Home Blog Page 92

Аз боғчаҳои муосир то марказҳои саломатӣ. Татбиқи лоиҳаи махсус дар Тоҷикистон

By
Мазҳаб Ҷумъа
-
0

Дар чаҳорчӯби як лоиҳаи Вазорати молияи Тоҷикистон дар саросари кишвар даҳҳо иншооти нав — аз боғчаву марказҳои инкишофи кӯдакон сар карда то марказҳои саломатии муосир таъмир ва сохта мешаванд. Ин танҳо сохтмон нест, ин фароҳам овардани шароити беҳтар барои саломатӣ ва таълими насли наврас аст.

Аз Бахтиёр Ахмедов, сармуҳандиси лоиҳаи “Инкишофи барвақтии кӯдакон барои густариши сармояи инсонӣ дар Тоҷикистон”-и назди Вазорати молия пурсидем, ки ин иншоот дар кадом ноҳияҳо ҷойгиранд, то кадом андоза бехатаранд ва чӣ гуна технологияҳои инноватсионӣ дар онҳо истифода шудаанд. Посухи ӯро дар навор бинед:

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Дар Хуҷанд аз болои дарёи Сир як пули нав месозанд

By
Мазҳаб Ҷумъа
-
0
photo_2026-01-19_14-37-28

Дар болои дарёи Сир байни шаҳраки 12-ум ва маҳаллаи Раззоқи шаҳри Хуҷанд пули нав сохта мешавад. Дар ин бора хадамоти матбуоти раиси вилояти Суғд иттилоъ дода, гуфтааст, "бо дарназардошти сол ба сол зиёд гардидани мошинҳо зарурати сохтмони пули нав ба миён омадааст".

Манбаъ навиштааст, ки дарозии пули нав 310 метр ва паҳноияш 26 метрро ташкил медиҳад. Дар ду канори он барои пиёдагардон роҳравҳои махсус бунёд гардида, ҳамзамон аз ду тарафи пул сохтмони роҳҳои ҳалқавӣ барои пайвастан ба он дар назар аст.

Ҳукумати вилоят навиштааст, ки "татбиқи ин лоиҳа ба коҳиш ёфтани тамбашавии роҳҳо дар маркази шаҳри Хуҷанд ва сабук гардидани ҳаракат дар пули куҳна мусоидат хоҳад кард".

То кай бунёд шудани пули нав маълум нест. Вале хадамоти матбуоти раиси вилояти Суғд навиштааст, ки "корҳои сохтмонӣ ва навсозии ин ду иншооти муҳим дар доираи тадбирҳои ободониву созандагӣ ба ифтихори 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон амалӣ гардида, тибқи нақша дар муҳлатҳои муқарраршуда ва бо сифати баланд ба анҷом расонида хоҳанд шуд.

Манбаъ мегӯяд, имрӯз, 19-уми январ Раҷаб Аҳмадзода, раиси вилояти Суғд бо лоиҳаи пули нав, аз ҷониби ширкати “Роҳи Ваҳдат” таҳия гардидааст, шинос шуд.

Ҳоло дар Хуҷанд бар фарози дарёи Сир ду пул мавҷуд аст.

Ҳамчунин, тибқи иттилои расмӣ, дар доираи васеъкунии роҳҳои дохили Хуҷанд, пули куҳнаи ин шаҳр низ бозсозӣ мешавад. Тибқи нақша, паҳноии пули куҳна то 16 метр васеъ гардида, роҳи мошингард фарохтар карда мешавад. Барои ин, дар назар аст роҳи мошинггард аз назди муҷассамаи Исмоили Сомонӣ то истгоҳи фурӯшгоҳи бузург, ки 818 метр масофа дорад, васеъ карда шавад.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Нигаронии Оҷонси байналмилалии нерӯи ҳастаӣ аз сарнавишти партовгоҳҳои уран дар Тоҷикистон

By
Мазҳаб Ҷумъа
-
0
5

Оҷонси байналмилалии нерӯи ҳастаӣ ҳамкории худ дар самти поксозии партовгоҳҳои уран бо Тоҷикистон, Қирғизистон ва Ӯзбекистонро то соли 2030 тамдид карда, аз вазъи безарарсозии ин моддаҳои зарогин дар кишвари мо нигаронӣ кардааст.

Ин ниҳод, дар Барномаи нави стратегии худ, ки моҳи январи соли 2026 нашр шудааст, гуфтааст, дар вилояти Суғди Тоҷикистон 10 партовгоҳи уран боқӣ мондааст, ки дар онҳо тақрибан 55 миллион тонна моддаҳои радиоактив нигаҳдорӣ мешавад, аммо барои безарарсозии пурраи онҳо то ин вақт маблағи кофӣ нест.

Тибқи барнома, ин созмони байналмилалӣ, барои муҳофизати амни партовҳо, корхонаҳо ва конҳои собиқи истихроҷ ва коркарди уран дар Тоҷикистон, Қирғизистон ва Ӯзбекистон мадад мерасонад.

Ба гуфтаи манбаъ, барои безарарсозии партовгоҳҳои Осиёи Марказӣ, аз ҷумла партовгоҳҳои Тоҷикистон то соли 2030 тақрибан 210 миллион евро зарур аст, вале то ҳол тақрибан 113 миллион евро аз ҷониби донорҳо ҷудо шудааст. Ин созмон аз адами қариб 100 миллион евро ҳушдор додааст.

Ба таъкиди гузоришгарон, партовҳои радиоактив дар Тоҷикистон дар ҳудуди тақрибан 170 гектар паҳн шуда, фаъолияти умумии бештар аз 6500 Кюри (воҳиди ченаки моддаҳои радиоактивӣ) доранд.

Ин маконҳо асосан дар шаҳрҳои Истиқлол, Бӯстон, шаҳраки Адрасмон ва атрофи ноҳияи Бобоҷон Ғафуров қарор доранд ва дар сурати фарсудашавӣ ё шуста шудани моддаҳо ба обу хок метавонад ба саломатии аҳолии маҳаллӣ зарари ҷиддӣ расонад. Оҷонси байналмилалии нерӯи ҳастаӣ гуфтааст, ки бидуни сармоягузории иловагӣ аз Бонки аврупоии тавсиа ва рушд анҷоми ин ду тарҳ дар Тоҷикистон зери суол меравад.

Ба гуфтаи ин созмон, агар масъалаи маблағгузорӣ сари вақт ҳал шавад, нақшаи то соли 2030 барои Тоҷикистон имконият медиҳад, ки бо истифода аз кӯмаки техникию молиявии шарикон бахше аз хатарноктарин мероси саноати уранро барои наслҳои оянда бехатар гардонад.

Мушкили мероси уран дар Тоҷикистон солҳои зиёд дар маркази таваҷҷуҳи созмонҳои байналмилалӣ қарор дорад. Истихроҷ ва коркарди маъданҳои уран дар Осиёи Марказӣ аз солҳои 1940 оғоз ёфт. Дар Тоҷикистон ин корҳо дар конҳои бузурги Табошар ва Адрасмон анҷом дода мешуданд.

Ёдовар мешавем, ки моҳи феврали соли 2025 Тоҷикистон барномаи нави давлатии барқарорсозии партовгоҳҳоро барои солҳои 2025-2030 ва нақшаи амалро барои солҳои 2025-2027 тасдиқ кард. Бо ҷузъиёти он дар ин матлаби “Азия-Плюс” огоҳӣ ёбед.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Мақомоти Қазоқистон беш аз 80 шаҳрванди Тоҷикистонро аз сармо наҷот додаанд

By
Мазҳаб Ҷумъа
-
0

Мақомоти Қазоқистон ба далели сардии ҳаво ва шароити хатарноки роҳ, автобусе, ки дар он 81 шаҳрванди Тоҷикистон, аз ҷумла, 17 кӯдак қарор доштанд, боздошта, мусофирони онро ба ҷои гарм интиқол додаанд.

Дар ин бора Вазорати ҳолатҳои фавқулодаи Қазоқистон рӯзи 17-уми январ хабар дода, навиштааст, ки ин автобуси байналмилалӣ дар шаҳри Кокшетау вилояти Оқмола боздошта шуд. Маълум нест, ки шаҳрвандони Тоҷикистон аз кадом самт сафар доштанд. Аксаран шаҳрвандони Тоҷикитстон тавассути Қазоқистон ба Русия мераванд ё бармегарданд.

Ба гуфтаи мақомоти қазоқ, мусофирон ба як меҳмонхонаи шаҳрӣ интиқол ёфта, ба онҳо кумаки зарурӣ расонида шудааст. Мусофирони тоҷик аз мақомоти қазоқ барои кумакашон сипосгузорӣ кардаанд.

Ҳодисаи аз сардӣ наҷот додани муҳоҷирони тоҷик дар ҳудуди Қазоқистон нав нест. Қаблан, низ мақомоти ин кишвар чанд нафарро, ки аз Русия тариқи ин кишвар ба Тоҷикистон бермегаштанду автобусашон дар роҳ вайрон шуд, наҷот дода буданд.

