунии заминҳои навро рушд дод. Аммо суол ин аст, ки оё пиряхҳои сунъӣ метавонанд василае барои коҳиши обшавии пиряхҳои табиӣ бошанд? Тоҷикистон дар ин самт чӣ корҳоро метавонад анҷом диҳад?

Пиряхи сунъӣ чист?

Пиряхи сунъӣ  – иншооти гидротехникӣ барои захира кардани оби барфу яхҳои обшуда аст. Оби захирашуда ба таври назоратшаванда дар давраҳое камобӣ – охири баҳор ё аввали тобистон истифода мешавад. Ба таври содда, об вақте зиёд аст захира ва вақте кам аст, аз он захира истифода мешавад.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Пиряхи сунъӣ дар Қирғизистон

Пиряхи сунъӣ барои ташаккули пиряхҳои бисёрсолаи табиӣ сохта намешавад. Он имкони захираи об барои истифода давоми як-ду моҳро фароҳам меорад ва асосан барои кишоварзӣ истифода мешавад. Он имкон медиҳад, ки аз обхезиҳои бармаҳал пешгирӣ ва дар оғози мавсими кишт, зироат саривақт обёрӣ шавад.

Афзалияти пиряхи сунъӣ, ин хароҷоти кам барои сохтмон ва адами хароҷот барои истифода аз он аст. Ба хисоби миёнаи мутахассисони Созмони озуқаворӣ ва кишоварзии СММ, барои офаридани як пиряхи сунъӣ 6 ҳазор доллари амрикоӣ сарф мешавад ва барои муддати дароз метавон аз он истифода кард.

Пиряхи сунъӣ барои истифода дар хоҷагидорӣ чанд афзалият медиҳад:

– афзоиши ҳосилнокӣ ва беҳтар шудани амнияти озуқаворӣ;

– коҳиши муҳоҷират;

– тақвияти фаъолияти ҷамоатҳо дар идоракунии захираҳои об.

Бояд гуфт, офариниши пиряхи сунъӣ собиқаи пешин дорад. Дар шакли муосир бошад, дар нимаи дуюми асри XX рушд ёфт ва дар минтақаҳои баландкӯҳ, масалан дар Ҳиндустон аз ин фановарӣ истифода мешавад.

Таҷриба дар Қирғизистон

Дар кишварҳои Осиёи Марказӣ ҳам таҷрибаи ташкили пиряхи сунъӣ чун роҳи мутобиқшавӣ ба норасоии об ва коҳиши пиряхҳои табиӣ истифода мешавад.

Қирғизистонро метавон аз пешсафони татбиқи ин таҷриба номид. Зимни як сафари корӣ, мо аз пиряхҳои сунъии ин кишвар дидан ва бо мутахассисони Созмони озуқаворӣ ва кишоварзии СММ дар он ҷо сӯҳбат кардем.

ИЗОБРАЖЕНИЕ

Тибқи иттилои аз ин ниҳод, дар Қирғизистон ҳудуди 30 пиряхи сунъӣ сохта шудааст. Аз ҷумла, солҳои 2024–2025 дар вилояти Ботканд 7 пиряхи сунъӣ сохта шудааст. Ин пиряхҳо на танҳо ба беҳтар шудани вазъи кишоварзӣ дар шароити тағйирёбии иқлим кумак мекунанд, ҳамчунин ба макони ҳамкорӣ ва роҳандозии ташаббусҳо дар самти ҳифзи муҳити зист табдил ёфтаанд.

“Дар раванди офаридани пирях ба хулосае омадем, ки роҳнамои муҳандисӣ барои оянда таҳия кунем. Он бояд асосҳои тарҳрезӣ, ҳисобҳои гидравликӣ ва тавсияҳои амалӣ-техникиро дарбар гирад, то пиряхи сунъӣ самаранок истифода шавад”, – мегӯяд коршиносони ин ниҳод.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Қубуркашӣ аз обанбори кӯчак дар поёни пиряхи сунъӣ барои обёрии кишт

Бо таваҷҷуҳ ба таҷрибаи ҳосилшуда ва барои баланд бардоштани самаранокии истифодаи пиряхҳои сунъӣ дар Қирғизистон, коршиносони ин созмон пешниҳод карданд, ки дар поёни пиряхҳои сунъӣ обанбори хурд сохта ба он қубур насб карда, тавассути он обро бевосита ба заминҳои хоҷагиҳои деҳқонӣ баранд. Баъдан аз он об тариқи усули обёрии қатрагӣ барои кишт ё ҳамчун манбаи об барои чорводорӣ истифода кунанд.

