Сардори Хадамоти гумруки Тоҷикистон имрӯз, 12-уми феврал, дар нишасти хабарӣ шикояти тоҷири ӯзбек барои “эҷоди монеа”-и гумрукчиёни тоҷик ва вокуниши муовини сарвазири Ӯзбекистонро шарҳ дод ва гуфт, мушкил он гунае, ки дар ВАО шарҳ медиҳанд, ҷиддӣ нест.

Моҳи гузашта як намояндаи ширкати "Knauf"-и Ӯзбекистон, ки ба истеҳсоли масолеҳи сохтмонӣ машғул аст, дар ҷаласае бо ҳузури Ҷамшед Хоҷаев, муовини нахуствазири ин кишвар аз “эҷоди монеа” барои вуруди масолеҳи сохтмонӣ ба Тоҷикистон шикоят кард.

Дар пайи ин, Ҷамшед Хоҷаев гуфт, агар шеваи кор чунин аст, “мо ҳам посухи ҳамсон медиҳем” ва ба сафири кишвараш дар Тоҷикистон гуфт, ки “ба онҳо (яъне ҷониби Тоҷикистон. -идора) паёми моро расонед”. Ҳамчунин, ба масъулини Хадамоти гумруки кишвараш дастур дод, ки бо ҳамтои тоҷикистониаш “суҳбат кунад”.

Бо гузашти қариб се ҳафта, Хуршед Каримзода, сардори Хадамоти гумруки Тоҷикистон шарҳ дод, ки гап сари чӣ аст. Ӯ изҳор дошт, ки аксар вақт молҳои воридшаванда аз Ӯзбекистон бо нархи муомилотӣ ба расмият дароварда мешавад. Ба гуфтаи сардори Хадамоти гумрук, дар ҳолате, ки ҳуҷҷатҳо пурра набошад, мол бо нархи бозори дохилии Тоҷикистон, ки аз ҷониби гурӯҳи кории Хадамот муайян мешавад, ба расмият дароварда мешавад.

“Норозигӣ аслан аз ин ҳисоб аст, ки дар бозори дохилӣ ё ҳангоми содирот молсодиркунандагони Ҷумҳурии Ӯзбекистон нархро камтар нишон медиҳанд. Дар асл, вақте дар бозор омӯзиш мекунед, нархҳо ба маротиб аз нархи арзнамуда дар муроҷиатҳои гумрукӣ зиёд мебошад”, – шарҳ дод Каримзода.

Ба гуфтаи ӯ “ҳангоми ворид намудани ин ё он намуди мол, на танҳо кошӣ ва на танҳо нисбати Ӯзбекистон, дар аксари ҳолатҳо аз ҷониби молворидкунанда он ҳуҷҷатҳое, ки тибқи Кодекси гумруки Тоҷикистон муайян шудааст, пурра пешниҳод карда намешавад ва нархи арзнамудаи молворидкунанда шубҳанок аст”.

Аммо ӯ нагуфт, ки оё барои ҳалли ин баҳс бо ҳамтои ӯзбекистониаш мулоқот кардааст ё не.

Танҳо зикр кард, ки дар кишвар корхонаи кошикорӣ ифтитоҳ ва бо қарори ҳукумат боҷи гумрукӣ барои воридоти он баланд шуд.

“Бо назардошти он ки мо бо Ӯзбекистон созишнома дар бораи минтақаи савдои озод дорем, ин нисбати Ӯзбекистон амал намекунад”, – илова кард Каримзода.

Ӯ гуфт, ҳоло тибқи ин созишнома 37 номгӯи молу маҳсулот аз гардиши савдои озод берун аст ва ҳангоми воридоти онҳо боҷ ситонида мешавад ва афзуд, ки “дар ин 37 номгӯй кошӣ дохил намешавад”.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Корхонаи кошибарории шаҳри Душанбе

Зикр кардан ба маврид аст, ки моҳи октябри соли 2025 дар шаҳри Душанбе 3 корхонаи калони саноатии ҶСП “Сантайлс” барои тавлиди сафолаку кошиҳо  ва серанит ифтитоҳ шуд. Вақти ифтитоҳ таъкид шуд, ки дар ин корхонаҳо иқтидори истеҳсоли сафолаку кошӣ ва серанит дар як сол 6 миллиону 500 ҳазор метри мураббаъ аст.