Бояд гуфт, ки бо далели гарон будани чиптаҳои ҳавопаймои Русия ва Тоҷикистон аксари муҳоҷирон тавассути автобус ба ватан бармегарданд.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Заҳролудшавии 5 узви як оила пас аз истеъмоли “консерва” дар Спитамен

By
Мазҳаб Ҷумъа
-
0
photo_2026-01-17_20-55-08

Дар ноҳияи Спитамен 5 узви як оила пас аз истеъмоли “консерва”-и хонагӣ заҳролуд ва дар бемористон бистарӣ шудаанд. Ҳамчунин, 9 узви дигари ин оила, ки ин хуришро истеъмол карда будаанд, бо гумони заҳролудшавӣ аз ташхис гузаштаанд.

Дар ин бора Султон Раҳмонзода, директори Маркази назорати давлатию санитарӣ (МНДСЭ) дар вилояти Суғд ба “Азия-Плюс” иттилоъ дода, гуфт, ин ҳодиса рӯзи 14-уми январ дар деҳаи Хавотаги Спитамен рух дода, онҳо дар пайи истеъмоли хӯриш ё “консерва”-ҳое, ки дар шароити хона тайёр шудаанд, заҳролуд гардидаанд.

“Баъди ташхиси 14 узви оила, 5 нафари онҳо дар шуъбаи эҳё бо ҳолати миёнавазнин бистарӣ ва 9 нафари дигар рухсат шуданд, аммо таҳти назорати тиббӣ қарор доранд”, – гуфт ӯ.

Ба иттилои манбаъ, ҳоло дар Беморхонаи маказии ин ноҳия падари хонадон – Адҳам Исмадиярови 54-сола, писараш – Шаҳбоз Исмадиярови 31-сола, келинаш – Шалола Пиримқуловаи 30-сола ва ду наберааш –  Билол Шоҳрухзодаи 10-сола ва Ҷавҳарбону Отахонзодаи 7-сола аз бемории ботулизм табобат мегиранд. 

Раҳмонзода илова кард, ки ҳоло “вазъи саломатии онҳо  хуб буда, рӯзҳои наздик рухсат мешаванд”.

Аз манзили беморон 30 адад “консерва” барои ташхис ба озмоишгоҳи Маркази назорати давлатию санитарии вилояти Суғд дастрас гардидааст.

Ба гуфтаи манбаъ, соли 2025 дар ин вилоят 4 ҳодисаи заҳролудшавӣ сабт шуда, дар пайи он 14 нафар заҳролуд гардидаанд. Дар соли 2026 ин якумин ҳодисаи заҳролудшавӣ дар Суғд будааст.

Соле чандин нафар дар беморхонаҳои кишвар бо заҳролудшавӣ бистарӣ мегарданд, ки сабаби он истеъмоли консерваҳои сабзавотӣ, хусусан боимҷон, бодиринг, занбӯруғ, сир, қаламфур ва карам гуфта мешавад.

Мутаассифона ҳолатҳои маргт ҳам ба қайд гирифта мешавад. Аз ҷумла, соли 2023 ду кӯдаки 9 ва 12-сола ҳамроҳи модарашон дар шаҳри Панҷакент, баъди хӯрдани "консерва" заҳролуд шуда, ба ҳалокат расиданд. Онҳо узви як оила буда, аз ин оила танҳо як кӯдаки 13-сола зинда монд.

Аз ин пештар,  дар ноҳияи Ҷаббор Расулов 8 узви як хонавода аз хӯриши “икра” (хӯриш) заҳролуд шуда, се аъзои оила ба ҳалокат расида буданд.

Дар Telegram, Facebook, Instagram, OK ва ВК бо мо бимонед.

“Аудиокитоб” бо Субҳон Ҷалилов. Асари “Таърихи инқилоби Бухоро”-и Садриддин Айнӣ |Қисми 7

By
Мазҳаб Ҷумъа
-
0

Лоиҳаи “Аудиокитоб” бо Субҳон Ҷалилов ба хондани асари "Таърихи инқилоби Бухоро"-и Садриддин Айнӣ, Қаҳрамони Тоҷикистон оғоз кард. Дар нашри навбатӣ, қисми ҳафтуми ин асари таърихиро манзури ҳаводорони китоб мешавад.

Ҳадафи лоиҳаи “Аудиокитоб” бо Субҳон Ҷалилов сабти китобҳои савтӣ ва пешниҳоди он ба хонандаву шунавандааш тавассути радио, сомона ва саҳифаҳои худ дар шабакаҳои иҷтимоӣ ва ба ин васила тарғиби ҷомеа ба мутолиаи китоб мебошад.

Қаблан, лоиҳаи “Аудиокитоб” ҳикояҳо аз “Маснавии маънавӣ”-и Ҷалолиддини Балхӣ, “Дардҳои гиреҳхӯрда”-и Иноят Насриддин, ҳикояҳои Антон Чехов, романи “Киштии Нӯҳ” ва маҷмӯи ҳикояҳои Юнус Юсуфиро дар шакли савти манзури хонандагон ва шунавандагон карда буд.

Ин бор таҳиякунандагони лоиҳа ба хондани асари таърихии "Таърихи инқилоби Бухоро"-и Садриддин Айнӣ, Қаҳрамони Тоҷикистон оғоз карданд.

Китобҳои савтӣ ҳамарӯза тариқи радиои “Азия-Плюс” пахш мегардад ва ровии он Субҳон Ҷалилов, рӯзноманигор ва директори барномавии радиои “Азия-Плюс” аст.

Cабти китобҳои савтиро аз саҳифаи “Телеграм”-и бахши тоҷикии хабаргузорӣ метавонед гӯш кунед.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Субҳ ба хайр, Тоҷикистон! Як рӯз дар таърих, зодрӯзи шахсиятҳо, вазъи ҳаво барои 19 январи соли 2026

By
admin
-
0

ЯК РӮЗИ ТАЪРИХ – 19 ЯНВАР

Соли 1935 – Ноҳияи Регар таъсис ёфт. 6-уми декабри соли 1979 ба ифтихори Қаҳрамони Тоҷикистон ва шоири маъруфи тоҷик Мирзо Турсунзода ин ноҳия номи шаҳри Турсунзода гирифт.

Соли 1936 – Ноҳияи Қумсангир таъсис дода шуд. Маркази ин ноҳия шаҳраки Дӯстӣ мебошад. Соли 2016 номи ноҳияи Қумсангир ба ноҳияи Ҷайҳун тағйир дода шуд.

Соли 1936 – Ноҳияи Нуробод бо номи ноҳияи Дарбанд дар таркиби вилояти Ғарми Тоҷикистони Шӯравӣ таъсис ёфт. То соли 1991 он ноҳия Комсомолобод ном дошт. Сипас, номи он дубора ба ноҳияи Дарбанд иваз карда шуд. 7-уми апрели соли 2003 ноҳия номи Нурободро гирифт.

Соли 2011 – Дар Рашт корҳо барои муайян ва безараргардонии гурӯҳи мусаллаҳи Мулло Абдулло оғоз гардид.

Соли 2018 – Ӯзбекистон ба Тоҷикистон дар гузаронидани борҳои роҳи оҳан тариқи қаламрави худ аз 30 то 50 фоиз тахфиф ҷорӣ кард.

Соли 2022 – Шаҳрдории Душанбе аз тахриби бинои истиқоматие, ки дар он шоирону нависандагон зиндагӣ мекунанд, хабар дод. Ба ҷои он шаҳрчаи “Олимақом” месозанд.

Соли 2024 – Эмомалӣ Раҳмон, президенти Тоҷикистон дар бораи то 30% ихтисор кардани кормандони Бозрасии давлатии автомобилии Вазорати корҳои дохилии ҷумҳурӣ фармон имзо кард.

 

ШАХСИЯТҲО

Соли 1890 – Зодрӯзи Ҳабибуллоҳ Калаконӣ, нахустин тоҷик, ки дар оғози садаи XX ба тахти шоҳӣ дар Афғонистон нишастааст.

Соли 1947 – Мавлуди Қурбон Расулов, файласуф ва сиёсатшиноси тоҷик, собиқ ректори Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ.

Қурбон Расулов файласуф ва сиёсатшиноси тоҷик буда, солҳо дар мансабҳои давлатӣ кор кардааст. Ӯ муддате сармушовир ва мушовири давлатии раисҷумҳури Тоҷикистон оид ба масъалаҳои муносибат бо ташкилотҳои ҷамъиятӣ ва муносибати миллатҳо буд.

Расулов беш аз даҳ сол, солҳои 1995 – 2005 ректори Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ буд дар давраи фаъолияташ барои рушди донишгоҳ талош кардааст.

Замони роҳбарии ӯ дар донишгоҳ 8 факулта ва 10 кафедраи нав кушода шуд, филиали донишгоҳ дар ноҳияи Рашт ба фаъолият оғоз намуд ва омӯзишгоҳи омӯзгории шаҳри Душанбе ба коллеҷ табдил ёфт.

Ӯ ҳамчунин, як давра вакили парлумон буд. Қурбон Расулов 9-уми октябри соли 2007 пас аз маризӣ дар 60-солагӣ даргузашт.

Соли 1950 – Зодрӯзи Меҳриниссо Бобобекова, шоир, узви Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Тоҷикистон.

Соли 1952 – Мавлуди Муин, сарояндаи маъруфи форсизабони Эрон

Муин, ки номи пуррааш Насруллоҳ Муин Наҷафободӣ аст, аз машҳуртарин сарояндагони Эрон аст, ки сурудҳояш дар тамоми ҷаҳон, махсусан кишварҳои форсизабон маъруф аст.