“Дар фасли баҳору тобистон оби аз пиряхи сунъӣ ҷоришуда дар обанбор ҷамъ ва дар вақти зарурӣ аз он истифода мешавад. Дар зимистон бошад, ба ташаккули пиряхи сунъӣ мусоидат мекунад”, – зикр карданд мутахассисони ин созмон.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Васли қубарҳо барои обкашӣ аз пиряхи сунъӣ

Оё дар Тоҷикистон офаридани пиряхи сунъӣ имкон дорад?

“Аз ҷиҳати техникӣ – бале, дар баъзе ҷойҳои Тоҷикистон ҳатто осонтар аз Қирғизистон аст. Танҳо хоҳиш, ҳисоби дақиқ ва сабру истифодаи самараноки он лозим аст”, – мегӯяд мутахассиси ин созмон.

Абдулҳамид Қаюмов, корманди илмии Маркази омӯзиши пиряхҳо дар Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ҳам ба ин назар аст, ки дар кишвари мо имкон ва шарои муносиби офариниши пиряхҳои сунъӣ ҳаст, ҳатто беҳтар аз дигар кишварҳо, аммо он баъди омӯзиши пурра, бо назардошти иқлими минтақа офарида ва самараноку дуруст мудирият шавад.

“Дар болооби рӯдҳои Сурхоб, Хингоб ё Зарафшон, ки дар баландиҳои беш аз 3 ҳазор метр аз сатҳи баҳранд ва онҷо ҳаво қариб ҳамеша сард аст, офаридани пиряхҳои сунъи бисёр қулай аст. Аммо он бояд пас аз омӯзиш ва коркарди пурра офарида шавад ва имкони мудирияти он фароҳам бошад. Чун дар Тоҷикистон ҳаво зуд тағйир меёбад. Сокинон, фикр мекунам, пурра аз ин истиқбол мекунанд”, – мегӯяд Абдулҳамид Қаюмов.

Ӯ таъкид мекунад, ки ғаяи офаридани пиряхи сунъӣ дар Тоҷикистон нав нест ва мутахассисони тоҷик дар ин бора андеша мекунанд. Аммо кай аввалин пиряхи сунъӣ дар Тоҷикистон офарида мешавад, маълум нест.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Абдулҳамид Қаюмов

Оё пиряхи сунъӣ метавонанд барои ҳифзи пиряхҳои табиӣ кумак кунанд?

Мутахссисон ба ин андешаанд, ки пиряхи сунъӣ шояд барои коҳиши обшавии пиряхҳои табиӣ мусоидат кунанд, аммо ба таври фарогир наметавонад ин равандро боздорад. Он бештар барои захираи об ва истифодаи мақсадноки он равона карда мешавад.

Аз ҷумла, мутахассисони Созмони озуқаворӣ ва кишоварзии СММ мегӯянд, “ҳадафи асосии офариниши пиряхҳои сунъӣ боздоштани раванди глобалии обшавии пиряхҳои табиӣ  нест, балки ҷамъоварии об ва истифодаи самараноки он аст. Онҳо ба таври куллӣ наметавонад пеши роҳи обшавии пиряхҳои табииро гиранд, аммо ҳамчун як роҳи кӯчаки ҳал ва мусоидаткунанда хидмат мекунанд”.

“Ин як васила барои мутобиқ шудан ба тағйирёбии иқлим аст”, – мегӯянд онҳо.

Абдулҳамид Қаюмов ҳам зикр мекунад, ки андешаи “офаридани пиряхи сунъӣ пеши роҳи обшавии пиряхҳои табииро мегирад” ғалат аст.

“Ҳифзи пиряхҳои табиӣ корҳои бузургмиқёсро талаб мекунад, масалан дарахтнишонӣ ё коҳиши партоби газҳои гулхонаӣ. Масалан, дар Суис таҷрибаи пӯшонидани рӯйи пиряхо ҳаст, аммо дар Тоҷикистон намешавад аз он истифода кард. Мо бештар аз дарахтнишонӣ истифода мекунем, ки дар шарои Тоҷикистон самараноктар аст”, – гуфт Қаюмов.

Муҳимтар аз ин, ба қавли ӯ, бо ташаббуси Тоҷикистон, ҳоло таваҷҷуҳ ба омӯзишу ҳифзи пиряхҳо дар сатҳи ҷаҳон афзудааст ва ҷомеа дарк кардааст, ки ин кор то куҷо муҳим аст. Бар илова, бархӯрди илмӣ ба ин масъала низ ҷиддӣ шудааст ва ин ҳама дар дарозмуддат натиҷаовар хоҳад буд.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.