То он замон ба Тоҷикистон беш аз 10 миллион метри мураббаъ сафолаку кошӣ ва серанит аз хориҷи кишвар ворид мешуд “ва акнун зиёда аз 65 дарсади талаботи кишвар ба ин маҳсулот дар ҳамин як корхона” истеҳсол мешавад.

Раиси Додгоҳи олӣ гуфт, ки ангезаи аслии куштори пурсарусадои як зан ва се фарзанди ноболиғи ӯ дар ноҳия Рӯдакӣ аз сӯйи ду нафар ғорати маблағи хонавода будааст. Ба гуфтаи ӯ, мутаҳҳамон баъди куштани аъзои хонавода, аз манзили ҷабрдида 19 ҳазор сомонӣ гирифтаанд.

Рустам Мирзозода, раиси Додгоҳи олӣ, имрӯз, 12-уми феврал, дар нишасти матбуотӣ парвандаи куштори пурсарусадои модар ва се кӯдаки ноболиғи ӯро шарҳ дод.

Ӯ гуфт, ки Сайфулло Азимов, муттаҳами асосӣ дар куштор бар асоси иттиҳомҳои одамкушӣ (моддаи 104, қисми 2, бандҳои а,б,в,з,и,е-и КҶ), ҷалби шахсони ноболиғ ба содир кардани ҷинояти вазнин ва махсусан вазнин (моддаи 165, қисми 4-и КҶ) ва ҷалби шахси ноболиғ ба содир намудани кирдорҳои зиддиҷамъиятӣ (моддаи 166, қисми 3, банди “в”-и КҶ) ва роҳзанӣ (моддаи 249, қисми 4, банди “б”) гунаҳкор ва ба ҳукми абад бо нигоҳ доштани ӯ дар колонияҳои ислоҳии дорои низомаш махсусан сахт ва 5 соли аввали он дар маҳбас, маҳкум шудааст.

“Нисабати дигар муттаҳам, ки шахси ноболиғ мебошад ва дар ин ҷиноят бевосита ҳамроҳи Азимов буд, бинобар ноболиғ буданаш ҳолати корро пурра гуфта намегузарем, ҷазои ниҳоӣ бинобар ноболиғ будан бо дастрасии моддаи 87-и Кодекси ҷиноӣ, ҷазо дар намуди маҳрум сохтан аз озодӣ ба муҳлати 10-сол таъин карда шудааст”,- гуфт Мирзозода.

Ба гуфтаи Мирзозода ҳукми онҳо рӯзи 9-уми декабри соли 2025 содир шудааст. Раиси Додгоҳи олӣ бо нигаронӣ гуфт, ки бар замми он ки амалҳои аз ҳаёт маҳрум кардани инсонро қонунгузории Тоҷикистон манъ кардааст, вале “сад афсӯс, ки баъзе шахсиятҳо ба корҳои ҷамъиятӣ машғул нашуда, даст ба қатлу куштору ғорат ва ба даст овардани маблағ мезананд”.

ИЗОБРАЖЕНИЕ

Қаблан Ҳалим Иброҳимов, падари хонаводаи кушташуда ба “Азия-Плюс” гуфта буд, ки аз ҳукми додгоҳ розӣ аст.

Куштори пурсарусадои модар ва се фарзанди ноболиғи ӯ дар деҳаи Дарёободи ноҳия Рӯдакӣ шаби 5-ум ба 6-уми сентябр содир ва пас аз ду рӯз, 8-уми сентябр расонаӣ шуд. Дар пайи он Шаҳло Назарова, модари 44-сола ва Ҳабибаи 17-сола, Ҳамидаи 15-сола ва Шарифи 12-сола ҷон бохтанд.

Баъди ин куштори мармуз сокинони деҳа ба тарсу изтироб афтоданд ва атрофи он сарусадо зиёд шуд. Як рӯз баъд аз ба хок супоридани ҷасадҳо, хабарнигорони “Азия-Плюс” ба ин деҳа рафтанд ва бо ҳамсояҳои хонадони кушташуда суҳбат карданд.