Ӯ бо сабабҳои сиёсӣ тарки ватан карда, дар Амрико зиндагӣ мекунад. Аммо ҳеҷ гоҳ дур аз ёди ватан набудааст, чуноне суруди “Бозам михом ба Исфаҳон баргардам” пурсӯзу гудоз иҷро намудааст.

Муин 23 албоми сурудҳо дорад, аз ҷумла “Хотираҳо”, “Дилам танге”, “Оғуш”, “Таркам накун”, “Ошиқ ки бошӣ”, “Девонагӣ накун” аз ҷумлаи сурудҳои маъруфи ӯ мебошанд.

Соли 1958 – Мавлуди Марҳабо Ҷабборӣ, омӯзгор ва сиёсатмадор, доктори илмҳои филология, собиқ муовини Сарвазири Тоҷикистон.

Соли 1980 – Зодрӯзи Садриддин Наҷмиддин, сарояндаи тоҷик.

Садриддин Наҷмиддин яке аз маъруфтарин сарояндагони тоҷик дар замони муосир аст. Дар тӯли фаъолияти ҳунарӣ Садриддин зиёда аз 100 таронаи шинохташуда иҷро кардааст, ки бисёре аз онҳо дар Тоҷикистон ва берун аз он маъруфанд.

Ӯ дар Русия, Аморати Муттаҳидаи Араб, Қазоқистон ва кишварҳои Аврупо консертҳои худро баргузор кардааст. Соли 2018 ӯ ҷоизаи “Ситораи сол”-и фестивали мусиқии Тоҷикистонро соҳиб шуд.

Садриддин Наҷмиддин чанд сол пеш Тоҷикистонро тарк кард ва айни ҳол дар Канада зиндагӣ мекунад.

Соли 2015 – Суҳроб Шарипов, сиёсатмадори маъруф ва раиси пешини Маркази тадқиқоти стратегии Тоҷикистон дар 51-солагӣ аз олам чашм баст.

Ӯ соли 1988 факултаи фалсафаи Донишгоҳи давлатии Маскав ба номи Ломоносовро хатм намудааст. Сипас то соли 1993 дар шуъбаи аспирантураи ҳамин донишгоҳ таҳсил намуда, то соли 1998 дар ҳамин даргоҳи илм кору фаъолият кардааст.

Соли 1998 ба ватан баргашта, солҳои 1998-2001 дар Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳайси сардори раёсат, солҳои 2001-2003 дар дастгоҳи иҷроияи Президенти Тоҷикистон ба ҳайси муовини сардори шуъбаи иттилоотӣ-таҳлилӣ, солҳои 2003-2005 ёрдамчии Президенти Тоҷикистон, солҳои 2005-2011 директори Маркази тадқиқотии стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон кору фаъолият намудааст. Аз соли 2011 то дами марг вакили палатаи поёнии парлумони кишвар буд.

Соли 2016 – Борис Наматиев, ҳунарпешаи театр, овозхон ва навозандаи Иттиҳоди Шӯравӣ ва Тоҷикистон дар синни 86-солагӣ аз олам даргузашт.

Борис Наматиев, ҳунарманди маъруфи театри тоҷик ва овозхони “Шашмақом” аст. Ӯ аз зумраи шахсиятҳои намоёни яҳудиёни Бухорост, ки дар асри 20 дар пешбурди фарҳанги тоҷикӣ хидмати зиёд доштаанд.

Ӯ соли 1930 дар Бухоро ба дунё омада, ҳанӯз дар синни 14-солагӣ ба ҳунарнамоӣ дар театри тамошобини ҷавони Бухоро ба кор шурӯъ кард. Дар соли 1948, вақте ҳамагӣ 18 сол дошт, Наматиевро ба театри Лоҳутии шаҳри Душанбе даъват карданд. Ӯ ибтидо дар ин театр ҳамчун доирадаст кор мекард, вале як рӯз иттифоқан, вақте иҷрокунандаи нақши асосии намоишномаи “Шаби ҳафтум” (бар асоси қиссаҳои “Ҳазору як шаб”) бемор шуд, ин нақшро ба Наматиев супурданд. Ӯ ҳамин тавр ба ҳунарпешагӣ дар ин театр оғоз кард ва беш аз 40 сол, то соли 1992, замони ба Исроил кӯчиданаш аз саромадони театри академии Лоҳутӣ буд.

Борис Наматиев соли 1970 унвони Ҳунарманди шоистаи Тоҷикистон ва соли 1989 баъди намоишномаи “Шамшер ва сухан” унвони Ҳунарманди мардумии кишварро ба даст овард.

Ӯ ҳамчунин, аз хонандаҳои эътирофшудаи “Шашмақом” буд ва дар соли 1988 албоми таронаҳояшро бо номи “Зулфи парешон” ва дар соли 1990 албоми дувумашро нашр кард.

Наматиев моҳи январи соли 2016 дар 86-солагӣ Байтулмуқаддас дар синни 86 даргузашт.

Соли 2021 – Ҳабибулло Абдураззоқов, Ҳунарманди халқии Тоҷикистон ва коргардони маъруфи тоҷик дар синни 84-солагӣ дар Душанбе аз олам даргузашт.

Ҳабибулло Абдураззоқов яке аз чеҳраҳои барҷастаи театру синамои тоҷик аст, ки дар маъруфтарин филмҳо нақш бозида, хазинаи театри тоҷикро бо намоишҳои ногузир ғанӣ гардонидааст.

Ӯ асосгузори озмуни ҷумҳуриявии театрҳои касбӣ – "Парасту" (1989) ва муассису аввалин роҳбари бадеии нахустин театри ғайридавлатии "Падида" (2002) буд. Барзу Абдураззоқов, коргардони маъруф, писари ӯ мебошад, ки шуҳрати беандоза дорад.

Ҳабибулло Абдураззоқов дар оғоз ба Донишгоҳи кишоварзӣ дохил шуд, аммо онро ба охир нарасонид. Дертар ба Институти давлатии санъати театрии ба номи А. В. Луначарскийи шаҳри Маскав дохил шуда, онро бо ихтисоси актёрӣ ва коргардонӣ хатм намуд.

Солҳои 1960-2002 дар Театри ҷумҳуриявии мазҳакаю мусиқии ба номи Пушкини шаҳри Хуҷанд, Театри давлатии академии драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ ва Театри давлатии ҷавонон ба номи Маҳмудҷон Воҳидов ва киностудияи “Тоҷикфилм” минҳайси ҳунарпеша, коргардон ва саркоргардон кор кардааст.

Дар саҳнаи театр ӯ дар ҳудуди 30 намоишнома нақш бозидааст, ки маъруфтаринашон нақшҳои Любим Торсов дар “Камбағалӣ айб нест”, Ёдгор дар “Дохунда”, Меркутсио дар “Ромео ва Ҷулиетта”, Афросиёб дар “Рустам ва Суҳроб” ва Низомиддин дар “Дилҳои сӯзон” аст.

Инчунин ҳунарпеша дар маъруфтарин филмҳои синамои миллӣ нақш бозидааст, аз ҷумла нақши Баҳриддин дар “Марги судхӯр”, Ҳайдар дар “Чор нафар аз Чорсанг”, Мухторов дар “Истгоҳи кӯҳӣ”, Асаншоҳ дар “Субҳи Ганг”, Корвонбошӣ дар “Дарвеши ланг”, ҳамчунин Ҳисоми тоҷик ва сардори роҳзанҳо дар силсилафилмҳои эронии “Дар чашми бод” ва “Шукрона”.

Ҳамчун коргардон Абдураззоқов намоишномаҳои “Кӯпрук”, “Карим-девона”, “Вақте ки шаҳр хуфта буд”, “Дар чорсӯ”-ро рӯи саҳна овардааст.

Ҳабибулло Абдураззоқов 19-уми январи соли 2021 дар 83-солагӣ даргузашт ва дар оромгоҳи Лучоби пойтахт дафн карда шуд.

Охирин мусоҳибаи “Азия-Плюс”-ро бо Ҳабибулло Абдураззоқов пиромуни фаъолияти эҷодӣ ва солҳои охири зиндагии ӯ дар ин матлаб хонед: Ҳабибулло Абдураззоқов: Ҳунарманди асил бояд мавқеи худро дошта бошад!

 

САНАҲОИ МУҲИМИ ҶАҲОНӢ

18 январи соли 1955 Президенти ИМА Дуайт Эйзенхауэр аввалин нишасти матбуотии телевизиониро дар ҷаҳон баргузор кард.

Ӯ барои аввалин бор ба телевизион ва маҷаллаҳои хабарӣ иҷозат дод, ки наворҳои нишасти матбуотиро пахш кунанд. Нишасти матбуотии 33-дақиқагӣ то 28 дақиқа кӯтоҳ карда шуд ва аз онҷо ибораи машҳури “Ҳамаашро баъдтар бурида мепартоянд…” пайдо шуд.

19-уми январи соли 1963 дар саҳнаи театри “Палладиум”-и шаҳри Лондон баромади таърихии гурӯҳи “Битлз” баргузор шуд, ки онҳоро дар саросари Британияи Кабир машҳур гардонд. Ин гурӯҳи вокалӣ-созӣ соли 1957 таъсис ёфта буд.

