ЯК РӮЗИ ТАЪРИХ

Соли 1941 – Нерӯгоҳи барқӣ-обии “Хоруғ” мавриди истифода қарор гирифт.

Соли 2001 – Дар пойгоҳи собиқ намоишгоҳи “Дастовардҳои хоҷагии халқи Тоҷикистон”  Маркази байналмилалии намоишгоҳи фарҳангӣ-тиҷории “Душанбе” таъсис дода шуд.

Соли 2001 – Дар бораи кӯчонидани ихтиёрии оилаҳо аз ВМКБ ба ноҳияҳои Қубодиён ва Бешкенти вилояти Хатлон қарор қабул гардид.

Соли 2002 – Сафорати Ҷопон дар Душанбе кушода шуд.

Соли 2011 – Дар пойтахт аввалин маротиба амалиёти махсуси “Шиноснома” барои муайян намудани шахсоне, ки ғайриқонунӣ дар Душанбе зиндагӣ мекунанд, гузаронида шуд.

Соли 2016 – Рустами Эмомалӣ аз  нав ба мӯҳлати чор сол президенти Федератсияи футболи Тоҷикистон интихоб шуд. Баъди он то имрӯз ду навбати дигар низ ӯ ба ин вазифа таъин гардид. Аз ҷумла, навбати охир 14-уми декабри соли 2024 ӯ боз раиси Федератсияи футбол интихоб шуд.

Соли 2018 – Раҷаббой Аҳмадзода раиси вилояти Суғд шуд.

Соли 2019 – Эмомалӣ Раҳмон, раисҷумҳури Тоҷикистон мораторияи дусолаи санҷишҳои ҳама гуна субъектҳои соҳибкорӣ дар соҳаи истеҳсолотро қонунӣ гардонид.

Соли 2020 – Ҳукумати Эрон барои анҷоми нақби "Истиқлол", ки маркази Тоҷикистонро бо шимоли кишвар мепайвандад, 5,5 миллион доллар кумаки бебозгашт ҷудо кард.

Соли 2021 – Ҳаким Фузайлов, ки мураббии «Истиқлол» буд ва чанд сол тими миллии Тоҷикистонро раҳбарӣ мекард, сармураббии бошгоҳи «Динамо»-и Самарқанд таъин шуд.

Соли 2025 – Масъуд Пизишкиён, раисҷумҳури Эрон бори нахуст бо як сафари давлатӣ ба Тоҷикистон омад. Дар доираи ин сафар роҳбарони ду кишвар бо ҳам мулоқот карданд ва дар натиҷа миёни ду кишвар 23 санади нави ҳамкорӣ ба имзо расид.

ШАХСИЯТҲО

Соли 1937 – Мавлуди Азиз Афзалзода, шоир ва нависандаи тоҷик.

Соли 1947 – Зодрӯзи Анварбеки Абӯнаср, шоир, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон.

Соли 1950 – Зодрӯзи Муҳаммадҷон Умаров, шарқшинос, тарҷумон, омӯзгор, пажӯҳишгар ва тарҷумони Қуръон (аз арабӣ ба тоҷикӣ).

ИЗОБРАЖЕНИЕ Муҳаммадҷон Умаров

Муҳаммадҷон Умаров 3 хизмати бузурге барои Тоҷикистон анҷом додааст. Ӯ нахустин тарҷумаи мустақими китоби барои мусалмонон муқаддаси “Қуръон”-ро аз арабӣ ба тоҷикӣ тарҷума кардааст. Инчунин ӯ мутарҷими “Саҳеҳи Бухорӣ” ва таҳиягари “Таърихи Табарӣ” дар 8 ҷилд аст.

Ӯ корманди собиқадори Пажӯҳишгоҳи шарқшиносӣ ва мероси хаттии Фарҳангистони улуми Тоҷикистон аст. Вай субҳи 30-юми июни соли 2015 бар асари бемории гурда дар 65-солагӣ аз олам чашм пӯшид.

Муҳаммадҷон Умаров хатмкардаи шуъбаи арабии факултети забонҳои шарқи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон (ҳоло-ДМТ) буда, фаъолияти худро замчун муҳаррри Сарредаксияи Энсиклопедлияи миллӣ оғоз кардааст. Сипас ходими калони илмии Институти шарқшиносӣ ва мероси хаттии Академияи илҳои Тоҷикистон ва солҳои 2000-2008 муҳаррири ҳафтаномаи “Номаи пажӯҳишгоҳ2- пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикии Сафорати Эрон дар Тоҷикистон буд.

Ҳамчунин як муддат дар Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода ва соли 1996-2008 дар Донишкадаи исломии Тоҷикистон ба номи Имоми Аъзам Абуҳанифа аз забони арабӣ ва таърихи динҳо дарс гуфтааст. Ӯ солҳои 1973-1975, 1982-1985 дар Ироқ, Алҷазоир ва Либиё ҳамчун тарҷумон кор кардааст. 

