Улуми дақиқ ва рушд: айби адабиёт ё мушкили фазои сармоягузорӣ?

Абдухалил Холиқзода, мудири Бемористони Ибни Сино

Баҳси дурударозе солҳост дар фазои маҷозӣ мечархад ва гоҳ-гоҳе доғ мешавад. Як зеҳниятеро, ки дар инҷову онҷо баъзан садо медод, мусоҳибаи Шариф Раҳимзода, як вакили онвақтаи Маҷлис расонаӣ кард ва инак се сол аст, ки он мавзӯи баҳси доманадор гаштааст. Ниҳоят дирӯз Радиои Озодӣ низ дар як навори рӯ ба рӯ ҳамин масъаларо ба баҳс кашидааст, ки маро водор кард фикрамро бинависам.

Оё воқеан шеъру адабиёт ва улуми инсонӣ ҷои илмҳои дақиқро танг кардаанд?

Агар савол танҳо ҳамин бошад, пас баҳси ин масъала бояд дар доираи мутахассисони соҳаи омӯзишу парвариш сурат гирад.

Бешак ин соҳаи иҷтимоӣ дар ҷаҳон пешрафти амиқ кардааст. Кишварҳои дигар таҷрибаи фаровон дар таълиму тарбия касб кардаанд ва ниёз нест мо аз нав ин мароҳилро тай намоем. Бояд таҷрибаи онҳо омӯхта ва дар шакли матлуб бо барномарезии густурда роҳандозӣ шавад.

Мушкилоти умдаи соҳаи омӯзишу парвариши кишварамон аз касе пӯшида нест ва ба ислоҳоти фарогир ниёз доштани соҳа низ амре бадеҳист. Вале ин ки чӣ ислоҳоте лозим аст ва чи гуна бояд онро барномарезӣ кард, кори мутахассисони соҳа аст.

Баҳс дар расонаҳо ва шабакаҳои иҷтимоӣ метавонад танҳо бозгӯи вуҷуди ин мушкили иҷтимоӣ бошад ва масъулини дастандаркорро ба ҳалли он водор созад.

Фикри банда ҳамчун як дастандаркор ин аст, ки сатҳи дониши касбии хатмкардагони донишгоҳҳои улуми дақиқи кишвар аз сатҳи дониши хатмкардагони риштаҳои улуми инсонӣ болотар ҳасту поёнтар не. Инро чун шахсе, ки бевосита ҳам бо ину ҳам бо он сарукор дорад мегӯям. Тадрис дар риштаҳои улуми инсонӣ набояд коста шавад, набояд алами Исоро аз Мӯсо гирифт. Сатҳи дониши донишҷӯёни риштаҳои улуми инсонӣ низ тақвият мехоҳад…

Ва аммо баъд:

Вале агар зеҳнияти мазбур, ҳамон тур ки ишораҳо мераванд, ақибмонии иқтисодии кишварро ба ин масъала марбут медониста бошад, баҳс комилан ранги дигар мегирад.

Ҷавонони донишманди улуми дақиқ дар пешрафти иқтисодии кишвар чӣ нақше дошта метавонанд? Ё, рушди иқтисоди кишвари мо ба рушди улуми дақиқ чӣ рабте дошта метавонад? Оё мо мехоҳем текнолоҷии нав ихтироъ кунем ё ба кайҳон парвоз кунем? Ё талош бар он аст, ки сатҳи донишҷӯёни улуми дақиқро боло барем, то онҳо аробакашӣ ва кӯчарӯбиро беҳтар донанд?

Рушди иқтисодии кишвари мо пеш аз ҳама ба фазои сармоягузорӣ вобаста аст! Ростӣ бо ин фазои сармоягузорие, ки мо дорем, агар ҳама бошандагони Водии силикониро ҳам ба ин ҷо биёрем ҳеч коре карда наметавонанд.

Чанд мушкили асосии фазои сармоягузорӣ инҳоянд:

– рақобати носолим;

– дахолати ноҷо;

– беҳуқуқии соҳибкор;

– фазои тарс;

– молиёти сангин;

– вомҳои дастнорас;

Беҳтар аст, мо як вакили дигарро пайдо кунем, то баҳси мушкилоти фазои сармоягузориро ҳамин тур гарм кунад ва то болоҳо расонад.