Як сол пас аз ин баромад, консерти гурӯҳ тариқи телевизиони Амрико намоиш дода шуд ва “Битлз” ба шуҳрати байналмилалӣ даст ёфт.

Соли 1970 охирин албоми гурӯҳ рӯи кор омад ва баъдан он пароканда гардид. Ҳар як аз аъзои гурӯҳ роҳи мустақили зиндагӣ ва эҷодии худро пеш гирифт. Соли 1995 “Битлз” бори дигар муттаҳид шуд.

 

ВАЗЪИ ҲАВО*

Дар вилояти Суғд – Ҳавои тағйирёбанда, дар водиҳо бебориш пешгӯӣ мешавад. Дар баъзе ноҳияҳои доманакӯҳию-кӯҳӣ барф борида, дар ноҳияҳои алоҳида тормеғ мефарояд. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона -1+4º, дар ноҳияҳои кӯҳӣ рӯзона 3-8º сард,  дар водиҳо шабона 0-5º сард, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона 9-14º сард.

Дар вилояти Хатлон – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ шуда, дар баъзе ноҳияҳо тормеғ мефарояд. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 3+8º гарм, дар ноҳияҳои доманакӯҳӣ рӯзона 0+5º гарм, дар водиҳо шабона 0-5º сард, дар ноҳияҳои доманакӯҳӣ шабона 1-6º сард.

Дар шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ – Ҳавои тағйирёбанда, дар водиҳо бебориш пешгӯӣ шуда, дар ноҳияҳои алоҳидаи кӯҳӣ барф борида, дар баъзе ноҳияҳо тормеғ мефарояд. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 3+8º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ рӯзона -3+2º, дар баъзе ноҳияҳо то 6-8º сард, дар водиҳо шабона 0-5º сард, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона 3-8º сард, дар баъзе ноҳияҳо то 15-17º сард.

Дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон – Ҳавои тағйирёбанда пешгӯӣ шуда, дар баъзе ноҳияҳо барф меборад. Ҳарорат: дар ғарби вилоят рӯзона 0+5º гарм, дар шарқи вилоят рӯзона 6-11º сард, дар баъзе минтақаҳо то 15-17º сард, дар ғарби вилоят шабона 1-6º сард, дар баъзе ноҳияҳо то 10-12º сард, дар шарқи вилоят шабона 14-19º сард, дар баъзе минтақаҳо то 38-40º сард.

Дар шаҳри Душанбе – Ҳавои  тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ шуда, тормеғ мефарояд. Ҳарорат: рӯзона 6+8º гарм, шабона 0-2º сард.

Дар шаҳри Хуҷанд – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ шуда, тормеғ мефарояд. Ҳарорат: рӯзона 0+2º гарм, шабона 3-5º сард.

Дар шаҳри Бохтар – Ҳавои тағйирёбанда, асосан бебориш (0,0-0,5мм) пешгӯӣ шуда, тормеғ мефарояд. Ҳарорат: рӯзона 5+7º гарм, шабона 1+3º гарм. 

Дар шаҳри Хоруғ – Ҳавои тағйирёбанда пешгӯӣ шуда, бориши барф дар назар аст. Ҳарорат: рӯзона 0+2º гарм, шабона 4-6º сард.

*Ҳарорати шабонаи ҳаво шаби 19 ба 20-уми январ ба ҳисоб гирифта шудааст.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Нигина Амонқулова: “Ҳунар бароям тӯҳфаи илоҳист”

By
admin
-
0

 

 

Дар ин матлаб андешаҳои Нигина Амонқулова, овозхони саршиноси тоҷик, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон ва Ҳунарпешаи халқии Ӯзбекистон дар бораи арзишҳои барояш муҳим гирдоварӣ шудааст, ки замоне гуфтааст.

 

 

“Ҳангоме якбора машҳур мешавӣ ва нигоҳҳои зиёд сӯи туст, вақте пулдор мешавӣ, хоҳ-нохоҳ, дар одам тағйирот дида мешавад. Лекин ман то ҳол ҳам ҳамон Нигинаи пешинаам. Ҳунар бароям як тӯҳфаи Илоҳист ва кӯшиш мекунам мағрур набошам”.

“То ҳанӯз бо ҳамсинфону дугонаҳои даврони кӯдакиям суҳбат мекунам, хонаашон меравам, дар маъракаҳояшон хидмат мекунам. Мумкин аст, диду назарам, андешаҳоям тағйир ёфта бошанд, вале худам – не”.

“Мардум шояд фикр кунанд, ки ман ба ҳама тӯйҳо пулакӣ меравам. Не. Дар тӯйҳои онҳое, ки шароит надоранд, вале мухлиси асил ҳастанд, ройгон хизмат мекунам”. 

“Таъсири ҳунарманд ба ҷомеа зиёд аст. Чунки ба ӯ бештар таваҷҷуҳ намуда, сурудҳояшро гӯш мекунанд, ба либоспӯшиаш аҳамият дода, пайравӣ менамоянд. Аз ин рӯ, ҳунармандон бояд бисёр эҳтиёткор бошанд, чунки ҷомеаро аз паи худ мебаранд”.

“Либоспӯшии ҳунармандон, овозхонҳо, чеҳраҳои шинохта бояд аз шариат берун набошад, чунки духтарчаҳои ҷавон,  махсусан, мактабхон, ба онҳо таасуб ва пайравӣ мекунанд”.

“Бандаи дӯстдоштаи Худованд ҳастам. Зани хушбахтам, шавҳари хуб дорам. Ду фарзанди дӯстрӯяк дорам ва шукр мекунам, ки дар ҳамин оила ва дар ҳамин кишвар ба дунё омадаам”.

 

“Ҳунарманд будан масъулияти бузург аст. Барои бонуи тоҷике, ки роҳи санъатро интихоб намуда, онро дӯст медорад ва бо ин пеша зиндагиашро пеш мебарад,  масъулиятро низ ба душ гирифтан лозим меояд. Ҳама баромадҳоям аз сидқи дил иҷро шудаанд ва аз суруд хондан лаззат мебарам”.

“Ҳар як шахсро зарур аст болои худаш кор кунад, бихонад, чизи навро биомӯзад. Хондану дониш омӯхтан аст, ки инсон ба муваффақият ноил мегардад.  Шахс агар ба пеш ҳаракат накунад, ҳеҷ гоҳ ба мақсад нахоҳад расид”. 

“Одамизод ҳар рӯз бо мушкилоти гуногун рӯ ба рӯ мешавад. Ва табиати инсон чунин аст, ки давоми рӯз дар бораи ҳамон мушкил, агар ҳатто кӯчак ҳам бошад, мудом фикр мекунад. Бояд ба мушкилот бо диди хуб нигоҳ карда, фикри мусбат кунем”.

“Як дустам чанд сол пеш ба ман гуфта буд: “Зиндагиро ин қадар мушкил нагир ва барои худат мушкилӣ насоз”. Ҳамон 90 дарсади инсонҳо, ки дар зиндагӣ рӯҳан ва ҷисман азоб мекашанд, зиндагиро худ барояшон душвор кардаанд. Чун ин мушкилиҳоро нигоҳи мо, афкори мо ба он ҳад душвор нишон додааст ва дар тасаввури худ бузург кардаем”. 

 

“Дар зиндагӣ ҳама чиз аз маблағ вобаста нест. Дар авлавият меҳрубонӣ, ҳамбастагӣ, эҳтироми якдигарӣ меистад. Аммо мутаасифона, имрӯзҳо ин меҳрубониву ҳамбастагӣ миёни инсонҳо камранг шудааст”. 

“Аз давраи кӯдакӣ либоси атласу адрас пушиданро дӯст медорам. Дар муддате ки ҳамчун ҳунарманд рӯйи саҳна омадам, наздики 800 намуд либоси миллиро ба бар кардам. Дар аввалин баромадам низ либоси миллӣ пушида будам. Маро бо ҳамин  тарзи (стили) либоспушӣ шинохтанду дӯст доштанд. То дар саҳна ҳастам, пушидани либоси атласу адрасро бас намекунам”. 

“Дар зиндагӣ дастоварди беҳтарини ман оила аст. Албатта, барои ноил шудан ба касбият ва шахсият шудан бисёр заҳмат лозим шуд,  аммо он қадар заҳмате, ки ман барои устувории оила кашидам, бе ҳадду канор аст. Барои ҳамааш шукр мегӯям”. 

“Муҳаббат он аст, ки бо гузашти солҳо тавониста бошӣ ишқ, меҳр, якдигарфаҳмиро аз даст надиҳӣ”. 

“Дар шоу-бизнеси тоҷик хуб мешавад, агар ҳунармандон барои беҳбудиву рушди санъати тоҷик боз ҳам иттифоқ бошанд, бо якдигар дӯст бошанд, якҷоя сари лоиҳаҳо кор карда тавонанд”. 