Соли 1962 – Мавлуди Нусратулло Давлатзода, раиси Кумитаи андози Тоҷикистон.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Нусратулло Давлатзода

Нусратулло Давлатзода ходими давлатӣ ва мутахассиси соҳибтаҷрибаи соҳаи молия ва андози Тоҷикистон аст, ки 17 сол инҷониб Кумитаи андози Тоҷикистонро роҳбарӣ мекунад.

Ӯ хатмкардаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон аст ва фаъолияти худро дар сохторҳои молиявии минтақаи Кӯлоб оғоз намуда, аз нозири маблағгузории соҳаи кишоварзӣ то сармуҳосиб ва муовини раиси иттиҳодияҳои агросаноатӣ зина ба зина фаъолият кардааст.

Дар солҳои минбаъда ӯ дар бахшҳои санҷиш, ҳисобот ва тафтишот фаъолият намуда, вазифаҳои масъулро дар идораҳои кишоварзӣ ва сохторҳои савдо ба уҳда дошт. Аз ҷумла, роҳбари Идораи ҳисоби хоҷагии савдои “Марҳабо” ва шуъбаҳои муҳими савдои ҷумҳуриявӣ буд.

Марҳилаи навбатии фаъолияти Нусратулло Давлатзода бо низоми андоз сахт пайванд аст. Ӯ аз вазифаи сарревизор-назоратчии Вазорати молия то сардори идораҳо ва нозироти калони андоз дар сатҳи вилоятӣ ва ҷумҳуриявӣ фаъолият кардааст. Солҳои 2002–2006 роҳбарии Нозироти андозсупорандагони калонро ба уҳда дошт, ки яке аз сохторҳои калидӣ дар таъмини воридоти буҷет аст.

Солҳои 2006-2009 Нусратулло Давлатзода муовини аввали раиси Кумитаи андоз буд ва аз 16-уми январи соли 2009 то имрӯз ҳамчун раиси ин кумита фаъолият мекунад. 

Соли 1965 – Зодрӯзи Аброр Зоҳир, нависандаи тоҷик, узви Иттифоқи нависандагон ва ҳамзамон синамогарони Тоҷикистон.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Аброри Зоҳир

Аброр Зоҳир солҳои 2000-2004 директори Телевизиони Тоҷикистон, 2004-2005 директори киностудияи “Тоҷикфилм”, 2007-2011 директори Китобхонаи марказии шаҳрии ба номи Лоҳутӣ ва аз соли 2012 директори Муассисаи давлатии “Фурӯш ва паҳни китобу нашрияҳои даврӣ”-и шаҳри Душанбе буд. Ӯ 23 ноябри соли 2015 дар 50-солагӣ аз олам чашм баст.

Аброр Зоҳир яке аз адибони пурмаҳсулест, ки баъди истиқлолияти Тоҷикистон ба майдони адабиёт ворид гардид. Ӯ нависандаи тасвирнигор аст. Ҳамчунин дар таҷассуми симоҳои таърихӣ низ муваффақ гардидааст.

Қиссаҳои “Дуроҳа”, “Моҷарои қабр”, романҳои “Шикасти зулмот”, “Рақс дар сояи девори оҳанин” аз ҷумлаи таълифоти ӯянд.

Соли 2013 – Рауф Баротов, геолог ва маъданшиноси маъруфи тоҷик дар синни 91-солагӣ даргузашт.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Рауф Баротов

Рауф Баротов яке аз ташкилотчиёни фаъоли илми геология ва тадқиқотчии намоёни соҳаи магматизми Осиёи Марказӣ, академики Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон (1968) мебошад.

Ӯ хатмкардаи Омӯзишгоҳи омӯзгории Конибодом ва факултаи геологияи  Донишгоҳи  давлатии Осиёи Марказиро хатм карда, ба Институти геологияи Филиали Тоҷикистонии Академияи илмҳои собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ фиристода мешавад. Дар ин муассисаи илмӣ то соли 1950 ба ҳайси ходими калони илмӣ кор карда, сипас мудири Бахши петрография ва канданиҳои фоиданок таъин мешавад. Моҳи апрели соли 1953 аъзо – корреспонденти  Академияи илмҳои  Тоҷикистон  интихоб шуда, баъдан вазифаи академик – котиби  Шӯъбаи илмҳои физикаю математика ва геологияю химияи Академияи фанҳо ба ӯҳдааш гузошта шуда, ба ин муносибат аъзои президиуми Акадимияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб мегардад.

Бештар  аз 120 кори илмиаш рӯи чоп омадааст.