Фазои сармоягузорӣ мусоид бошад, корхонаву муассисаҳо сохта мешаванд ва вақте ниёз ба корманди текникии донишманд пайдо шавад, хоҳу нохоҳ дар байни макотибу донишгоҳҳо рақобат ба вуҷуд меояд ва мутахассисони хуб ҳам тарбия хоҳанд шуд.

Дар ҳоли ҳозир дипломи аксари донишгоҳҳои кишвар ду рисолат дорад: якум халосӣ аз хидмат дар артиш ва дуввум баландтар кардани болиш, зеро кореву маоше нест, ки донишҷӯён барои соҳиб шудан ба он саъйи донишомӯзӣ кунанд.

Бознашр аз саҳфаи фейсбукии муаллиф.

Лутфан, хабари муҳим, суол ва аксу видеоҳои ҷолибро дар бораи масоили ҳалталаби ҷомеа ба Asia-Plus тариқи Viber, Telegram, Whatsapp, Imo бо рақами +992 93 792 42 45 фиристед. 

Дар TelegramFacebookInstagramViberЯндекс.ДзенOK ва Google Новости бо мо бимонед.

 

 

Мавод ба ин забонҳо дастрас аст:

Маводҳои монанд

spot_imgspot_img

Пурхонанда

Ба мо дар шабакаҳои иҷтимоӣ пайвандед!

Реклама на asia +spot_imgspot_img

Ахбори тоза

Шахси калидӣ барои музокирот ё ходими содиқи низом. Муҳаммадбоқир Қолибоф кист?

Номи Муҳаммадбоқир Қолибоф, раиси Маҷлиси Эрон ва фармондеҳи пешини Сипоҳи посдорони Инқилоби Исломӣ як ҳафтаи охир дар сархати расонаҳо қарор гирифтааст. Махсусан, баъди он...

Субҳ ба хайр, Тоҷикистон! Як рӯз дар таърих, зодрӯзи шахсиятҳо, вазъи ҳаво барои 29 марти соли 2026

Аз таъсиси Иттифоқи меъморони Тоҷикистон то ихтирои "Кока-кола".

Ҳусиҳои Яман бо партоби мушак ба Исроил расман вориди ҷанг бо ин кишвар шудаанд

Ин нахустин мушакии Ҳусиҳо ба Исроил аз замони оғози ҷанг алайҳи Эрон аст.

 Аз ваъдаи суқути низом то илтиҷо барои бозгушоии Ҳурмуз. Аз оғози ҷанги Амрикову Исроил бо Эрон як моҳ гузашт

Дар ин муддат на Амрико ва на Исроил ба ҳадафи аслии худ – суқути низом дар Эрон нарасиданд ва ҳоло ба гирдоби мушкили дигар печидаанд.

Субҳ ба хайр, Тоҷикистон! Як рӯз дар таърих, зодрӯзи шахсиятҳо, вазъи ҳаво барои 28 марти соли 2026

Аз оғози кушторҳои пайдарпай дар Конибодом то мавлуди Нақибхон Туғралу Далер Ҷумъа ва Рӯзи ҷаҳонии муаррихон.

“Фалсафаи инсонмеҳварӣ ва васли инсонҳо”. Чӣ гуна Наврӯз ҷашни ваҳдати миллатҳо гардид?

Ҳарчанд, русуму ойинҳои ҳама миллатҳо аз ҳам тафовут доранд ва шеваи ҷашнороӣ низ фарқ мекунад, вале паёми Наврӯз барои ҳама яксон мемонад - расидан ба рӯзи нав, муттаҳидӣ ва оғози фасли тозаи зиндагӣ.

Эмомалӣ Раҳмон ба Суғд меравад. Кадом роҳҳои мошингарди вилоят се рӯз баста мешаванд?

Эмомалӣ Раҳмон, раисҷумҳури Тоҷикистон бо як сафари кории серӯза...