Дар Тоҷикистон то охири соли 2023 бори сеюм Китоби сурх нашр мешавад. Ба Китоби сурх дар таҳрири нав 304 намуди растанӣ ва 253 намуди ҳайвоноти нодире, ки зери хатари нобудшавӣ қарор доранд, дохил карда шуда, баъзе намудҳои наботот ва ҳайвонот, бинобар сабаби пурра нобуд шудани онҳо, аз китоб хориҷ карда мешаванд.
Дар ин бора аз дафтари матбуоти Кумитаи ҳифзи муҳити зисти Тоҷикистон хабар доданд.
Оғози соли ҷорӣ Баҳодур Шерализода, раиси Кумитаи ҳифзи муҳити зист зимни нишасти матбуотӣ гуфта буд, ки ба далели аз байн рафтани бархе аз ҳайвонот онҳо аз Китоби сурх хориҷ гардида, бинобар сабаби афзоиши теъдоди дигар, ҳайвоноту набототи нав ба китоб ворид карда мешаванд.
“Баъзе ҳайвонҳо комилан аз байн рафтаанд. Шумораи баъзеи дигар, баръакс, зиёд шудааст. Ният дорем онҳоро аз китоб хориҷ кунем”, – гуфта буд Баҳодур Шерализода.
Холо маълум аст, ки ба нусхаи нави Китоби сурх аз растаниҳо — чор намуди лола, дӯлона, дарахти себи худрӯй, ду навъи нокҳои худрӯй, аз ҳашарот — ду навъи парвонаҳои сарғафс, моҳии сафедчашмаки аралӣ ва сурхбол, панҷ намуди шабпарак дохил карда шудаанд. Аз паррандагон як навъи кабӯтар ва мусича.
Ба сабаби тамоман аз байн рафтан сарварча, касруф, латтахорак ва ширдораки бадахшон низ аз китоб хориҷ карда мешаванд.
Ҳамчунин, дулонаи сурхак, гули наврӯзӣ, чинораки хоҷамастонӣ ва санглохгиёҳ низ аз Китоби сурх хориҷ карда мешаванд.
Бояд гуфт, ки нашри сеюми Китоби сурх зимни як мизи мудаввар дар Душанбе муҳокима гардидааст, ки дар он олимону коршиносони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, Кумитаи ҳифзи муҳити зист ва ҳамчунин, донишмандони Русияву Қазоқистон иштирок кардаанд.
“Дар Китоби сурхи нав тамоми маълумоти мавҷуда дар бораи ҳолат, пахншавӣ, ҳолати гурӯҳ, тағйирёбии саршумори хайвонот ва растаниҳои нодир, муайян намудани вазифаҳои минбаъдаи тадқиқот ва муайян намудани роҳҳои асосии ҳифз ва такрористеҳсолкунии онҳо оварда шудааст”, – зикр мегардад дар иттилоияи Кумита.
Ёдовар мешавем, ки аввалин Китоби сурх, ки ба олами набототу хайвоноти Тоҷикистони шӯравӣ бахшида шудааст, соли 1988 аз чоп баромад. Дар он 162 намуди ҳайвонот ва 226 намуди растаниҳои ворид шуда буданд. 15 октябри соли 2015 нашри дуюми Китоби сурх аз чоп баромад. Он 267 намуди растанӣ ва 222 намуди ҳайвонотро дар бар мегирад.