САНАҲОИ МУҲИМИ ҶАҲОНӢ

Соли 1943 дар ҳамин рӯз сохтмони бинои Пентагон ба итмом расид. Пентагон номи бинои Вазорати мудофиаи ИМА аст, ки шакли панҷкунҷаи муназзам дошта, дар Иёлати Вирҷиния, наздикии Вашингтон ҷойгир аст. Ин бино ҳамчун бузургтарин бинои маъмурӣ дар ҷаҳон ва яке аз ҳифзшудатарин иншооти ИМА дониста мешавад.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Бинои Пентагон

Пентагон танҳо дар 16 моҳ сохта шуд ва яке аз иншооти инноватсионӣ ва нотакрори замон гардид. Ин сохтмон ба Амрико дар маҷмуъ зиёда аз 83 миллион доллар хароҷот овард ва имрӯз аз он сайёҳони зиёде дидан мекунанд ва шумораашон дар як сол тақрибан 100 000 нафар аст.

Имрӯз рӯзи пайдоиши Википедия – Донишномаи озод таҷлил мегардад. Он 15 январи соли 2001 боз гардид ва асосгузорони он Ҷимми Уэйлс (Jimmy Wales) ва Ларри Сэнгер (Larry Sanger) мебошанд.

Ҳоло Википедия дар зиёда аз 300 забон бахш дорад ва ба манбаи муҳими маълумот дар саросари ҷаҳон табдил ёфтааст.

Бахши тоҷикии Википедия 27 январи соли 2004 фаъол гардид. Ҳоло Википедияи тоҷикӣ дорои зиёда аз 114 000 мақола аст.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Википедия

ВАЗЪИ ҲАВО*

Дар вилояти Суғд – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ шуда, танҳо рӯзона дар ноҳияҳои алоҳидаи кӯҳӣ борон ва барф меборад. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 6+11º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ рӯзона 3+8º гарм, дар водиҳо шабона 0+5º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона 3-8º сард.

Дар вилояти Хатлон – Ҳавои тағйирёбанда, асосан бебориш (0,0-0,5мм) пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 14+19º гарм, дар ноҳияҳои доманакӯҳӣ рӯзона 8+13º гарм, дар водиҳо шабона 0+5º гарм, дар ноҳияҳои доманакӯҳӣ шабона 0+5º гарм.

Дар шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ – Ҳавои тағйирёбанда, асосан бебориш (0,0-0,5мм) пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 13+18º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ рӯзона 1+6º гарм, дар баъзе ноҳияҳо то 1-3º сард, дар водиҳо шабона 1+6º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона аз -3+2º, то 4-9º сард.

Дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон – Ҳавои тағйирёбанда, асосан бебориш (0,0-0,5мм) пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар ғарби вилоят рӯзона 0+5º гарм, дар баъзе ноҳияҳо то 8+10º гарм, дар шарқи вилоят рӯзона 5-10º сард, дар баъзе минтақаҳо то 15-17º сард, дар ғарби вилоят шабона 6-11º сард, дар баъзе ноҳияҳо то -1+1º, дар шарқи вилоят шабона 20-25º сард, дар баъзе минтақаҳо то 48-50º сард.

Дар шаҳри Душанбе – Ҳавои тағйирёбанда, асосан бебориш (0,0-0,5мм) пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 16+18º гарм, шабона -1+1º.

Дар шаҳри Хуҷанд – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 8+10º гарм, шабона 2+4º гарм.

Дар шаҳри Бохтар – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 15+17º гарм, шабона 1+3º гарм.

Дар шаҳри Хоруғ – Ҳавои тағйирёбанда, асосан бебориш (0,0-0,5мм) пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 2+4º гарм, шабона 7-9º сард.

*Ҳарорати шабонаи ҳаво шаби 15 ба 16-уми январ ба ҳисоб гирифта шудааст.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Дар Тоҷикистон аз 16 то 19-уми январ ҳаво якбора сард шуда, дар бисёр минтақаҳо бориши барфу борон пешгӯӣ мегардад. Дар ин бора Оҷонсии обуҳавошиносии Тоҷикистон хабар додааст.

Ба гуфтаи манбаъ, дар Душанбе рӯзи 16-уми январ борону барф борида, 17-уми январ барф ва 18-19-уми январ ҳавои бебориш пешгӯӣ мешавад.

Дар шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ рӯзҳои 16 ва 17-уми январ эҳтимол аст, борону барф борад ва ҳатто дар баъзе ҷойҳо тормеғ мефарояд. Рӯзи 18-уми январ асосан бебориш мешавад, аммо ҳаво сард хоҳад буд. Як рӯз баъ – 19-уми январ бориши барфу борон пешгӯӣ мешуавад.