Дертар, Ҳалим Иброҳимов, падари ин хонавода, ҳам бо “Азия-Плюс” суҳбат карда, баъзе ҷузъиёти қатли ҳамсар ва се фарзандашро, бо такя ба гуфтаҳои пайвандону ҳамсояҳо ва мақомот, ошкор кард.

Ҳалим Иброҳимов гуфта буд, Сайфулло Азимов ҳамсояаш аст, ки як хона болотар аз хонаи ӯ хона дорад. Маҳкумшудаи дигар, ки ноболиғ ва аз пайвандони Сайфулло Азимов аст, дар деҳаи дигар зиндагӣ мекунад.

“Оилаи Сайфулло бо оилаи мо рафтуомад доштанд. Ӯ ба ман даст пеши бар “акои Ҳалим” гуфта, муроҷиат мекард. Аз мо ҳезуму ширу ҷурғот мегирифтанд. Зану модараш ба хонаамон меомаданд. Аз ҳолу асрори мо огоҳ буданд. Душмание надоштем ва вақте аз боздошти ӯ огоҳ шудам, дар оғоз бовар накардам”, – қаблан гуфта буд Иброҳимов.

Ҳуввияти ноболиғи маҳкумшуда барои “Азия-Плюс” маълум аст, аммо бо риояи меъёри қонунгузории кишвар, ошкор намешавад. Модари маҳкумшудаи ноболиғ баъди боздошти писараш бо “Азия-Плюс” суҳбат карда, ба бегуноҳии писараш таъкид карда буд.

Рӯзноманигори “Азия-Плюс” қаблан аз вазъи зиндагӣ ва рӯҳияи сокинони деҳаи Дарёободи ноҳияи Рӯдакӣ гузориш омода карда буд, ки онро дар пайванди зерин хонда метавонед: “Дару тирезаҳои баста ва кӯчаҳои холӣ. Гузориш аз деҳае, ки зан ва се фарзанди ӯро кушта пайдо карданд”.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Фаррух Мақсудзода, сардори Раёсати тандурустии вилояти Суғд қариб ду моҳ пеш бо гумони гирифтани пора боздошт шудааст. Дар ин бора Диловар Мирзоҳомидзода,  раиси Додгоҳи шаҳри Хуҷанд дирӯз, 11-уми феврал дар нишасти матбуотӣ хабар дод.

Ба гуфтаи ӯ, Фаррух Мақсудзода рӯзи 17-уми декабри соли 2025 дастгир шудааст. Ӯ бо қисми 1-и моддаи 319-и Кодекси ҷиноятӣ барои “гирифтани пора”  муттаҳам мешавад.

Раиси Додгоҳи шаҳри Хуҷанд ҳамчунин гуфт, парванда айни ҳол барои баррасӣ ба додгоҳ ворид нагардидааст.

Аммо шарҳ надод, ки Фаррух Мақсудзода кай ва чӣ миқдор пора гирифтаву аз ҷониби кадом сохтор боздошт шудааст. Танҳо афзуд, ки аз ҷониби Додгоҳи шаҳри Хуҷанд ба мақомоти таштишоти пешакӣ ҷиҳати ҳабси пешакии ӯ иҷоза додааст.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Диловар Мирзоҳомидзода,  раиси Додгоҳи шаҳри Хуҷанд

Тибқи моддае, ки ӯ айбдор мешавад, ба Мақсудзода аз 284 ҳазору 700 то 711 ҳазору 750 сомонӣ ҷарима ё маҳрум сохтан аз озодӣ ба мӯҳлати то панҷ сол ҷазо пешбинӣ мешавад.

Чанде пеш Ҷамолиддин Абдуллозода, вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ дар нишасти матбуотии ниҳодаш боздошти зердасташро тасдиқ карда буд, аммо таъкид мешуд, ки “шояд боздошти ӯ ба фаъолияти шахсияш рабт дошта бошад”.

Пайвандонаш бошад, боздошти ӯро рад карда, гуфта буданд, ки “ӯ дар сафар аст”.

