Дар гузашта коршиносон бар асари болоравии қурб, бо доллар қарз гирифтанро тавсия намедоданд, акнун бошад, баръакс маслиҳат медиҳанд, ки маҳз бо ин асъор қарз гирем. Чаро?
Бонкҳои Тоҷикистон ба ҳисоби миёна бо 24%-и солона бо сомонӣ ва 10% бо доллар қарзи истеъмолӣ медиҳанд. Қарз барои ипотека 28% бо сомонӣ ва 12% бо доллар дода мешавад.
Агар шумо бо сомонӣ қарз гирифта бошед, сарфи назар аз тағйирёбии қурби асъори хориҷӣ, ҳамон фоизи дар қарордод сабтшударо пардохт мекунед. Агар бо доллар қарз гирифта бошеду аз бонкҳо фоизи паст интизорӣ доштед, пас ин ба истилоҳ “фоизҳои паст” ҳамзамон бо болоравии қурб зиёд шуданд.
Масалан, шумо соли 2019 бо 12%-и солона бо қурби 1 доллар = 9,4298 сомонӣ барои ипотека қарз гирифта будед. Бо назардошти тағйирёбии қурб дар соли 2020 то 9,6910 сомонӣ, ки бо ҳисоби фоиз афзоиши иловагӣ + 2,76%-ро ташкил медиҳад, пас чунин мешавад, ки дар охири соли аввали ипотека шумо на 12%, балки аллакай 14,76% пардохт мекунед.
Поинравии қурби доллар идома дорад, яъне фоизҳо ҳам паст мешаванд
Акнун тасаввур мекунем, ки имсол ба гунаи мисол, шумо моҳи январ барои ипотека бо 12%-и солона бо қурби 1 доллар – 11,30 сомонӣ 30 ҳазор доллар қарз гирифтед. Вақте ки моҳи март қурби доллар то 13,02 сомонӣ боло рафт, дар муддати кӯтоҳ фоизи ипотекаи шумо аз 12%-и аввала то 13,72% боло рафт.
Моҳи май қурби доллар то 11,40 сомонӣ поин рафт. Аз ин бармеояд, ки шумо ба ҳамон фоизи аввала баргаштед, лекин каме зиёдтар – 12,1%. "Писарам барои кори доимӣ ба ИМА рафта, пули хуб кор мекунад ва ҳар моҳ ба ман 600-800 доллар мефиристад.
Сарфи назар аз тавсияҳои шиносҳову наздикон ҷиҳати гирифтани қарз танҳо бо сомонӣ, як моҳ пеш ман аз бонк барои харидани мошин бо 12%-и солона 15 ҳазору 700 доллар қарз гирифтам, ки ин ба 204 ҳазору 414 сомонӣ баробар аст. Мизоҷон аллакай ба ман гуфтанд, ки дар натиҷаи поинравии қурб ман акнун камтар маблағ пардохт мекунам, лекин ҳоло ба бонк нарафтаам”, – мегӯяд таксирони пойтахт Ғафурҷон Расулов.
Бо қурби 11,40 сомонӣ ҳозир ин мард ба ҷойи 12%-и солона 10,62% пардохт мекунад. Тибқи пешгӯии коршиносони бозори асъори Бонки марказии Русия, агар поинравии қури доллар идома ёбад, фоизҳои таксирон низ ҳамзамон аз 10,62% боз камтар мешаванд. “Моҳи март ман аз бонк бо 12%-и солона бо қурби 12,96 сомонӣ барои харидории лавозимоти ошхона 9 ҳазор доллар қарз гирифтам.
Ҳар моҳ бо назардошти қурби доллар ман ба бонк бояд 840 доллар пардохт кунам. Моҳи апрел вақте ки қурб то 12,50 сомонӣ поин рафт, ман ба ҷойи 10 ҳазору 886,4 сомонии пешбинишуда 10 ҳазору 500 сомонӣ пардохт намудам. Акнун вақте ки қурби доллар то 11,40 сомонӣ паст шуд, ман боз камтар – 9 ҳазору 576 сомонӣ пардохт мекунам”, – мегӯяд як соҳибхоназани сокини пойтахт.
Ҷамъбаст мекунем: дар Тоҷикистон имрӯз бо доллар қарз гирифтани фоидаовар аст, зеро бар асари поинравии қурб фоизҳояш пасттаранд (8-12%) ва боз ҳам поин мераванд.