Дар аксар ноҳияиҳои ВМКБ ҳам рӯзҳои 16 то 19-уми январ эҳтимол барфу борон борад. 

Ёдовар мешавем, ки моҳи январ дар Тоҷикистон ҳаво нисбатан гарм мешавад. Аз ҷумла, бори охир дар кишвар шабу рӯзи Соли нав барф борида буд.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Мақомоти Тоҷикистон барои таъмир ё бозсозии роҳи мушкилгузари Айнӣ-Кӯҳистони Мастчоҳ, ки солҳо боз таъмирталаб буд, бо як ширкати “NARCO” – и Кувайт шарнома бастаанд.

Вазорати нақлиёти Тоҷикистон дирӯз, 13-уми январ, дар хабаре гуфт, созишмнома байни ин ниҳод ва ширкати мазкур рӯзи 29-уми декабри соли 2025 имзо шуда буд ва аз 12 январи соли 2026 эътибор пайдо кард.

Ба иттилои манбаъ, дарозии роҳ 162 км аст ва сохтмони он дар ду қисмат, аз ноҳияи Айнӣ то маркази ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ бо дарозии 80 км ва аз он аз маркази ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ то деҳаи Деҳҳисори ин ноҳия бо дарозии 82 км тӯл ба нақша гирифта шудааст.

Ҳамзамон, ба қавли ин ниҳод, тибқи нақша дар ин роҳ бунёди 27 пули мошингард ва 405 қубури обгузар дар назар аст. Вале гуфта нашудааст, ки бунёди ин роҳ кай оғоз шуда, чӣ замоне ба анҷом мерасад.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Лаҳзаи имзои созишнома

Танҳо зикр шудааст, ки ширкати машваратии "NARCO"-и Кувайт ҳамроҳ бо "Пажӯҳишгоҳи лоиҳакашии иншооти нақлиётӣ – ПЛИН"-и Вазорати нақлиёт ба таҳияи лоиҳаи роҳ шуруъ кардаанд.

Ба иттилои расмӣ, роҳи мошингарди Айнӣ-Кӯҳистони Мастчоҳ солҳои 60-уми қарни гузашта сохта шуда, сокинони ин ду ноҳияро ба маркази кишвар мепайвандад. Вале аз замони бунёд то имрӯз ин роҳ ягон маротиба пурра таъмир нашудааст.

Роҳи мазкур чанд минтақаи осебпазир дорад, ки дорои обҳои зеризаминӣ буда, пайваста дар ҳолати лағжиш қарор доранд.

Роҳи мазкур соли 2015 ба роҳи аҳамияти ҷумҳуриявӣ табдил ёфт ва ба дастабандии (категорияи) V роҳҳои автомобилгард дохил карда шуд. Ҳаракат дар он, бахусус дар фасли зимистон душвор ва хатарнок аст.

Мақомот қаблан гуфта буданд, ки лоиҳаи бундёи роҳро омода кардаанд ва бо дарёфти сармоягузор ба сохтмони он шуруъ мекунанд. Қаблан, лоиҳакашии таъмири куллии ин роҳ оғоз шуда буд.

Қарор аст дар соли 2026 дар кишвар 300 километр роҳҳои аҳамияти байналмилалӣ ва ҷумҳуриявӣ дошта бунёд шавад.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Бо гузашти беш аз як моҳ аз марги Искандар Шафеиён (Маликӣ) ва ҳамсару духтари 4-солааш “дар пайи заҳролудшавӣ” асрори фавти онҳо кушода нашудааст. Мақомот мегӯянд, ҳоло натиҷаи ташхиси марги онҳо ниҳоӣ нашудааст, вале наздикони ин оила аз ҳолатҳои шубҳаноки ин ҳодиса суҳбат мекунанд.

Искандар Шафеиён, сардори пешини шуъбаи ташкилӣ ва кор бо кадрҳои ҳукумати Исфара бо ҳамсару духтараш шаби 7-уми декабри соли 2025 ба ҳалокат расиданд.

Он замон як манбаъи аз ҳодиса огоҳ гуфта буд, “баъди хӯроки шом вазъи ҳамаи аъзои оила бад шуд ва то омадани табибон падару модар ва як духтарчаи онҳо фавтида, модар ва фарзанди дигари Шафеиён ба беморхонаи Исфара бурда шуданд”.

Он замон аз Раёсати тандурустии Суғд гуфтанд, ки “тафтишот маълум мекунад, ки онҳо аз чӣ фавтидаанд”. Аммо то ҳол тафтишот аз натиҷаҳои ташхис хабар надодааст ва маълум нест, ки се узви ин оила аз чӣ фавтидаанд.

