Дар штати Мэриленди Амрико як мушовири молу мулк (риэлтор) дар зери харобаҳои партов қисма аз таркибҳои нодири чойхонаи тоҷикиро пайдо кардааст. Тавре нашрияи "City Lifestyle" хабар медиҳад, чизе, ки ҳамчун поккориву рӯбучини маъмулӣ буд, ба як муаммое табдил ёфт, ки акнун профессорон дар ИМА мехоҳанд онро таҳқиқ кунанд.
Ҳамааш чанд сол пеш, вақте оғоз шуд, ки Брайан, як мушовири харидуфурӯши молу мулк баъди азҳампошии як оила барои поккориву рӯбучини минтақае киро шуда буд.
Дар бино анборе буд, ки пур аз ашё буд ва соҳибонаш онро партов медонистанд. Миёни ҳамаи ин ашёҳо, гурӯҳи ӯ чанд қуттиҳои чӯбиро дарёфтанд, ки аз интизориҳояшон хеле арзишмандтар буданд.
Вақте Брайан қуттиҳоро боз кард, он пур аз чубҳои кандакорӣ буд. Ӯ намедонист, ки ин чист, вале дарк кард, ки ба як чизи арзишманд аст.
Ӯ тасмим гирифт, ки ашёҳорро напартояд ва ба фермаи худ ба штати Мэриленд бурд.
Таваҷҷуҳ ва ҷустуҷӯҳои минбаъда
Брайан соли гузашта ба Нэйт Ҷонс, профессори Донишгоҳи Колорадо ва узви раёсати ташкилоти “Шаҳрҳои бародаршаҳри Душанбе” муроҷиат кард. Ӯ бо таърихи чойхонаи тоҷикӣ, ки ба Тоҷикистон аз ҷониби ИМА ба сифати рамзи сулҳу дӯстӣ охири солҳои 80-ум ҳадя гардид, шинос буд.
Брайан китоби Ҷонсро дар бораи чойхона дар Боулдер харида, мустақиман ба ӯ мактуб навишт.
Нэйт Ҷонс ва ҳамкорӣ ӯ – ҳаммуаллифи китоб Кейт Сектор ба Мэриленд омаданд, то ки бо ин ашёҳои дарёфтгардида шинос шаванд. Вақте ки онҳо чӯбу тоқҳои кандакоришударо диданд, бовар ҳосил карданд, ки он қисмҳои ҳақиқии чойхона тоҷикӣ аст, ки ҳамон устоҳои чойхонаи Боулдер сохтаанд.
Ин дарвоқеъ як ашёи арзишманди фарҳангӣ буд.
Муаммои пайдоиши чойхона
Соҳиби пешинаи анбор зикр кардааст, ки шахсе бо номи Иззат қуттиҳоро ба анбор оварда, баъде чанде бедарак шудааст.
Онҳое, ки бо таърихи чойхона дар Боулдер иртибот доштанд, номи Иззатулло Хошмуҳаммедовро ба ёд меоранд, ки замоне дар бораи нақшаи сохтмони ба ин монанд ҷойхона дар Мэртленд сухан мегуфт. Вале чӣ гуна дар ИМА қарор гирифтани ин таркиб ё қисмҳо номаълум боқӣ мемонанд.
Чойхонаро акнун кӣ месозад?
Имрӯз қуттиҳо бо таркибҳои чойхона дар ду мошини боркаши ядакдори 53-фута дар Мэриленд қарор доранд. Нэйт Ҷонс пешниҳод кардд, ки барои бо "3D" (нусхабардорӣ) ва эҳтимоли сохтмони чойхона донишҷӯёни Донишгоҳи Колорадо ҷалб карда шаванд, зеро айни замон нақша ё тарҳи сохтмони он вуҷуд надорад.
Брайан солҳои зиёд ин қисматҳоро нигаҳдориву ҳифз карда, оруз дорад, ки чойхонаи сохташударо бубинад, то ки он ба осори муҳими фарҳангӣ табдил ёфта, Мэриленд, Боулдер ва Тоҷикистонро муттаҳид созад.
“Ба он дубора умр бахшидан аҷоиб аст”, – гуфтааст Брайн.


