Ҳоло дар Тоҷикистон беш аз 7 ҳазор сар Бузи Морхӯр ё Пармашох мавҷуд аст. Ин дар ҳолест, ки солҳои 90-ум саршумори ин ҳайвони нодир дар кишвар тақрибан 300 сарро ташкил медод.
Дар ин бора Баҳодур Шерализода, раиси Кумитаи ҳифзи муҳити зисти Тоҷикистон дар қароргоҳи Созмони Милали Муттаҳид дар шаҳри Ню-Йорк дар чорабинии таҷлили Рӯзи байналмилалии Морхӯр зикр кардааст. Ин чорабинии байналмилалӣ рӯзи 18-уми май бо унвони “Морхӯр ва гуногунии биологии кӯҳӣ: Тақвияти талошҳои ҷаҳонӣ барои ҳифзи экосистема ва рушди устувор” баргузор шудааст.
Шерализода далели афзоиши бузи Морхӯрро “натиҷаи татбиқи пайвастаи тадбирҳои ҳифзи табиат, мониторинги саҳроӣ, ҷалби ҷамоатҳои маҳаллӣ ва идоракунии масъулиятноки олами ҳайвоноти ваҳшӣ” номидааст.
Ҳамчунин, ӯ ҳамчунин пешниҳод кардааст, ки соли 2027 Рӯзи байналмилалии Морхӯр дар Тоҷикистон таҷлил карда шавад.
Шерализода дар суханронии худ нақши Морхӯрро дар нигоҳдории солимӣ, тавозун ва устувории экосистемаҳои кӯҳӣ муҳим таъкид кардааст.
Зимнан, чанде пеш Кумитаи ҳифзи муҳити зисти Тоҷикистон хабар дода буд, ки барои ҳисоб кардани саршумори бузи Морхӯр кормандонашро ба минтақаҳои баландкӯҳи кишвар фиристодааст. Вале натиҷаҳои он расонаӣ нашуда буд. Соли 2025 бошад, теъдоди Морхӯрро дар кишвар ин ниҳод беш аз 6 ҳазор гуфта буд.
Морхӯр яке аз ҳайвонҳои нодири минтақаҳои кӯҳии Осиёи Марказӣ ва Осиёи Шимолӣ буда, дар Тоҷикистон ба “Китоби сурхи Тоҷикистон” дохил шудааст ва шикораш танҳо тариқи иҷозатнома дар шумораи маҳдуд иҷозат аст.
Мувофиқи қарори имсолаи ҳукумати кишвар, шикори 24 сар бузи Морхӯр дар солҳои 2026-2027 иҷоза дода шудааст. Арзиши гирифтани иҷозатнома барои шикори ин ҳайвони нодир дар соли 2025-ум 408 ҳазору 687 сомонӣ муқаррар гардида буд.