 

“Солҳои аввале, ки ман ба саҳна омадам, бисёр мешунидам, ки як ҳунарманд нисбати ҳунарманди дигар ҳисси бадбинӣ дорад. Рӯзе  омад, ки сухани ноҷои як ҳунармандро нисбати худ шунидам. Он замон нав ба дунёи ҳунар ворид шуда будам ва фикр мекардам, ҳама чиз дар кори мо шаффоф асту ҳама ҳунармандон инсонҳои хубанд. Ҳар сухани нохуб ё ноҷо бароям таъсири бад мегузошт, то дер ба худ омада наметавонистам.  Устод Ҷурабек Муродов як гапи хубе доранд: “Як ҳунарманди асил ҳеҷ гоҳ ҳунарманди дигареро паст намезанад ва нисбати ӯ кори нохубе намекунад”. Барои ҳамин, он нафаронеро, ки гап бурда мерасонданд, аз наздам дур кардам”. 

“Муваффақиятам дар он аст, ки байни ҳунармандон дӯстони кам дорам. Аз давраҳои пеш дӯстоне дорам, ки ҳаёт онҳоро озмуда обутоб додааст. Бо боварии комил гуфта метавонам, ки дар ҳама ҳолат онҳо дар бари ман меистанд ва дастгириям мекунанд. Инҳо дӯстони ҳақиқанд”.

“Замони ҳозира давраи интихоб аст. Худат интихоб мекунӣ бо кӣ шишту бархост кунӣ, бо кӣ сӯҳбат кунӣ, ба сухани кӣ гӯш диҳӣ ва бо кӣ дӯстӣ кунӣ”. 

“Ба ақидаи ман, мусиқии тоҷик бо ҳамон имкониятҳое, ки дорад, бисёр пеш рафтааст. Сурудҳои тоҷикиро дар бисёр давлатҳои ҷаҳон, аз ҷумла, Эрон, Афғонистон, Ӯзбекистон, Русия ва дигар кишварҳо гӯш мекунанд ва дӯст медоранд. Аммо бояд боз ҳам бештар кӯшиш кунем, ки санъати тоҷикро ба ҷаҳониён муррифӣ намоем”.

 

“Консерти охирини худро дар шаҳри Душанбе соли 2016 баргузор намуда будам. Ба назари ман, ҷодаи ташкили консерт дар кишвар нисбати солҳои пеш хеле ақиб мондааст. Сабабаш дар он аст, ки худи ҳунармандон нисбати баргузории консерт бетаваҷҷуҳӣ зоҳир мекунанд:  сурудҳоро бо истифодаи фонограмма (ғайризинда) мехонанд, ба консерт бе омодагӣ меоянд. Мардум низ аз ин ҳолат дилсард шудаанд. Бубинед, дар шаҳри Хуҷанд консертҳо чӣ гуна баргузор мешаванд. Қариб ҳар рӯз дар он ҷо консерт аст, чун мардум талаб мекунад ҳунарманд сурудро бо овози зинда хонад, тамошобини худро эҳтиром намояд. Дар баъзе ҳолат ҳатто чипта харидорӣ намудан ғайриимкон аст, чун зуд тамом мешавад”. 

“Орзу дорам рӯзе фаро расад, ки зиндагии ҳунарманд танҳо аз гузаронидани тӯю маъракаҳо вобаста набошад. Аз ҳунарнамоӣ, намоҳангҳо, сафарҳои ҳунарӣ, баргузории консертҳо даромад ба даст биёрад. Фикр мекунам ба ҳамаи ин орзуҳо мерасем, чун ҳастанд мардуме, ки ба шунидани суруди асил ниёз доранд ва ба қадри он мерасанд”. 

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Даргирӣ дар сарҳади Тоҷикистон бо Афғонистон. КДАМ аз “нобуд кардани чор террорист” хабар дод

By
admin
-
0

Дар пайи як амалиёти мақомоти амниятӣ ва марзбонии Тоҷикистон, “чор террорист”, ки сарҳади давлатиро шикаста, аз самти Афғонистон ворид шудаанд, нобуд карда шудаанд.

Дар ин бора изҳороти маркази матбуоти Қӯшунҳои сарҳадии Кумитаи давлатии амнияти миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар хабаргузории давлатии “Ховар” нашр шудааст.

“18-уми январи соли 2026, тахминан соати 00.30 дақиқа чор нафар аъзои ташкилоти террористӣ дар аломати сарҳадии 151/2, қаноти чапи минтақаи муҳофизатии дидбонгоҳи сарҳадии 7-уми “Хирманҷо”, Отряди сарҳадии “Ёл”, воқеъ дар ноҳияи Шамсиддин Шоҳин сарҳади давлатиро убур карда, аз деҳаи Дарбандаки вулусволии Хоҳони вилояти Бадахшони Афғонистон ба хоки Ҷумҳурии Тоҷикистон ворид шуданд”, – навиштааст ин ниҳод.

Таъкид шудааст, ки дар пайи андешидани чорабиниҳои оперативӣ- ҷустуҷӯии таъҷилӣ макони ҷойгиршавии террористон дар ҳудуди Тоҷикистон муайян шуда, баъди ба амри сарҳадбонон оид ба таслим шудан итоат накардан ва муқовимати мусаллаҳона нишон додан, “чор террорист нобуд карда шудааст”.

Аз ҷои ҳодиса 3 автомати Калашников, 1 таппончаи навъи “Круз”, 6 тирдон, 183 тирҳои АК ва таппонча, 3 телефони мобилӣ, 1 ратсия, 1 қаиқ мусодира карда шудааст.

Ба навиштаи ин ниҳод, дар робита ба ин ҳодиса тибқи моддаҳои 179 (терроризм), 335 (ғайриқонунӣ гузаштан аз сарҳади давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон), 195 (ғайриқонунӣ соҳиб шудан, ба дигарон додан, ба соҳибияти каси дигар додан, нигоҳ доштан, интиқол додан, гирифта гаштани силоҳ, лавозимоти ҷангӣ, моддаҳои тарканда ва воситаҳои таркиш) Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон парвандаи ҷиноятӣ оғоз шуда, тафтишот идома дорад.

Қушӯнҳои сарҳадии Кумитаи давлатии амнияти миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон зикр кардааст, ки ҳоло вазъият дар сарҳади давлатӣ таҳти назорат буда, “барои  таъмини амнияти сарҳади давлатӣ минбаъд низ аз тамоми қувваю восита истифода намуда, ба  сарҳадшиканон ҷавоби сазовори қонунӣ хоҳад дод”.

Ҷониби Афғонистон дар робита ба ин даргирӣ то ҳол изҳори назар накардааст.

Бояд зикр кард, ки ин аввалин даргирӣ дар сарҳади Тоҷикистон ва Афғонистон аст, ки дар соли 2026 расонаӣ мешавад.

Аммо соли гузашта дар сарҳади Тоҷикистон ва Афғонистон чанд даргирӣ рух дод, ки боиси кушта шудани чанд сокини осоишта ҳам шуд. Аз ҷумла, шаби 23-юми декабри соли 2025, дар минтақаи муҳофизатии дидбонгоҳи сарҳадии №5-и "Боғ", Отряди сарҳадии 0341 "Сарчашма”-и ноҳияи Шамсиддин Шоҳин "се аъзои гурӯҳи террористӣ", ки сарҳадро убур карда, ба Тоҷикистон гузаштанд, аз сӯйи мақомоти Тоҷикистон нобуд карда шуданд.

Пештар аз ин, дар пайи ду ҳамлаи дигар дар рӯзҳои 26 ва 30-юми ноябр аз Афғонистон ба ноҳияҳои наздимарзии Тоҷикистон 5 шаҳрвандони Чин кушта ва панҷ нафари дигар захмӣ шуданд. Ин ҳамлаҳо аввал ба бошишгоҳи як ширкати маъдантозакунӣ дар ноҳияи Шамсиддин Шоҳин ва баъдан ба як ширктаи роҳсозӣ дар ноҳияи Дарвоз сурат гирифтанд.

Тоҷикистон ин ҳамлаҳоро шадидан маҳкум карда аз “Толибон” хоста буд, ки омилони онро дастгир кунанд. ВКХ-и ҳукумати Толибон гуфт, ки ҳамла тавассути гурӯҳҳое анҷом шудааст, ки ҳадафашон “эҷоди бесуботӣ ва беэътимодӣ миёни кишварҳои минтақа аст”.

Эмомалӣ Раҳмон, раисҷумҳури Тоҷикистон ин ҳамлаҳоро шадидан маҳкум карда, ба роҳбарони мақомоти қудратии кишвар дастур дод, ки "доир ба ҳалли масъала ва пешгирӣ аз такрори чунин ҳодисаҳои нохуш аз чораю тадбирҳои муассир кор бигиранд”.

*Дар Тоҷикистон гурӯҳи террористӣ эътироф шудааст.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Рақамҳои зебо ва умедворкунанда, аммо мавриди шубҳаи коршиносон? Таҳлили вазъи иқтисоди Тоҷикистон дар соли 2025

By
Наим Халимов
-
0

Натиҷаҳои иқтисоди Тоҷикистон дар соли 2025 мисли солҳои пешин хеле хушбинанд: суръати баланди рушд, афзоиши даромади аҳолӣ, рушди истеҳсоли саноатӣ, коҳиши сатҳи камбизоатӣ ва сармоягузориҳои бузургмиқёс. Мақомот вазъи иқтисодии кишварро маҳз ҳамин гуна тасвир мекунанд.

