Филми ҳунарии “Дов”, ки бо сайри ҷаҳонии худ наздики 30 ҷоизаи байналмилалӣ ба даст овард, акнун барои ҳама ҳаводорони синамо дастрас шуд. Муҳиддини Музаффар, коргардони он мегӯяд, ки ин филм дар пойгоҳи “Оила ТВ” мунташир шудааст ва акнун ҳар як бинанда метавонад онро дар дастгоҳи худ тамошо кунад. Аммо чаро маҳз ин филмро бояд тамошо кард? Мо 7 далелеро гирд овардем, ки арзиши баланди ҳунарӣ ва таърихии ин асарро собит мекунанд.
Дебочаи филми “Дов”
Филми ҳунарии “Дов” моҳҳои апрел-майи соли 2021 дар шаҳрҳои Конибодом ва Исфара наворбардорӣ шудааст. Филм дар бораи ду рафиқ – Қаҳҳор (Абдумуъмин Шарифӣ) ва Маннон (Салоҳиддин Шукурзода) қисса мекунад, ки пас аз пошхӯрии Иттиҳоди Шӯравӣ, дар солҳои 90-ум барои таъмини зиндагӣ ба ғайр аз касби худ, роҳҳи дигари даромадро ҷӯё мешаванд.
Дар ин миён, яке аз рафиқон соҳиби лоторея мешавад ва ба ивази маблағ ба дӯсташ медиҳад. Филм атрофи ҳамин дов ё омад дар лоторея давр мезанад, ки он оқибат дӯстии ин ду нафарро барҳам мезанад. Бо гузашти вақт ҳарду хатогии якдигарро дарк мекунанд, вале барои пушаймонӣ дер шуда буд…
1. Қиссаи пурдарди солҳои 90-и Тоҷикистон
Филм бинандаро ба соли 1993 – замони ҳассоси пас аз пошхӯрии Иттиҳоди Шӯравӣ мебарад. Ин на танҳо як драма, балки бозсозии дақиқи таърихист, ки рӯзгори сахти мардум ва инқирози иқтисодию иҷтимоиро инъикос мекунад. Қиссаи ду сароянда, ки маҷбур мешаванд пешаи худро ба коргари оддии завод иваз кунанд, фоҷиаи як наслро нишон медиҳад.
2. Имтиҳони дӯстӣ ва ойини рафоқат
Мавзӯи марказии филм – таносуби миёни нафс ва рафоқат аст. Бурди як мошин дар лотерея дӯстии чандинсолаи Қаҳҳор ва Маннонро ба чолиш мекашад. “Дов” ба бинанда мефаҳмонад, ки дар лаҳзаҳои буҳронӣ чӣ гуна як бозӣ метавонад чеҳраи аслии инсонро ошкор созад ва собит мекунад, ки ҳеҷ сарвате ҷои оромии виҷдон ва дӯстии ҳақиқиро гирифта наметавонад.
3. Маҳорати баланди ҳунарпешагони шинохта
Бозигарии ҳунармандони шинохтаву номдор арзиши ҳунарии филмро боло бурдааст. Нақшҳои марказиро Абдумуъмин Шарифӣ ва Салоҳиддин Шукурзода офаридаанд, ки дар дастикам 4 ҷашнвораи байналмилалӣ ҷоизаи “Беҳтарин ҳунарпеша”-ро сазовор шуданд. Инчунин, иштироки устодони саҳна ба мисли Баҳодур Миралибеков, Исфандиёр Ғуломов, Сӯҳроб Ҷанҷолов ва Мавлона Наҷмидинова ба филм ҳусни дигар бахшидааст.
4. Миқёси камсобиқаи наворбардорӣ
Барои эҷоди фазои соли 1993 тими эҷодӣ заҳмати азим кашидааст:
– дар саҳнаҳои оммавӣ зиёда аз 5 ҳазор кас иштирок кардаанд.
– зиёда аз 3 ҳазор либоси замони шӯравӣ истифода шудааст.
Аз ҳама тааҷҷубовараш, истгоҳи роҳи оҳани шаҳри Конибодом бо маҳорати баланди рассомон ба фурудгоҳи байналмилалии “Шереметево”-и шаҳри Маскав табдил дода шудааст, ки дар синамои тоҷик собиқа надорад.
