Бо қарори нави ҳукумати кишвар меъёри андози аксиз барои як қатор молу маҳсулоти дар Тоҷикистон истеҳсолшаванда ва аз хориҷ воридмешуда боло рафтааст. Дар ин бора қарори ҳукумати кишвар аз 29-уми майи соли ҷорӣ ба имзо расида, қарори 9-уми июни соли 2018 қабулшударо аз эътибор соқит шудааст.
Бояд гуфт, андози аксиз як навъи андози ғайримустақим ва махсус мебошад, ки барои молҳои муайяни зераксизӣ, аз ҷумла молҳои дорои таъсири манфӣ ба саломатӣ ва муҳит ҷорӣ мешавад.
Мувофиқи қарори нав, аз 1000 дона сигор, сигорҳои қисми охирашон буридашуда, сигорилҳо, сигорҳо аз тамоку ва ивазкунандаи он 17 евро (188 сомонӣ, бо қурби рӯзи 18-уми июл ҳисоб шудааст), сигоретҳои дорои тамоку 19 евро (228 сомонӣ), инчунин аз 1 килограм маҳсулоти дорои тамокуи тафсон 15 евро (166 сомонӣ) ва 100 миллилитр моъеи дорои никотин 4 евро (44 сомонӣ) андоз ситонида мешавад. Меъёри аксиз қаблан аз 8,5 евро то 9,8 евро барои 1000 донаи ин маҳсулот пешбинӣ гардида буд. Ин қариб як маротиба гаронтар аз меъёри қаблӣ аст.
Инчунин дар қарори нав барои 1 дона сигори электронӣ ва дастгоҳҳои ба ин монанд бухоркунандаи барқии инфиродӣ 0,5 евро (5.5 сомонӣ) ва дигар дастгоҳи интиқоли дуд 5 евро (55 сомонӣ) пардохт бояд шавад. Дар қарори қаблӣ сигорҳои электронӣ ва андози аксиз аз онҳо зикр нагардида буд.
Андоз аз маъдану нафт ва резин
Мувофиқи банди алоҳидаи қарор аз 1 тонна нафт ва маҳсулоти нафтии аз навъҳои битумӣ гирифташуда ва коркардшуда 60 евро (665 сомонӣ), аз 1 тонна бензинҳои муҳаррикӣ, ҳавопаймоӣ ва автомобилӣ, инчунин бензинҳо барои муҳаррики реактивӣ ва киросин 70 евро (775 сомонӣ), сӯзишворӣ барои муҳаррики реактивӣ 25 евро (277 сомонӣ), маҳлулҳои махсус, аз ҷумла дорои сулфур 15 евро (166 сомонӣ) андоз ситонида мешавад. Ин меъёр моҳи феврали соли ҷорӣ дар натиҷаи тағйироти ҳукумат ба қарори соли 2018 ворид гардида буд ва бетағйир гузошта шудааст. Қаблан ин меъёр 55 евро (613 сомонӣ) буд.
Инчунин барои 1 тонаи газойлҳо 8 евро (88 сомонӣ), маҳсулоти дигари нафтӣ 55 евро (609 сомонӣ) ситонида мешавад, ки бетағйр мондааст. Аз газҳои нафтӣ ва карбогидриди газгун бошад 10 евро (110 сомонӣ) андози аксиз пардохт мешавад, ки пештар 4 евро буд ва дуним маротиба боло шудааст.
Мувофиқи қарор аз резинчархаҳо ва сарпӯшҳои пневматикии резинӣ, тасмаҳои доирашакли резинӣ 20 фоиз андоз ситонида мешавад. Барои пластмасса ва маҳсулоти он низ 20 фоиз аз нархи воридотии маҳсулоти тайёр пардохт мешавад. Пештар ин меъёр 13 фоиз буд.
Мошини барқӣ ва собуну қолину ҷавоҳирот
Мувофиқи қарор, барои воридоти автомобилҳои сабукрав ва воситаҳои дигари нақлиёт, ки барои ҳамлу нақли одамон пешбинӣ шудаанд, аз ҷумла автобусҳои хурд ва мошинҳои пойга 14 фоиз (пештар 10%) андози аксиз муқаррар шудааст. Аммо ба ҳисоб гирифта мешавад, ки барои 1 см мукааби ҳаҷми кории силиндрҳои муҳаррик на кам аз 0,20 евро (пештар 0.15 евро), ки тақрибан 2 сомонӣ аст, бояд пардохта шавад.
Тибқи қарор, барои 1 тонна собун, воситаҳои шустушӯӣ, маводи молиданӣ ва мумҳои сунъӣ, хамира барои гаҷкорӣ, хамираҳои хушкнашаванда (пластилин) ва маҳсулоти гаҷӣ барои дардонсозӣ 60 евро (664 сомонӣ) андоз муайян шудааст. Меъёри қаблӣ низ чунин буд.
Аз қолинҳо ва намудҳои дигари рӯйпӯшҳои бофандагии рӯйифаршӣ 30 фоиз аз нархи воридотии маҳсулоти тайёр андоз ситонида мешавад, ки бетағйир мондааст.
Манбаъ навиштааст, барои ҷавоҳироти тиллоӣ ва нуқрагии заргарон ва маснуоти дигари қиматбаҳо ё бо филизоти гаронарзиш рӯйпӯшшуда 5 дарсад андоз пардохт мешавад. Қаблан низ ин меъёр чунин буд.
Бояд гуфт, моҳи феврали соли ҷорӣ Кумитаи андоз ба қарори ҳукумати кишвар аз 9-уми июни соли 2018 қабулшуда тағйирот ворид карда, ҳаҷми андозро барои нӯшокиҳо, аз ҷумла нӯшокиҳои қувватбахш боло бурда буд. Дар қарор омадааст, ба ин тағйирот дигаргунӣ ворид нашудааст.
Дар бораи тағйирот ва меъёри андози нӯшокиҳои спиртӣ ва қувватдиҳанда дар матлаби мо: Дар Тоҷикистон аз нӯшокиҳои нерубахш низ андоз мегиранд мутолиа кунед.