Аммо омори расмӣ на ҳамеша вазъи воқеиро, ки шаҳрвандон бо он дар сатҳи даромади оила, бозори кор ва дастрасӣ ба имконот дучор мешаванд, инъикос мекунад.

ММД афзоиш ёфта, вобастагӣ боқӣ мемонад

Сарфи назар аз хавфу хатарҳои беруна, суръати баланди рушди иқтисоди Тоҷикистон дар соли 2025 идома ёфт.

Бино ба маълумоти оморие, ки мацомоти тоыик пешнищод мекунанд, давоми моҳҳои январ-ноябри соли 2025 Маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ (ММД) 173 млрд сомонӣ (зиёда аз 18 млрд доллар) ва суръати воқеии рушд – 8,4%-ро ташкил дод. Дар натиҷа ММД ба ҳар сари аҳолӣ то 16,1 ҳазор сомонӣ (1,7 ҳазор доллар) афзуд.

Дар паёми чанде пеши президенти кишвар Эмомалӣ Раҳмон зикр мешавад, ки тайи 10 соли ахир ҳаҷми ММД 3,4 баробар ва суръати миёнаи рушди солона дар ин давра – 7,6%-ро ташкил дод.

Барои таъмини рушди иҷтимоӣ ва иқтисодии кишвар дар ин давра аз ҳисоби ҳамаи манбаъҳои маблағгузорӣ беш аз 670 млрд сомонӣ, аз ҷумла 159 млрд сомонӣ сармояи хориҷӣ равона шуд.

Дар ин давра ҳаҷмии ММД ба ҳар сари аҳолӣ 2,7 баробар – аз 6 ҳазор сомонӣ дар соли 2015 то ба 16,1 ҳазор дар соли 2025 зиёд шуд.

Қобили зикр аст, ки пас аз коҳиши рушд дар соли пандемияи 2020 (то 4,5%), иқтисоди кишвар тайи чор соли ахир тибқи маълумоти расмӣ, бо суръати кофии баланд рушд меёбад : 9,2% дар соли 2021, 8,0% – дар соли 2022, 8,3% – дар соли 2023 ва 8,4% – дар соли 2024.

Мақомоти кишвар мисли солҳои пешин суръати баланди рушдро бо ҷараёни мусбати соҳаҳои асосии иқтисод, дар навбати аввал бахши кишоварзӣ, соҳаҳои саноат, сохтмон ва савдо маънидод мекунанд.

Як сол қабл низ изҳороти ба ин монанд садо медоданд. Соли 2024 низ мақомот дар бораи “соли муваффақи иқтисодӣ”, суръати баланди рушд ва таҳкими соҳаи молия ҳарф мезаданд.

Аммо иқтисодчиёни мустақил таъкид мекунанд, ки қисми зиёди рушд на аз ҳисоби тасеъаи истеҳсоли дохилӣ ва баланд бардоштани маҳсулнокии кор, балки аз ҳисоби манбаъҳои берунаи даромади аҳолӣ ва истеъмол таъмин шуданд.

Мутахассисони байнулмилалӣ низ тақрибан ҳамин нуктаро зикр мекунанд: рушди иқтисод ба сурати умум “ба афзоиши истеъмол ба туфайли афзоиши интиқоли маблағ аз хориҷа таъмин шуд, ки ба оилаҳо барои харидани маҳсулоти ниёзи аввал ва маблағгзорӣ ба беҳбуди шароити зист ёрӣ мерасонад. Қисмати назарраси ин даромадҳо бевосита барои бароварда кардани эҳтиёҷоти маишӣ масраф шуда, хароҷоти оилаҳо асосан ба харидории маҳслуоти ғизоӣ, пардохти хидматрасониҳои тиббӣ ва таъмиру навсозии манзили зист марбут аст”.

Дурнамои иқтисоди Тоҷикистонро иқтисодчиёни Бонки ҷаҳонӣ ҳамчунин ба “ҷараёни нархҳо ба маҳсулоти ашёи хом бо назардошти аз се ду ҳиссаро ташкил додани фулузот ва минералҳо” зич вобаста медонанд.

Ба ин тариқ, иқтисоди кишвар ба омилҳои беруна, пеш аз ҳама ҳаҷми интиқоли пул аз ҷониби муҳоҷирон ва нархҳо ба ашёи хом, бахусус тилло ва алюминий ҳассос боқӣ мемонад.

Муфассалтар дар бораи пули муҳоҷирон

Тоҷикистон ба сафи кишварҳое шомил аст, ки бештар ба интиқоли пул аз ҷониби муҳоҷирон вобастаанд.

Бино ба маълумоти Бонки ҷаҳонӣ, соли 2024 ҳаҷми интиқоли маблағҳо ба кишвар 5,8 млрд долларро ташкил дод. Ҳаҷми интиқоли пул аз ҷониби муҳоҷирон ба 45,2% нисбат ба ММД баробар шуд, ки баландтарин нишондиҳанда дар ҷаҳон дар ифодаи таносубӣ буд. Мақомоти Тоҷикистон ҳаҷми интиқоли пул аз сӯйи муҳоҷиронро ошкор намекунанд.

Маълумот барои соли 2025 ҳанӯз дастрас нест.

Интиқоли пул дар иқтисоди Тоҷикистон нақши муҳим дошта, аз ҷумла чунин самтҳоро таъмин мекунад:

– дастгирии талаботи дохилӣ. Оилаҳои муҳоҷирон пулро барои хариди маҳсулот ва пардохти хидматрасониҳо (нерӯи барқ, алоқа нақлиёт ва ғайра) истифода мебаранд.

– рӯйпӯш сохтани тавозуни савдои хориҷӣ. Муҳоҷирон ба ватан арз (асъор)-и хориҷӣ мефиристанд, ки аз ҳисоби он қисмати зиёди маҳсулоти воридотии зарурӣ барои кишвар рӯйпӯш мешавад.

– воридоти маблағҳо аз андоз ба буҷет. Ин воридот дар нуқтаҳои мубодилаи арз, фурӯшандаҳои маҳсулот ва хидмтарасониҳо як ҳаҷми муайянро ба вуҷуд оварда, дар наабати худ андоз ҳам пардохт мекунанд.

Муҳаррикҳои калидӣ

Мувофиқи маълумоти расмӣ, муҳаррики асосии иқтисоди кишвар бахши кишоварзӣ ва саноат боқӣ мемонанд, ки ҳиссаи умумии онҳо ҳудуди 40% нисбат ба ММД-ро ташкил медиҳад.

Истеҳсоли саноатӣ дар зарфи 11 моҳи соли гузашта 22% афзуда, 60 млрд сомониро ташкил дод. Каме бештар аз нисфи истеҳсол ба саноати коркард, 31% – ба саноати истихроҷ, ҳудуди 19% – ба таъминот бо барқу об ва дигар  хидматрасониҳои ба ин монанд рост меояд.

Омили асосии рушди истеҳсоли саноатӣ афзоиши баланд дар саноати истихроҷ – 50% шуд. Дар ҳамин ҳол, ҳудуди 95%-и истихроҷ ба маъданҳои фулузӣ рост омада, дар муқоиса бо соли 2023 истихроҷи фулузот қариб 50% афзуд.

Соли 2024 дар ҷумҳурӣ 3 ҳазору 965 корхонаи саноатӣ амал мекарданд, ки 358-тои онҳо ба истихроҷ машғул буданд.

Маҷмӯи маҳсулоти бахши кишоварзӣ дар зарфи 11 моҳи соли гузашта 9,2% афзуда, ҳудуди 76,6 млрд сомониро ташкил дод. Ҳиссаи хонаводаҳо дар ҳаҷми умумӣ 51%, хоҷагиҳои деҳқонӣ – 36,7% ва хоҷагиҳои ҷамъиятӣ – 12,3%-ро ташкил дод.

Дар соҳаи растанипарварӣ афзоиши ҷамъоварии қариб ҳамаи зироатҳо ба қайд гирифта шуда, танҳо дар зироати ғалладона 5,8% коҳиш ба мушоҳида расид.

Дар соҳаи чорводорӣ зиёдшавии саршумори чорвои калони шохдор 4,4% ва бузу гӯсфанд – 5,3%-ро ташкил дод. То 1 декабри соли 2024 қариб 2,9 млн саршумори чорвои калони шохдор ва ҳудуди 7,5 млн саршумори бузу гӯсфанд  ба қайд гирифта шуд.

Ба ин тариқ, мувофиқи омори расмӣ, дар саноат, бахусус дар соҳаи истихроҷ афзоиши назаррас ба мушоҳида расида, ин аз серталаб будани маъданҳои фулузӣ гувоҳӣ медиҳад.

Ҳамчунин сарфи назар аз коҳиши истеҳсоли зироати ғалладона, дар бахши кишоварзӣ низ рушди устувор идома дорад. Дар назар аст, ки ин соҳаҳо оянда низ дар иқтисоди Тоҷикистон нақши калидӣ хоҳанд бозид. Мақомот бештар аз соҳаи саноат умедвории зиёд доранд.

Ёдрас мекунем, ки тибқи Стратегияи миллии рушди ҶТ дар давраи то соли 2030, ки соли 2016 қабул шуд буд, то аввали даҳсолаи минбаъда табдили Тоҷикистон аз кишвари аграрӣ-саноатӣ ба кишвари саноатӣ-аграрӣ ба нақша гирифта шудааст.