Муҳаммад Шафиев, бародари Искандар Шафеиён дирӯз, 12-уми январ, дар як суҳбати телефонӣ ба “Азия-Плюс” гуфт, “то ҳол аз Додситонии шаҳри Исфара, ки дар робита ба ин қазия парвандаи ҷиноӣ боз кардааст, ягон ҷавоби расмӣ нагирифтаанд”.

Вале Радиои Озодӣ бо такя ба манбаъҳои худ аз додситонии шаҳр менависад, ки “ҳоло парванда боз нашудааст ва танҳо санҷиш идома дорад. Кимиёшиносон ҳанӯз ҷавоби ташхисро ба мо надодаанд”.

“Аксари нишондодҳоро барои ташхисии ниҳоии тиббӣ ба Ӯзбекистон фиристодаанд ва интизори ҷавоби он ҳастанд. Пас аз маълум шудани сабаби фавти онҳо ин маълумот расонаӣ карда мешавад”, -гуфтааст як манбаъи ин расона, ки аз рафтаи тафтишот огоҳ аст.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Искандар Шафеиён бо ҳамсараш

“Марги ин хонавода асрорангез менамояд”

“Азия-Плюс” бо яке аз наздикони Муаттарахони 29-сола, ҳамсари Шафеиён суҳбат кард ва ӯ баъзе ҷузъиёти шаби ҳодисаро ошкор кард.

Ба гуфтаи ҳамсуҳбати мо, ки нахост номаш ошкор шавад, пайвандони Муаттарахон 7-уми декабр, тамоми рӯз ба духтарашон занг мезананд, аммо касе ҷавоб намедиҳад.

Ба қавли манбаъ, дертар, баъди соати 19:00 “модари Шафеиён гӯширо бардошта, аз номи Муаттарахон ҳарф мезанад”. Аммо каме дертар дубора тариқи “Ватсап” занг зада, мегӯяд, ки вазъи саломатии писараш хуб нест.

“Гуфтем, ки “Ёрии таъҷилӣ”-ро даъват кунанд, вале ӯ гуфт, дар Исфара касеро намешиносад ва намедонад ба куҷо муроҷиат кунад. Ба пурсиши мо аз Муаттарахон гуфт, дар хонаи дигар аст ва гӯширо гузошт”,-гуфт ҳамсуҳбати мо.

Ба гуфтаи ӯ, дигар ба зангҳои пайдарпайи онҳо касе ҷавоб надодааст, аммо чанде пас духтари калонии Шафеиён – Рухшонаи 7-сола тариқи занги видеоӣ дар “Ватсап” тамос гирифта, модарашро нишон дода, гуфтааст, ки “ӯ беҳуш аст”

Дертар, тақрибан соати 23:00 модари Шафеиён ба модари келинаш занг зада, аз марги писараш – Шафеиён хабар додааст.

“Мо дарҳол ба Исфара роҳ гирифтем ва вақте расидем, соат аз 1-и шаб гузашта буд. Вақте ба хона даромадем, ҷисми беҷони Искандар дар як хона ва Муаттарахону духтари 4-солаи онҳо дар хонаи дигар мехобид”, – афзуд манбаи мо.

Баъдан модари Муаттарахон ҳамсояҳоро фарёд ва Ёрии таъҷилӣ даъват мекунад. Тақрибан соати 2-и шаб ду фарзанди дигари онҳо – Сумаяхони 6-сола ва Муҳаммадҷони 4-моҳаро “дар ҳолати вазнин” ба беморхонаи шаҳри Исфара мебаранд.

Фарзанди калонии оила – Рухшонахони 7-сола ва модари Шафеиён заҳролуд нашудаанд.

Пайвандони ҳамсари Шафеиён шубҳа доранд, ки “марги ин хонавода заҳролудшавии табиӣ набуда, асроромез менамояд”. Онҳо барои таҳқиқи ҳодиса ба Додситонии вилояти Суғд низ муроҷиат кардаанд, аммо то ҳанӯз посух нагирифтаанд.

Ба гуфтаи онҳо, ҳоло дари манзили зисти Шафеиён дар Исфара мӯҳр зада шудааст.

Ҳамчунин, ба гуфтаи наздикони онҳо, мақомот боре ҳам аз ҳоли кӯдакони ятиммондаи Шафеиён суроғ накардааст.

Тасдиқи ин гуфтаҳо тавассути манобеи дигар ғайриимкон аст. Ҳамчунин, кӯшишҳои мо барои суҳбат бо модари Искандар Шафеиён, ки шоҳиди ҳодиса дониста мешавад, то ин дам натиҷа надод.

Ҳоло се фарзанди зиндамондаи ин оила дар хонаи бибии модариашон дар Хуҷанд буда, модари Шафеиён дар Панҷакент бо бародараш будааст.