5. Васфи мунаққидон
Синамошиносони сатҳи ҷаҳонӣ филми “Дов”-ро ҳамчун падидаи нав дар синамои Осиёи Марказӣ қабул карданд. Академик Сергей Лаврентев, синамошиноси машҳури рус, дар тақризи худ бо номи “Шодиҳои ногаҳонӣ” менависад: “Ин фоҷиаи хурд, ки дар як деҳаи Тоҷикистон рух медиҳад, бо қудрату нерӯ ва фарогирии худ касро ба ҳайрат оварда, то миқёсҳои шекспирӣ қад мекашад”.
Профессор Саъдулло Раҳимов, синамошиноси маъруфи тоҷик гуфтааст, ки Муҳиддин Музаффар барои дар пардаи синамо тасвир кардани замони шӯравӣ муваффақ шудааст, тавонистааст “дар ҷузъ куллро нишон диҳад” ва “рӯзгори умумибашариро тавассути тақдири миллӣ” инъикос намояд.
“Ман гиристам дар саҳнаҳои охирини филм аз дардҳои қаҳрамонон, хусусан аз дардҳои Қаҳҳор. Филм дили маро гарм кард бо парастиши арзишҳои оддӣ ва асили башардӯстона. Ман дарёфтам ва аз он хушнудам, ки бо ин ҳама тазоду рамзҳо Муҳиддин огоҳ ва шарик будани худро бо ғаму шодиҳои миллат бе ҳеҷ худнамоӣ собит кардааст”, – гуфтааст Саъдулло Раҳимов.
Барзу Абдураззоқов, коргардони номвари тоҷик дар бораи коргардон ва филми офаридаи ӯ гуфтааст, “иродаи мустаҳкам ва асаби фӯлодин, ноумед нашудан, эътимод ба худ ва тим” варо комёб кардааст.
6. Пурҷоизатарин филми тоҷикӣ
Аз соли 2022 то имрӯз "Дов" дар беш аз 33 ҷашнвораи байналмилалӣ иштирок карда, дар Шарқу Ғарб соҳиби 27 ҷоиза шудааст. Аз ҷумла, “Беҳтарин коргардон” – ҷашнвораи “Нахустнамоиши Маскав” (2023), “Гран-при” (Беҳтарин филм) – ҷашнвораи “Шарқ & Ғарб” (Оренбург), “Беҳтарин филмнома” – ҷашнвораи синамои мусалмонии Қазон (2023), “Беҳтарин нақши мардона” ва “Беҳтарин филмнома” – ҷашнвораи “Авруосиё Кинофест” (Маскав, 2024), дипломи “Барои ҳақиқати равшан” – ҷашнвораи “Premio Felix” (Милан, Италия) муҳимтарин дастовардҳои “Дов” аст.
7. “Дов” дар дастраси ҳама ҳаводорони синамо
Акнун барои тамошои ин шоҳкор лозим нест, ки мунтазири намоиш дар кинотеатрҳо бошед. Филми “Дов” дар пойгоҳи “Оила ТВ” дастрас аст. Ин имкон медиҳад, ки ҳар як тоҷикистонӣ дар дохил ва хориҷи кишвар ин асари пурарзишро бо сифати баланд дар телефону компютери худ тамошо кунад ва бори дигар аз ҳунари филмофарии миллӣ ифтихор намояд.
Акнун ҳар шахсе, ки замимаи “Оила ТВ”-ро дорад, филми “Дов”-ро дида метавонад. Ин пойгоҳ барои бархе ширкатҳои мобилӣ ройгон аст ва барои бархеи дигар бо пардохти маблағи рӯзона ё моҳона дастрас мешавад. Бо ин пайванд – https://onelink.to/oilatv19 “Оила ТВ”-ро боргирӣ ва “Дов”-ро тамошо карда метавонед.
Ёдовар мешавем, ки пас аз муваффақияти филми “Дов”, коргардони он моҳи ноябри соли 2023 коргоҳи филмбардории киностудияи “Довфилм”-ро таъсис дод. Ва ҳоло ба таҳияи филмҳои дигар машғул аст. Аз ҷумла, филми ахиран таҳиякардаи ӯ – “Моҳӣ дар шаст” низ хеле муваффақ буд ва аз тамошобобтарин филмҳои минтақа дониста мешавад.
