Дар соли 2013 андоз аз арзиши иловашуда ва андоз аз фурӯш аз ҳисоби корхонаҳои саноатии калон, бахусус, ТАЛКО иҷро нашуд.
Дар ин бора имрӯз, 28-уми январ Нусратулло Давлатов, раиси Кумитаи андози ҶТ зимни нишасти хабарӣ иттилоъ дод.
Вай афзуд, ки дар соли 2013 андози иҷтимоӣ 92%, андоз аз арзиши иловашуда 99% ва андоз аз фурӯш 89,2 % иҷро шуданд, ки дар натиҷа ба буҷет 121,9 миллион сомонӣ ворид нагардид. Дар баробари ин 18 шаҳру ноҳия бо сабабҳои гуногун андози иҷтимоӣ аз ҳисоби ташкилоти ғайрибуҷетиро таъмин карда натавонистанд.
Ба қавли Нусратулло Давлатов, бақияи қарзи андозҳо 882,7 миллион сомониро ташкил медиҳад, ки калонтарин қарздорҳо аз андоз КВД “ТАЛКО” ва корхонаҳои зертобеи Вазорати энегетика ва захираҳои об мебошанд.
Раиси кумита сабаби иҷро нашудани нақшаи се намуди андозро чунин шарҳ дод: “Андоз аз арзиши иловашуда ва андоз аз фурӯш аз ҳисоби корхонаҳои саноатии калон, бахусус, ТАЛКО иҷро нашуд. Аз сабаби он ки нархи алюминий ва пахта дар бозори ҷаҳонӣ паст шуд, ин намуди андозҳо пурра иҷро нашуданд. Андози иҷтимоӣ ба музди меҳнат вобастагӣ дорад ва мо моратория мегузаронем, ки кадом корхона чӣ хел музди меҳнат пардохт мекунад. Мутаассифона, дар баъзе шаҳру навоҳӣ корхонаҳои кишоварзие ҳастанд, ки ба кормандонашон аз музди меҳнати ҳадди ақал камтар маош медиҳанд. Маоши ҳадди ақал 250 сомонӣ муайян шудааст. Вақте аз ин кам пардохт мешавад, фоизи андози иҷтимоӣ ҳам камтар мешавад. Камбудиҳои дигар ҳаст, ки шояд мақомоти андоз дар шаҳру навоҳӣ бо дигар мақомоти дахлдор дар якҷоягӣ пурра фаъолият накарданд”.
Бино ба маълумоти Кумитаи андоз, “Барқи тоҷик” феълан аз буҷет 398 миллион сомонӣ қарздор аст, ки дар муқоиса бо ҳамин давраи соли гузашта 143,6 миллион сомонӣ зиёд аст. Қарзи нерӯгоҳи “Сангтӯда 1” ба 52,7 миллион сомонӣ баробар аст.
Ба гуфтаи Давлатов, дар соли 2013 нақшаи буҷет ба андозаи 101% иҷро гардид, ки нисбат ба нишондиҳандаи нақшавӣ 57,5 млн сомонӣ зиёд аст. Вай афзуд, ки нақшаи мазкур барои соли сипаришуда 5 миллиарду 752 миллион сомони пешбинӣ гардида буд ва маблағи аз ҳисоби андоз ҷамъоваришуда 5 миллиарду 809,5 млн сомониро ташкил дод.
Дар нишасти хабарӣ ҳамчунин зикр гардид, ки дар феҳристи ягонаи шахсони ҳуқуқӣ ва соҳибкорони инфиродӣ дар Тоҷикистон ба ҳолати 1-уми январи соли ҷорӣ 206 ҳазору 512 субъектҳои хоҷагидорӣ расман фаъолият доранд. Аз ин шумор 31 ҳазору 353 субъект ба сифати шахси ҳуқуқӣ, 74 ҳазору 201 нафар соҳибкорони инфиродии тавассути патент фаъолияткунанда, 31 ҳазору 657 нафар соҳибкороне, ки бо шаҳодатнома фаъолият мекунанд, ба қайд гирифта шудаанд. 66 ҳазору 957 адад хоҷагиҳои деҳқонӣ бидуни таъсиси шахси ҳуқуқӣ ва 344 филиалу намояндагии шахсони ҳуқуқии хориҷӣ фаъолият мекунанд.
Раиси кумита мегӯяд, теъдоди субъектҳои хоҷагидорӣ 16 ҳазору 563 адад нисбат ба соли 2012 бештар ба қайд гирифта шудааст.