Ёдрас мешавем, ки ҷасади Искандар Шафеиён, ҳамсар ва фарзандаш рӯзи 8-уми декабр дар деҳаи Вешисти шаҳри Панҷакент ба хок супорида шудааст.

Номи Искандар Шафеиён замоне расонаӣ шуд, ки дар задухӯрдҳои марзӣ бо Қирғизистон ҷароҳат бардошт. Баъдан алайҳи ӯ бо иттиҳоми қаллобӣ парванда боз ва ӯро ҷаримаву аз вазифа озод карданд. Вақтҳои охир ба соҳибкорӣ машғул буд.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Ҷамшед Ҷамшедзода, додраси Додгоҳи конститутсионӣ, ки дирӯз  аз ошёнаи 9-уми бинои истиқоматӣ афтода, ҷон бохт, имрӯз, 14-уми январ дар зодгоҳаш деҳаи Шоди ноҳияи Роштқалъа ба хок месупоранд.

Дар ин бора ёрдамчии Ҷамшед Ҷамшедзода дар Додгоҳи конститутсионӣ ба “Азия-Плюс” хабар дод.

Манбаъ гуфт, ки дирӯз, 13-уми январ тахминан соати 18-и бегоҳӣ ҷасади додрасро пас аз гузаштан аз ташхис (экспертиза) ба зодгоҳаш деҳаи Шоди ноҳияи Роштқалъа бурдаанд.

“Гуфтанд то соати 10:00 ба зодгоҳашон мерасанд. Вақти хондани ҷаноза маълум нест. Дар робита ба маргашон низ чизе намедонем, танҳо гуфтанд афтодааст”,-гуфтанд аз додгоҳ.

Дар бораи марги Ҷамшед Ҷамшедзода, нахуст Радиои Озодӣ хабар дода, навишт, ки ҳодиса дирӯз,13-уми январ дар маҳаллаи Гулистон (наздик ба “Сирк”-и давлатӣ) рух додааст. То ҳол маълум нест, ки Ҷамшедзода аз бино афтодааст ва ё худро ба поён партофтааст.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Макони ҳодиса

Аммо бархе корбарон дар шабакаҳои иҷтимоӣ худро ҳамсояи додрас муаррифӣ карда навиштаанд, ки Ҷамшедзода мехостааст ноқили телевизионро пайваст кунад, ки “дар натиҷа сараш тоб хурда ба замин афтодааст”.

Назари пайвандони марҳум дар пайванд ба ин ҳодиса маълум нест. Мақомот низ то кунун расман дар ин бора хабаре надодаанд.

Танҳо Додгоҳи конститутсионии Тоҷикистон рӯзи 13-уми январ дар як баёнияи расмӣ, марги Ҷамшедзодаро  “талафоти бузург” хонда, гуфтаанд, ки “хизматҳои содиқонаи марҳум барои ҳокимияти додгоҳӣ ва илми ҳуқуқшиносӣ мондагор мебошад”.

Ҷамшед Ҷамшедзода, бо пешниҳоди Эмомалӣ Раҳмон, раисҷумҳури Тоҷикистон моҳи июли соли 2019 додраси Додгоҳи конститутсионӣ интихоб гардида буд.

Марҳум солҳои зиёд дар Институти фалсафа ва ҳуқуқи Академияи илмҳои Тоҷикистон фаъолият кардааст. Солҳои 2017 – 2019 дар вазифаи  муовини ректор оид ба илм, инноватсия ва  робитаҳои байналмилалии  Донишкадаи идоракунии давлатии назди президенти Тоҷикистон кор кардааст.

 Ӯ 52-сол дошт ва соҳиби ҳамсару се фарзанд будааст.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Аз аввали моҳи март Тоҷикистон ва Эрон реҷаи раводид (виза)-ро барои ронандагони ҳамлу нақли байналмилалии якдигар бекор мекунанд.

Дар ин бора аз Вазорати корҳои хориҷии Тоҷикистон ба “Азия-Плюс” хабар дода, гуфтанд, ин тасмим дар асоси қарорҳои ҳукуматҳои ду кишвар ва созишномаи дуҷониба гирифта шудааст.

Ба гуфтаи манбаъ, акнун ронандагон ва ёвари ронандаи мошинҳои боркашонии байналмилалӣ, ки дорои шиносномаи оддии Тоҷикистон ва Эрон ҳастанд, метавонанд бидуни раводид тариқи тамоми гузаргоҳҳои марзӣ ба қаламрави якдигар ворид шаванд. Ронандагони тоҷику эронӣ то 30 рӯз дар ҳар давраи 90-рӯза (яъне дар се моҳ 30 рӯз) бидуни гирифтани раводид дар қаламрави кишварҳои якдигар метавонанд иқомат кунанд.

