Ҳоло дар 31 муассисаи таҳсилоти умумии Тоҷикистон бинобар норасоии ҷойи нишаст хонандагон дар се баст таҳсил мекунанд. Дар ин бора Муҳаммадтоир Саидзода, роҳбари Оҷонсии назорат дар соҳаи маориф ва илм моҳи феврал зимни нишасти матбуотӣ иттилоъ дод.
Ба гуфтаи ӯ, дар ин муассисаҳо, дар маҷмӯъ, 38 ҳазору 167 хонанда ба таҳсил фаро гирифта шудаанд. Аз ин шумора 8 ҳазору 368 нафар ё 21,9%-и хонандагон маҳз дар басти сеюм дарс мехонанд, ки барои ин 281 гурӯҳи таълимӣ ташкил карда шудааст. Ҳисоби миёнаи хонандагон дар ҳар як гурӯҳи басти сеюм ба 29,8 кас баробар аст.
Ин муасисаҳои таҳсилоти умумӣ, ки ба онҳо мактабҳо, гимназияҳо, литсейҳо, мактабҳои президентӣ ва мактаб – интернатҳо дохил мешаванд, аз рӯи минтақаҳои кишвар, ба таври зерин аст:
Дарсҳо соати чанд оғоз ва ба итмом мерасанд?
Муҳаммадтоир Саидзода дар шарҳи ин омор ба “Азия-Плюс” гуфт, ки ҳукумати кишвар барои бартараф кардани ин мушкил талош дорад.
Аз ҷумла, ба қавли ӯ, теъдоди мактабҳое, ки дар се баст фаъолият мекарданд, соли таҳсили 2024-2025 ба 43 ва соли таҳсили 2023-2024 ба 70 адад баробар буд, ин омор дар соли таҳсили равон то 31 адад коҳиш ёфтааст.
Ба қавли роҳбари Оҷонсӣ, қаблан, дар ҳудуди шаҳри Душанбе муасисае, ки дар се баст фаъолият мекард, вуҷуд надошт, азбаски як қисми ноҳияи Рӯдакӣ ба ҳудуди шаҳри Душанбе ворид шуд, 5 боргоҳи таълимӣ дар се баст фаъолиятдошта ба омори пойтахт гузашт.
“Пеш аз ҳама мушкили асосӣ дар нарасидани ҷойи нишаст дар муассисаҳо аст… Мо дастур додем, маълумотро ба ҷойҳои даркорӣ расонидем. Дар баъзе муассисаҳо як-ду синфхона созанд, ин мушкилот бартараф мешавад. Ин мушкиле ҳаст, ки дар баъзе солҳо пайдо мешаванд, дар бархе солҳои дигар ба танзим даромада, ҳал мешаванд”, – гуфт Муҳаммадтоир Саидзода.
Ӯ таъкид кард, ки соатҳои дарсии хонандагон мувофиқ ба соатҳои таълимӣ дар бастҳои якум ва дуюм ба танзим дароварда шуда, маъмулан ҳар се баст аз соати 8:00 оғоз шуда, то соат 18:00 ба анҷом мерасад.
“Ҳар вақте синфхонае холӣ шуд, дар ҳамон ҷо хонандагони басти сеюм ба дарс оғоз мекунанд. Дар ҷадвали дарсии синфҳои болоӣ сарборӣ гузошта шуда, дарсҳои онҳо зудтар тамом мешаванд ва ҳар соате, ки як синфхона холӣ шуд, хонандагони басти сеюм ба таҳсил оғоз мекунанд. Албатта, сарбории таълимӣ дар синфҳои болоӣ вазнин мешавад. Дар умум, дарсҳо дар се баст то соати 17:00 ё 18:00 пурра ба анҷом мерасан. Шабона дарс нест”, – гуфт роҳбари Оҷонсии назорат дар соҳаи маориф ва илм.
Мушкиле, ки солҳост идома дорад
Норасоии мактаб, мизу курсӣ ва синфхонаҳои таълимӣ мушкилест, ки солҳост дар соҳаи маорифи Тоҷикистон мавҷуд аст. Ин мушкил дар нишасти матбуотии Вазорати маориф ва илми Тоҷикистон ҳам матраҳ гардид ва масъулини соҳа ин камбудро эътироф карданд.
Аз ҷумла, Раҳим Саидзода, вазири маориф ва илм гуфт, дар яке аз гимназияҳои пойтахт дар як синф 40 хонанда таҳсил мекнанд, ки ин вазъ “ба сифати таҳсил таъсир мерасонад”.
Ёдовар мешавем, ки ғайр аз норасоии ҷойи нишаст дар мактаб, инчунин, норасоии омӯзгорон ҳам солҳо боз мушкили доғи соҳаи маориф аст. Вазорати маориф ва илми Тоҷикистон мегӯяд, ки норасоии омӯзгорон дар соли таҳсили 2025-2026 дар мактабҳои Тоҷикистон “пурра бартараф шуда”, соли гузашта беш аз 5 ҳазор омӯзгор зиёдтар дар мактабҳо ба кор оғоз кардаанд.
Бо вуҷуди ин, дар мактабҳои кишвар қариб 700 омӯзгори ғайриихтисос дарс мегуфтаанд. Бештар дар ин хабари “Азия-Плюс” маълумот пайдо кунед.