Дар бораи боздошти Фаррух Мақсудзода моҳи декабри соли 2025 хабарҳои тасдиқнашуда паҳн шуд, аммо он замон мақомоти расмӣ ҳеҷ иттилое надоданд.

Радиои Озодӣ бо такя ба манобеи худ навишта буд, ки “Мақсудзодаро мақомоти амниятии вилояти Суғд боздошт карда ва иттиҳоми алайҳи ӯро бо ҷурми “тамаъҷӯӣ” тафтиш доранд”.

Қаблан манобеи мо низ дар мақомоти вилояти Суғд тасдиқ карда буданд, ки Мақсудзода чанд муддат инҷониб дар кор нест, аммо бо баҳонаи “беморӣ” ва “рухсатӣ” дақиқ нагуфтанд, ки ӯ дар куҷо аст.

Бародар ва модари Мақсудзода низ боздошти ӯро рад карда, гуфта буданд, ки “дар сафар аст ва чанд рӯз пас бармегардад”. Аммо тамоси такрорӣ бо пайвандони ӯ ғайриимкон шуд.

Бояд гуфт, Фаррух Мақсудзода тобистони соли 2025 ба вазифаи сардори Раёсати тандурустии вилояти Суғд таъин шуда буд. Вай як давраи гузашта ҳам дар ин симмат кор кард ва дар байн Сардухтури беморхонаи вилоятӣ буд.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Соли 2025 дар Тоҷикистон 87 корхона аз кор бозмондааст ва ба қавли Шералӣ Кабир, вазири саноати кишвар, бархе аз онҳо бо пешниҳоди худи вазорат фаъолияташонро қатъ кардаанд. Далели аз кор бозмондани ин корхонаҳо “дар ҳаҷми умумии саноати кишвар чандон таъсиррасон набудани онҳо” гуфта мешавад.

Шералӣ Кабир, вазири саноат ва фанновариҳои нави Тоҷикистон 11-уми феврал дар нишасти хабарии ниҳоди зертобеаш аз фаъолият мондани корхонаҳоро “яке аз баҳсҳои доимӣ” номид.

Дар ин баробар, вазир таъкид кард, ки бо ҳар як корхона корбарӣ мекунанд, зеро “ҳар як ҷойи корӣ барои системаи давлатдорӣ муҳим аст”.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Шералӣ Кабир

Ӯ яке аз сабабҳои аз кор бозмонӣ ё қатъшавии фаъолияти корхонаҳоро нишондоди сифрӣ доштан ё ба иваз шудани шакли фаъолияти онҳо рабт дод.

Як корхона + ду-се корхона = як корхона?

Вазири тоҷик зимни нишасти хабарӣ зикр кард, дар кишвар корхонаҳое ҳастанд, ки бо ду-се корхонаи дигар паймонкор мебошанд, вале шарҳ дод, ки “ин корхона дар андоз ҳамчун се корхона, вале дар омор як корхона сабт мешавад, ки ғайриимкон аст”.

Ба қавли ӯ, ин масъала дар сатҳи ҳукумат баррасӣ мешавад.

“Аз ҳукумати ҷумҳурӣ доим пурсон ҳастанд, ки чаро ин корхонаҳо фаъолият доранд ва ё надоранд. Бо ҳар яке аз онҳо корбарӣ дорем, бо вилоятҳо, ноҳияҳо, сабабҳояшро ҷустуҷӯ карда истодаем”, – зикр кард ӯ.

“Ба талаботи байналмилалӣ ҷавобгӯ набуданд”

Ба гуфтаи Шералӣ Кабир баъзе корхонаҳое, ки аз кор бозмонданд, ба талаботи байналмилалӣ ҷавобгӯ набуда, “таъсири манфӣ доштанд”.

Аксари онҳо корхонаҳои хурди коркарди пахта будаанд, ки “ба амалисозии Стратегияи миллии рушди соҳаи пахтакорӣ машғул будаанд.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Коргоҳи дӯзандагӣ дар шаҳри Душанбе

Аммо ба таъкиди вазир, “онҳо ба обрӯи пахтаи тоҷик таъсири зиёди манфӣ доранд, зеро технологияи куҳна дошта, дарозии риштаро кутоҳ мекарданд”.