“Ин тадбир ба осон шудани ҳамлу нақли байналмилалӣ, таҳкими ҳамкориҳои тиҷоратӣ-иқтисодӣ ва баланд бардоштани фоидаоварии логистика миёни ду кишвар мусоидат хоҳад кард”, – гуфтанд аз ВКХ-и кишвар ба “Азия-Плюс”.

Бояд гуфт, ки лағви раводид тавассути роҳҳои заминӣ миёни Тоҷикистону Эрон моҳи апрели соли 2025 дар мулоқоти Эмомалӣ Раҳмон, раисҷумҳури кишвар бо Искандар Муъминӣ, вазири корҳои дохилаи Эрон баррасӣ шуда шуд.

Он замон расонаҳои эронӣ аз забони Искандар Муъминӣ навишта буданд, ки “тасмим гирифта шуд, ки дар қадами баъдӣ бо лағви раводид барои сафарҳои заминӣ шароити бароҳати сафар барои шаҳрвандони ду кишвар фароҳам шавад”.

Қаблан, дар соли 2025 Тоҷикистон ва Эрон низоми раводид барои сафари ҳавоӣ ба ҳама шаҳрҳои ҳарду кишварро пурра лағв карда буданд.

Мувофиқи он шаҳрвандони ду кишвар метавонанд, тариқи ҳавоӣ бидуни монеа ба кишварҳои якдигар ба муддати 30 рӯз дар давоми 90 рӯз сафар кунанд. Вале вуруди шаҳрвандон ба кишварҳои якдигар тавассути роҳҳои заминӣ то ҳол бо раводид сурат мегирад.

Ҷузъиёти дигари сафари бидуни раводидро дар ин матлаби “Азия-Плюс” мутолиа кунед: “Аз А то Я-и сафари бидуни раводид барои шаҳрвандони Тоҷикистон ба Эрон”. Инчунин, сабабу баҳонаҳои сафари шаҳрвандони Тоҷикистон ба Эронро дар ин матлаб бихонед.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Саодат Амиршоева, аввалин генералзани тоҷик ва собиқ вакили Маҷлиси намояндагон, дар 73-солагӣ даргузашт. Ӯ бо пешниҳодҳои ба гуфтаи бархеҳо, ҷасурона дар парлумон ва фаъолияташ дар мақомоти адлия шӯҳрат дошт.

Дӯстону наздикони марҳум дар шабакаҳои иҷтимоӣ хабар доданд, ки Саодат Амиршоева субҳи имрӯз, 14-уми январи соли 2026, вафот кардааст. Сабаби даргузашти номбурда то ҳол маълум нест.

Гуфта мешавад, ҷанозаи генералбону пас аз намози пешини имрӯз дар шаҳри Бохтар, поёни бозори Ҳоҷӣ Шариф баргузор мегардад.

Амиршоева кист ва чӣ гуна генерал шуд?

Саодат Амиршоева 10-уми ноябри соли 1953 дар деҳаи Парнаки ноҳияи Ховалинг таваллуд шуда, соли 1978 факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм кардааст.

Роҳи касбиаш аз идораи нотариуси шаҳри Душанбе (1972-1975) оғоз ёфт. Баъдтар сарнотариуси шаҳри Кӯлоб (1975-1985), додраси Додгоҳи халқии шаҳри Кӯлоб (1987-1993) шуд ва соли 1993 сардори Идораи адлияи вилояти Хатлон таъин гардид.

ИЗОБРАЖЕНИЕ

Моҳи сентябри соли 1999, ба ифтихори ҷашни 1100-солагии давлати Сомониён ва 70-солагии мақомоти адлияи Тоҷикистон, Амиршоева рутбаи генерал-майор ва унвони “Ҳуқуқшиноси шоистаи Тоҷикистон”-ро гирифт. Ӯ аввалин занест, ки дар замони истиқлол, либоси генералиро дар Тоҷикистон ба бар кардааст.

Дар як мусоҳиба бо “Азия-Плюс”, Амиршоева соли 2022 гуфта буд, “дар асл, ман аввалин зани тоҷик будам, ки либоси генералӣ ба бар кардам. Мутаассифона, ман онро танҳо дар рӯзҳои ид ва мавридҳои махсус мепӯшидам. Акнун бо худ фикр мекунам, ки агар боз ҷавон мешудам, онро ҳар рӯз бо ифтихор мепӯшидам”.

Падараш корманди мақомоти ҳифзи ҳуқуқ буд ва ба гуфтаи худаш, ҳамеша орзу мекард, ки духтарашро дар либоси генералӣ бинанд. Аммо падари Амиршоева моҳи апрели соли 1999, якчанд моҳ пеш аз гирифтани рутбаи генералӣ, вафот кард.