Барои расидан ба ин мақсад тақвияти иқтидорҳои саноатӣ ва энергетикӣ ва камшавии вобастагии иқтисоди кишвар аз бахши кишоварзӣ пешбинӣ мешавад. То соли 2030 то ба 30% расонидани ҳиссаи саноат дар иқтисоди кишвар ба назар гирифта шудааст.

Барои расидан ба ин ҳадаф мақомоти солҳои 2026-2030-ро “Солҳои рушди саноат” эълон карда, ба босуръат саноатӣ гардонидани кишвар умедворанд.

Аз он замон қариб 10 сол сипарӣ шуда, лекин ҳиссаи саноат дар сохтори ММД мувофиқи омори расмӣ начадон тағйир ёфт: 15% дар соли 2016, 16,9% – дар соли 2024 ва 17,7% – дар моҳҳои январ-сентябри соли 2025.

Барои маълумот, замони Иттиҳоди Шӯравӣ Тоҷикистон қариб дар остонаи табдил ёфтан ба кишвари саноатӣ-аграрӣ қарор дошт. Соли 1987-ум ҳиссаи саноат дар сохтори ММД ҶШС Тоҷикистон 33%-ро ташкил медод, ҳарчанд дар кишвар ҳамагӣ ҳудуди 400 корхонаи саноатӣ фаъолият мекард.

Таварруми начандон зиёд ва нархҳои баланд

Бино ба маълумоти оморӣ, дар зарфи 11 моҳи соли 2025 сатҳи таавррум 2,9%-ро ташкил додааст. Сохтори таваррум тамоюлҳои гуногунсамтро нишон медиҳад.

Масъулини мақомоти омор чор сол пайдарпай аз сатҳи бесобиқаи пасти таваррум ҳисобот медиҳанд. Соли 2022 нарху таърифаҳо ҳамагӣ ба андозаи 4,2%, соли 2023 – 3,8% ва 11 моҳи соли 2024 – 3,4% боло рафтанд. Та ин дам сатҳи   пасттарини таваррум давоми тамоми солҳои соҳибистиқлолӣ соли 2013 – 3,7% сабт шуда буд.

Агар болоравии нархҳои чакана то охири моҳи декабр устувор боқӣ монад, пас сатҳи солонаи таваррум аз 3,2% зиёд намешавад ва ҷумҳурӣ рекордашро аз рӯи ин нишондиҳанда нав мекунад.

Дар ҳамин ҳол, аксарияти сокинон мисли солҳои пешин дар мавриди маълумоти расмӣ шубҳа доранд ва зикр мекунанд, ки болоравии воқеии нархҳо ба маҳсулот ва хидматрасониҳо дар ҳаёти рӯзмарра бамаротиб зиёдтар аст.

Қаблан дар Бонки миллии Тоҷикистон шубҳа ба маълумоти расмӣ оид ба таваррумро шарҳ дода буданд, ки болоравии нарх ба маҳсулоти ҷудогона вазъи умумиро инъинос намекунад. Зикр шуда буд, ки сандуқи истеъмолӣ аз номгӯйи васеи маҳсулот ва хидматрасониҳо иборат буда, аз ин рӯ, арзёбии мизони тавррум танҳо бо гароншавии якчанд мавқеъ носаҳеҳ аст.

Дар Оҷонси омор низ чанде пеш чунин мавқеъро изҳор намуда, зикр карданд, ки таварруми расмӣ бар асоси сандуқи васеъи маҳсулот ва хидматрасониҳо, ки аз хариди истеъмолгари мушаххас ба таври назаррас фарқ мекунад, ҳисобу китоб карда мешавад.

Ба истилоҳи дигар, агар таварруми расмӣ чандон баланд ё худ хоксоронаву дар мағоза тамоман дигар ба назар намояд ҳам, пас шумо маҳсулоти “нодуруст” мехаред ё аз хидматрасониҳои “начандон мувофиқ” истифода мебаред…

Агар комилан ҷиддӣ назар андозем, фарқият байни таварруми расмӣ ва хароҷоти воқеии хонаводаҳо бовар ба оморро зери шубҳа гузошта, метавонад ба шиддати иҷтимоӣ, бахусус миёни қишри камбизоати аҳолӣ тақвият бахшад.

Ҳамёни барзиёд пур

Дар муқоиса бо солҳои пешин, ки нишондиҳандаҳо тағйир меёфтанд, айни замон ҷамъоварии даромадҳои пешбинишуда ба буҷети давлатӣ чор сол пайдарпай ҷараёни мусбат касб кардаанд.

Бино ба маълумоти Вазорати молия, ҳаҷми умумии буҷети давлатӣ давоми моҳҳои январ-ноябри соли 2025 зиёда аз 53,3 млрд сомонӣ (беш аз 5,7 млрд доллар)-ро ташкил додааст, ки 10% зиёдтар аз нақшаи тасҳеҳшуда аст.

Дар навбати аввал, ин бо афзоиши ҷамъоварии андоз аз даромадҳо бо шумули андоз аз даромад ва андоз аз фоида маънидод мешавад.

Ҳиссаи воридоти маблағ аз пардохти андоз дар даромади умумии буҷет ҳудуди 65%-ро ташкил медиҳад. Тамоюли барзиёд иҷро шудани нақшаи даромад ба “ҳамёни асосӣ”-и кишвар пештар ба мушоҳида намерасид ва аз соли 2022 оғоз ёфт.

Ёдрас мекунем, ки аз 1 январи соли 2022 Кодекси нави андоз ба ҳукми иҷро даромад, ки дар он барои як қатор андозҳо меъёри нисбатан паст муқаррар шуд. Масалан, меъёри андоз аз арзиши иловашуда (ААИ), ки беш аз 40% воридоти маблағ аз андозҳоро ташкил медиҳад, аз 18% то 15% поин бурда шуда, аз 1 январи соли 2024 то 14% коҳиш ёфт.

Бино ба маълумоти Оҷонси омор, дар зарфи нуҳ моҳи соли 2025 ҳиссаи андозҳо дар сохтори ММД 11,4% ва таъсири андозҳо ба рушди иқтисоди кишвар – 0,8%-ро ташкил доданд.

Бонкҳо зери таҳрими Иттиҳоди Аврупо

Вазъияти босуботу ором дар бахши бонки кишварро таҳримҳои Иттиҳоди Аврупо (ИА) нисбат ба се бонки Тоҷикистон: ҶСК “Коммерсбонки Тоҷикистон”, ҶСП “Спитамен Бонк” ва ҶСП “Душанбе Сити Бонк” халалдор сохтанд. Таҳримҳо дар доираи бастаи 19-уми маҳдудиятҳо алайҳи Русия аз 12 ноябри соли гузашта амал мекунанд.

Дар иттилоияи Шӯрои ИА зикр мегардад, ки бонкҳои зери таҳрим қароргирифта наметавонанд бо ташкилот ва шаҳрвандони Иттиҳод ҳеҷ гуна транзаксияҳо гузаронанд.

Яъне сухан аз манъи ҳар гуна амалиёт барои ин бонкҳо дар дохили ИА ва ташкилоти он меравад. Ҳама гуна бонк, тиҷорат ё низоми пардохт дар ИА уҳдадор мешаванд, ки  транзаксияҳои марбут ба бонкҳо аз кишварҳои сеюмро, ки таҳти таҳрим қарор доранд, санҷанд ва дар сурати зарурат амалашонро қатъ созанд.

Таҳиягарони таҳримҳо итминон медиҳанд, ки бонкҳо ҷиҳати нодида гирифтани таҳримҳо кумак карда, дар амалиёте иштирок мекунанд, ки иқтисоди Русия ва фаъолияти ҳарбиро дастгирӣ мекунанд.

Аммо дар изҳороти расмии ИА зикр нашудааст, ки ин бонкҳо мушаххасан чӣ қонун ё қоидаро вайрон кардаанд, ки зери таҳрим шудаанд.

Бонки миллии Тоҷикистон рӯзи 24 октябри соли равон (як рӯз пас аз нашри иттилоияи Шӯрои ИА) хабар дод, ки ҳамроҳи ташкилоти қарзии молиявӣ ва дигар сохторҳои марбута вазъи мавҷударо ҳамаҷониба меомӯзад ва барои муайян кардани сабабҳо ва то ба ҳадди камтарин поин овардани эҳтимоли оқибатҳои манфии онҳо машварат мекунад.

Дар ҳамин ҳол, муроҷиати “Азия-Плюс” ба Бонки миллии Тоҷикистон дар мавриди натиҷаҳои омӯзиши вазъият то ҳол бепосух боқӣ мемонад.

Мутахассисони мустақил ба “рӯйхати сиёҳ”-и ИА афтодани бонкҳои Тоҷикистонро “ҳушдор”-и ҷиддӣ мешуморанд: акнун кишвар ба сифати долони “бетараф” қабул намешавад.

Дар низоми бонкии кишвар 18 бонки тиҷоратӣ фаъолият дошта, инчунин 22 фонди қарзҳои хурд, 25 ташкилоти хурди амонатгузорӣ ва 2 ташкилоти қарзии хурд амал мекунанд.