“Дарозии риштаи корхонаҳои хориҷие, ки пахтаи моро коркард мекунанд, дигар аст. Аммо тақрибан 120 корхонаи пахтатозакуние, ки дар вилояти Хатлон буданд, мутаассифона, таъсири манфӣ мерасониданд”, – қайд кард ӯ.

Ба гуфтаи Шералӣ Кабир, вазорат дар ҳамдастӣ бо вазоратҳои дигар коммисияи муштарак ташкил карда, “худ пешниҳод кардааст, ки ин корхонаҳо фаъолияташонро қатъ кунанд”.

Дар шарҳи ин масъала гуфта шуд, ки тавоноии истеҳсолии корхонаҳои пахтатозакунии Тоҷикистон 2,4 млн тонна аст, вале ҳоло дар кишвар дар умум, тақрибан 500 ҳазор тонна пахта коркард мешавад.

“Қисми зиёди корхонаҳо фаъолияташонро дуруст ба роҳ намондаанд. Мо пешниҳод дорем, ки дар пойгоҳи онҳо паркҳои технологӣ таъсис диҳем. Ҳоло дар ҳукумат баррасии хеле дақиқ дар самти муайян кардани омилҳои ин мушкил идома дорад”, – гуфт ӯ.

Аммо дар ин баробар, вазири саноат илова кард, ки манъ шудани фаъолият ё иваз шудани шакли фаъолияти ширкату корхонаҳо “бад нест”.

“Пеш аз ҳама, ба онҳо аз ҷиҳати самаранокӣ ва таъсирашон ба ҳаҷми умумии саноат бояд баҳо дод. 400 корхонае, ки соли 2025 нишондоди сифрӣ доштанд, ҳамагӣ 1,3 дарсади ҳаҷми умумии саноатро ташкил мекарданд”, –  гуфт ӯ.

Рушди саноат

Соли гузашта дар кишвар истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ 21,1 дарсад рушд кардааст. Ба қавли вазири тоҷик, Тоҷикистон аз рӯйи рушди истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ миёни кишварҳои ИДМ дар соли 2025 дар ҷойи аввал қарор гирифтааст.

ИЗОБРАЖЕНИЕ Корхонаи маҳсулоти саноатӣ дар шаҳри Ваҳдат

Ӯ изҳор дошт, ки соли гузашта дар Тоҷикистон ба маблағи 66,7 млрд сомонӣ маҳсулоти саноатӣ истеҳсол шудааст, ки назар ба соли 2024-ум 13,3 млрд сомонӣ зиёд аст.

Таъсиси қариб 400 корхонаи нав

Тибқи иттилои Вазорати саноат ва фанновариҳои нави Тоҷикистон, соли гузашта дар Тоҷикистон 396 корхонаи нави саноатӣ бо 2 ҳазору 422 ҷойи корӣ таъсис дода шудааст.

Аз ҷумла, дар:

ВМКБ – 54 корхона бо 157 ҷойи кор;

вилояти Суғд  – 144 корхона бо 847 ҷойи кор;

вилояти Хатлон  – 85 корхона бо 700 ҷойи кор;

НТҶ  – 50 корхона бо 290 ҷойи кор;

шаҳри Душанбе  – 63 корхона бо 428 ҷойи корӣ.

ИЗОБРАЖЕНИЕ

Гуфта мешавад соли гузашта корхонаҳои навтаъсис дар умум ба маблағи 198,75 млн сомонӣ маҳсулот истеҳсол кардаанд.

“396 корхонае, ки соли гузашта ифтитоҳ гардид, маҳсулоти хеле ночиз истеҳсол карданд. Маҳсулоти истеҳсолкарда ин корхонаҳо дар соли 2025 танҳо 0,3 дарсади истеҳсоли саноатиро ташкил доданд”, – гуфт Шералӣ Кабир.

Тибқи маълумот расмӣ, ба ҳолати 1-уми январи соли 2026 дар Тоҷикистон 3 ҳазору 972 корхонаи саноатӣ бо 92 ҳазору 927 ҷойи корӣ сабт шудааст, ки назар ба соли гузашта 198 корхона бештар аст.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.