Дар парлумон чӣ корномаҳо дошт?

Соли 2008, пас аз 16 сол роҳбарии Идораи адлияи вилояти Хатлон, Амиршоева вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Тоҷикистон шуд. Ӯ вақте ки ӯ дар интихоботи миёндаврии моҳи августи соли 2008 ғолиб омад, узви ҳизби Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон (ҲХДТ) набуд. Баъдтар, соли 2010 аз номи ҲХДТ  боз ба парлумон роҳ ёфт.

Амиршоева узви Кумитаи парлумон оид ба дифоъ, ҳуқуқу тартиботи ҷамъиятӣ ва амният буд ва бо пешниҳодҳои ҷасурона дар ҷомеа шӯҳрат пайдо кард.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Саодат Амиршоева дар парлумон

Яке аз корномаҳои ӯ пешниҳоди манъи никоҳи хешутаборӣ дар Тоҷикистон буд. Соли 2012 вақте ин пешниҳодро манзур кард, бархе вакилон зид баромаданд, вале Амиршоева пас нагашт. Ӯ дар ҳамон мусоҳиба бо мо гуфта буд, “ояндаи миллатро бояд наҷот дод ва тавре бояд амал кард, ки тоҷик дигар фарзанди маъюб таваллуд накунад”.

Баъдтар, пас аз баррасии васеъ ва таҳқиқи таҷрибаи дигар кишварҳо, ин пешниҳод амалӣ шуд. Амиршоева он вақт муътақид буд, ки ҳатто агар қонун қабул нашавад ҳам, баҳси оғозшуда 80% ҷавононро огоҳ кардааст. Воқеан, ин пешниҳод ва баъдан қабул шудани он дар ҷомеа баҳсҳои тундро дар пай дошт.

Мухолифи никоҳи духтарони тоҷик бо хориҷиён

Истодагарии генерал Амиршоева дар баробари ба хориҷиён шавҳар кардани занону духтарони тоҷик яке аз дигар пайкорҳои замони ваколаташ буд.

Ӯ соли 2022 ҳам гуфта буд, “ҳоло ҳам зидди шавҳар кардани духтари тоҷик бо хориҷиён ҳастам. Ин кор ба хотири сарвату маблағ мешавад, вале барои ояндаи миллат хатарнок аст”.

“Масалан, агар имрӯз сад духтари тоҷик шавҳари чинӣ кунад, фардо сад фарзанди чинӣ таваллуд мешавад ва дақиқ аст, ки чиноӣ номи фарзандашро тоҷик намегузаронад. Маълум мешавад, ки дар як сол дар Тоҷикистон сад чинӣ зиёд шуд. Баъди 50 сол дар ин ҷо аз тоҷик ному нишон намемонад. Мо бояд духтаронамонро дуруст тарбият кунем, ки ба чунин роҳҳо наравад. Духтарони тоҷик шарафу номуси мо ҳастад”, – мегуфт генерали фақид.

Аммо Амиршоева эътироф карда буд, ки ин пешниҳодро ба парлумон манзур накардааст, чунки он хилофи қонунҳои байналмилалӣ аст, ки озодии никоҳро кафолат медиҳанд.

Дар бораи масъалаҳои артиш ва хидмати пулакӣ

Амиршоева бо дидгоҳи танқидӣ ба масъалаи хидмати пулакӣ дар артиш менигарист. Ӯ мегуфт, “ин қонун танҳо ба табақаи дороҳову тоҷирону сарватмандон ва қишри алоҳидаи аҳолӣ нигаронида шудааст ва дар доираи ин қонун танҳо фарзандони онҳо хидмат карда метавонанд”.

“Ин роҳи баромадан аз мушкилӣ нест. Бояд ҷавононро дар рӯҳияи ватандустиву меҳанпарастӣ ва мардонагиву шарафмандӣ тарбият кард”, – таъкид мекард нахустгенералзани тоҷик.

Соли 2015 Амиршоева қарор дод, ки дар интихоботи парлумонии он сол иштирок накунад. Ӯ ба Радиои Озодӣ гуфта буд, “парлумонро тарк мекунам, аммо хонашин намешавам”.

Баъди хориҷ шудан аз парлумон, Амиршоева ҳамчун вакили дифоъ дар шаҳри Бохтар кор кард ва узви Иттифоқи адвокатҳои Тоҷикистон шуд.

Дар мусоҳибаи соли 2022 бо “Азия-Плюс” ӯ гуфта буд, ки мардум бештар бо мушкилиҳои оилавӣ, даъвоҳои никоҳ, манзил ва замин муроҷиат мекунанд. Аммо бо оғози пандемияи коронавирус, бинобар синну сол ва вазъи саломатӣ, фаъолияташро маҳдуд карда буд.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.