30 ташкилоти қарзӣ, аз ҷумла 5 бонк – "Агроинвестбонк", "Тоҷиксодиротбонк", "Тоҷпромбонк", "Фононбонк" ва "Кафолатбонк" дар марҳилаи барҳамдиҳӣ қарор доранд.

Ташкилоти асосии қарзии кишвар БДА “Амонатбонк”, ҶСК “Ориёнбонк”, ҶСК “Бонки Эсхата” маҳсуб меёбанд, ки аз ҷониби Бонки миллӣ ба Рӯйхати ташкилоти қарзии низомсоз дар соли 2025 шомил шудаанд. Ҳиссаи бонкҳои мазкур ба зиёда аз нисфи миёнаравии молиявии кишвар рост меояд.

Савдои хориҷӣ; содирот меафзояд, лекин касри тавозун боқӣ мемонад

Ҳаҷми гардиши савдои хориҷии Тоҷикистон давоми моҳҳои январ-ноябри соли 2025 ҳудуди 9,7 млрд-ро ташкил додааст, ки 21,6% зиёдтар нисбат ба ҳамин давраи соли 2024 аст.

Содирот 2 млрд 259 млн долларро ташкил додааст, ки 31% зиёд аст. Воридот ба 7,4 млрд расида, ба андозаи 18,9% афзудааст.

Тавозуни савдо манфӣ (–$5 млрд 145 млн) боқӣ мемонад. Яъне содирот қариб 3,3 барбар аз воридот камтар аст.

Қариб нисфи содирот аз Тоҷикистон аз фулузот иборат буда, содироти фулузоти қиматбаҳо 335 млн доллар, арзон бо шумули алюминий – 763 млн долларро ташкил медиҳад.

Маҳсулоти минералӣ (семент, ангишт, маъдан ва консентратҳо, инчунин нерӯи барқ) ҳудуди 32,5% аз содироти умумиро ташкил додаанд, ки афзалияти маҳсулоти ашёи хомро тасдиқ мекунад. Боз 8,15% ба маҳсулоти нассоҷӣ, аз ҷумла пахта ва маснуот аз он рост меояд.

Дар навбати худ, воридот ба Тоҷикистон ба маҳсулоти нафтӣ (11,2%), мошину таҷҳизот (14,8%) ва фулузоти арзон бо маснуот (11,49,3%) мутамарказ шудааст.

Қобили зикр аст, ки имсол Чин бори аввал дар гардиши молу маҳсулот бо Тоҷикистон аз Русия пеш гузашт. Давоми моҳҳои январ-ноябри соли 2024 гардиши мол бо Чин 50% ва Русия – 20% афзуд. Ҳаҷми савдо бо Чин дар ин давра зиёда аз 2,5 млрд ва Русия – ҳудуди 2,2 млрд долларро ташкил додааст.

Дар зарфи 11 моҳи соли 2025 Тоҷикистон ба сурати умум бо 124 кишвари ҷаҳон молу маҳсулот додугирифт кардааст.

Даромади аҳолӣ ва сатҳи зиндагӣ

Мақомот изҳор мекунанд, ки тайи 10 соли ахир даромади пулии аҳолӣ аз 26 млрд сомонӣ дар соли 2015 то 165 млрд сомонӣ дар соли 2025 зиёд шуданд, ки фарқияташ ба 6 маротиба баробар аст.

Дар моҳи октябри соли 2025 маоши миёнаи номиналӣ 3 ҳазору 123 сомонӣ (335 доллар)-ро ташкил дод, аммо музди меҳнат дар бахшҳои гуногуни иқтисод то ҳол фарқи зиёд доранд. Масалан:

Ин аз фарқияти амиқи иҷтимоӣ ва даромадҳои паст дар бахшҳои маъмулии иқтисод ба мисли бахши кишоварзӣ гувоҳӣ медиҳад.

Давоми сол (октябри соли 2024 – октябри соли 2025) маоши миёнаи номиналӣ дар кишвар зиёда аз 20% афзуд. Вале сарфи назар аз ин, миёни кишварҳои Осиёи Марказӣ маоши пасттарин маҳз дар Тоҷикистон аст.

Маълумоти мақомоти кишварҳои минтақа дар моҳи октябри соли 2025 (доир ба Туркманистон маълумот дастрас нест):

Байни тағйироти мусбат метавон афзоиши теъдоди аҳолиро, ки 10,7 млн нафарро ташкил дод ва беҳтар шудани нишондиҳандаҳои дарозумрӣ (аз 70 сол дар соли 2025 то ба 77 сол дар соли 2025)-ро низ зикр кард.

Дар моҳи октябри соли 2025 теъдоди аҳолии таъмин бо шуғл 2,768 млн нафар ва сатҳи бекорӣ – 1,9%-ро ташкил дод.

Дар зарфи 11 моҳ ба сурати умум зиёда аз 200 ҳазор ҷойҳои нави корӣ фароҳам оварда шудааст, ки аз ҷараёни мусбат дар соҳаи кор шаҳодат медиҳад. Аммо таъсиси ҷойҳои кории босифат мушкил барои иқтисод боқӣ мемонад, бахусус бо назардошти маоши паст дар як қатор соҳаҳои калидӣ.

Сатҳи камбизоатӣ то 19% поин рафта, нишондиҳандаи муҳими беҳтар гардидани сатҳи зиндагӣ барои аҳолӣ шуморида мешавад.

Мақомоти ин дастовардҳоро ба саривақт ва босифат амалисозии Стратегияи миллии рушд то соли 2030 марбут медонанд. Онҳо дар назар доранд, ки амалисозии минбаъдаи ин Стратегия имкон медиҳад, ки дар зарфи 5 соли наздик ҳаҷми ММД 2 баробар зиёд шуда, сатҳи камбизоатӣ то 10% коҳиш ёбад ва ҳиссаи қишри миёнаи аҳолӣ то 50% расад.

Лекин таҳлилгарони Бонки ҷаҳонӣ назари каме дигар доранд:

“Коҳиши камбизоатӣ дар Тоҷикистон тайи солҳои ахир асосан аз ҳисоби интиқоли маблағ аз хориҷа ва болоравии даромад аз корҳо сурат гирифт. Дар ҳамин ҳол, кумак аз ҷониби давлат нақши камтар дорад, зеро теъдоди маҳдуди оилаҳои камбизоатро фаро гирифта, даромадҳо аз сармоя ба сатҳи зиндагӣ қариб таъсир намерасонанд, чунки рушди бозори сармоя дар кишвар суст аст. Сарфи назар аз болоравии умумии даромадҳо, фарқият байни сарватмандон ва камбизоатон боқӣ мемонад, бахусус дар деҳот”.

Хулосаҳои асосӣ

Нишондиҳандаҳои баланди рушди иқтисоди Тоҷикистон идома дошта, лекин вобастагии шадиди он аз омилҳои беруна, аз ҷумла интиқоли маблағҳо аз ҷониби муҳоҷирон ва содироти ашёи хом боқӣ мемонад. Рушди воқеӣ на ба маҳсулнокӣ дар дохили кишвар, балки бештар ба истеъмол вобаста аст.

Интиқоли пул аз ҷониби муҳоҷирон дар дастгирии талаботи дохилӣ, рӯйпӯш сохтани касри савдои хориҷӣ ва воридоти бештари  пул ба буҷет нақши калидӣ дорад. Тоҷикистон яке аз кишварҳои вобастатарин ба интиқоли пул дар ҷаҳон боқӣ мемонад, ки осебпазирии иқтисодро собит мпекунад.

Муҳаррики асосии рушди иқтисод боқӣ мондани бахши кишоварзӣ ва саноат идома дорад. Аз ҷумла, саноати коркард афзоиши назаррас нишон дода, сарфи назар аз коҳиши истеҳсоли зироати ғалладона, рушди бахши кишоварзӣ устувор аст.

Сарфи назар аз сатҳи пасти таваррум (2,9%), болоравии воқеии нархҳо ба маҳсулот ва хидматрасониҳоро шаҳрвандон бамаротиб зиёд медонанд. Ин маълумоти оморро зери шубҳа мегузорад.

Дар буҷети давлатӣ афзоиши даромад устувор аст, ки ба афзоиши воридоти маблағ аз пардохти андоз, бахусус андоз аз даромад марбут аст. Ин ҷараёни мусбат барои устувории молиявии кишвар маҳсуб меёбад.

Бар асари таҳримҳои Иттиҳоди Аврупо Тоҷикистон ба мушкилот дар бахши бонкӣ дучор мешавад, ки ба қабули кишвар ба сифати маркази молиявии бетараф таъсири манфӣ мерасонад.

Содироти Тоҷикистон зиёд мешавад, лекин тавозуни манфии савдо идома дорад. Он вобастагии шадидро ба воридот тасдиқ менамояд. Афзалият ба маҳсулоти ашёи хом дар содирот аз заминаи начандон рушдёфтаи истеҳсолот гувоҳӣ медиҳад.

Сарфи назар аз болоравии даромадҳои номиналӣ, маош дар Тоҷикистон яке аз пасттарин миёни кишварҳои минтақаи Осиёи Марказӣ аст. Сатҳи камбизоатӣ поин рафт, лекин фарқият миёни сарватмандон ва камбизоатон боқӣ мемонад, бахусус дар деҳот.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

1...919293...50,000Page 92 of 50,000