Дар Стратегияи нави шарикии Тоҷикистон ва Бонки осиёии рушд (БОР) барои солҳои 2026-2030 зикр мегардад, ки Тоҷикистон айни замон кишвари мансуб ба Гурӯҳи А дониста мешавад, ки танҳо ба гирифтани грант ҳуқуқ дорад.
Дар назар аст, ки аз 1-уми июли соли 2026 Анҷумани байналмилалии рушд ба Тоҷикистон мақоми кишвар бо норасоии маблағгузориро медиҳад.
“Дар ин ҳолат, БОР аз 1-уми январи соли 2027 нисбати Тоҷикистон ба истифодаи таснифбандии Ассотсиатсияи байнулмилалии рушд оғоз карда, Тоҷикистон ба дарёфти танҳо қарздиҳии имтиёзнок ҳуқуқ пайдо мекунад”, – зикр мешавад дар стратегия.
Кишварҳои гурӯҳи А дар таснифбандии Ассотсиатсияи байнулмилалии рушд ба сафи давлатҳои даромадашон паст мансубанд. Ин кишварҳо ба сифати давлатҳои дорои ниёзи бештар ба дастгирӣ тасниф шуда, маҳз барои онҳо маблағгғузории имтиёзнок пешбинӣ шудааст.
Мувофиқи ин сенария, тақсимоти маблағҳо аз ҷониби БОР барои Тоҷикистон дар соли 2026 пурра грантӣ шуда, дар солҳои 2027-2028 пурра аз ҳисоби қарздиҳии имтиёзнок сурат мегиранд.
Гуфта мешавад, БОР ба ҳукумати ҷумҳурӣ барои амалисозии ин гузариш тариқи мусоидат ба идоракунии оқилонаи маблағҳои буҷетӣ, тақвияти интихоб ва афзалият додан ба лоиҳаҳо, инчунин тавсеъаи истифодаи воситаҳои навоваронаи молиявӣ кумак мекунад.
“Баҳри сабуксозии мутобиқат ба гузариши мазкур, БОР маблағгузории имтиёзнокро аз фондҳои иқлимӣ ва ҳадафнок, аз шарикон оид ба маблағгузорӣ тақвият дода, инчунин баҳри ҷалби сармояи ғайримустақил ва хусусӣ, ки қарзи давлатиро зиёд намекунад, мусоидат менамояд”, – таъкид месозанд намояндагони БОР.
Онҳо зикр мекунанд, ки бонк ва ҳукумат ҷиҳати нигаҳдории сатҳи ҳадди ниҳоии маблағгузории муштарак ба хароҷоти кишвар оид ба қарзу грант ва кумаки техникӣ дар сатҳи 99% дар ҳамаи сандуқи БОР дар шароити хавфи ҷории баланди пайдо шудани буҳрони қарзӣ ва қобилиячти кофии пардохти қарз ба мувофиқа расидаанд.
Ёдрас мекунем, ки ҳукумати Тоҷикистон аз БОР дархост намуд, ки шакли дастгирии молиявии кишварро бозбинӣ кунад. Аз соли 2018 бонк ба Тоҷикистон танҳо кумаки молиявии бебозгашт медиҳад. Намояндагони бонк инро ба сарбории баланди қарзи ҷумҳурӣ нисбат медиҳанд.
Бонки осиёии рушд мададрасони асосии молиявии Тоҷикистон ба шумор рафта, ҳаҷми умумии кумаки он ба ҷумҳурӣ ҳудуди 3 млрд долларо ташкил медиҳад, аз ҷумла зиёда аз 2,2 млрд доллар ба сифати грантҳо.
Стратегияи шарикии БОР бо Тоҷикистон барои солҳои 2026-2030 ба се афзалияти стратегӣ асос ёфтааст: ислоҳоти сохторӣ барои беҳбуди тақсимот ва сафарбарии захираҳо, баланд бардоштани ҳосилнокии меҳнат аз ҳисоби рушди сармояи инсонӣ ва мусоидат ба баланд бардоштани сатҳи зиндагӣ аз ҳисоби сармоягузорӣ ба иқтисод.
