Дар Тоҷикистон зиёда аз 13 ҳазор пирях ба қайд гирифта шудааст, ки ба туфайли онҳо ҳудуди 60%-и захираҳои обии Осиёи Марказӣ дар қаламрави ҷумҳурӣ ташаккул меёбанд. Имрӯз беш аз 1000 пирях об шуда, боқимонда ба ҳифзу нигаҳдорӣ ниёз доранд. Дар робита ба ин дар ҷумҳурӣ қонун қабул шуд.
Дар ҷаласаи навбатии иҷлосияи панҷуми парлумони Тоҷикистон вакилони мардумӣ қонун “Дар бораи ҳифзи пиряхҳо”-ро тасдиқ карданд.
Ба иттилои нашрияи парлумонии “Садои мардум”, вакил Зоир Раҳмонзода дар ин робита изҳор дошт, ки қонун аз 4 боб иборат буда, дар доираи ташаббусҳои президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон, аз ҷумла оид ба масъалаҳои обу иқлим ва Қатъномаи махсуси Маҷмаи умумии СММ оид ба эълон намудани соли 2025 ҳамчун «Соли байналмилалии ҳифзи пиряхҳо», ки дар иҷлосияи 77-уми СММ аз 14-уми декабри соли 2022 қабул шудааст, таҳия гардидааст.
“Қонун асосҳои ҳуқуқӣ, иқтисодӣ ва ташкилии ҳифзи пиряхҳоро ҳамчун объектҳои муҳити зист ва манбаъҳои стратегии захираҳои обӣ муайян намуда, муносибатҳои ҷамъиятиро оид ба пешбурди корҳои омӯзишӣ, илмию таҳқиқотӣ, мониторинг ва ҳифзи пиряхҳо ва тадбиқи сиёсати давлатӣ ва байналмилалии Тоҷикистонро оид ба ҳифзи пиряхҳо танзим мекунад”, – иброз дошт Раҳмонзода.
Муовини якуми раиси Кумитаи ҳифзи муҳити зисти кишвар Зарафо Қиёмзода илова намуд, ки мувофиқи қатъномаи зикршуда, пас аз соли 2025-ум 21-уми март ҳамчун «Рӯзи байналмилалии ҳифзи пиряхҳо» эълон гардид.
Зикр шуд, ки ҳамчунин «Фонди боварии байналмилалӣ оид ба ҳифзи пиряхҳо» таъсис ёфта, баргузории конфронси сатҳи баланди байналмилалӣ дар соли 2025 дар шаҳри Душанбе пешбинӣ шудааст.
Ба саволи вакил Абдуҳалим Ғаффорзода дар бораи аз ҷониби олимон андешида шудани ягон тадбир барои пешгирии обшавии пиряхҳо Қиёмзода посух дод, ки: “Тағйирёбии иқлим равандест, ки пеши роҳи онро гирифтан хеле мушкил аст. Мо танҳо бо шинонидани дарахтон ва сохтани обанборҳо, хусусан НБО «Роғун», ки боиси паст шудани ҳарорат мегардад, метавонем саҳмгузор бошем. Дар ин самт тадқиқотҳо ва дигар чорабиниҳо амалӣ шуда истодаанд”.
Вакил Парвиз Шодизода дар навбати худ аз ҳамтоёни худ даъват кард, ки ба ҷонибдории қабули қонун овоз диҳанд ва зикр кард, ки “наздик ба 6 дарсади ҳудуди Тоҷикистонро пиряхҳо ташкил медиҳанд ва дар шароити тағйирёбии иқлим ҳифзи пиряхҳоро тавассути қонуни муайян мувофиқи мақсад мешуморем”.
Аз қабули қонун дар бораи ҳифзи пиряхҳо вакилони парлумони Тоҷикистон якдилона ҷонибдорӣ намуданд.
