Намояндагони Ваколатдори ҳуқуқи инсон дар Тоҷикистон (Омбудсмен) соли гузашта бо чанд рӯзноманигори зиндонӣ ва дигар маҳкумшудагон дар маҳбасҳои Тоҷикистон мулоқот кардаанд. Ҳусниддин Нидоев, намояндаи ин ниҳод имрӯз дар нишасти матбуотии Омбудсмен гуфт, моҳи декабри соли 2025 аз зиндони занонаи Норак боздид карда, аз ҷумла бо Рухшона Ҳакимова, рӯзноманигори як сол пеш зиндонишудаи тоҷик ва чанд зиндонии дигар суҳбат кардааст.
Ба қавли ӯ, Рухшона Ҳакимова аз вазъи риояи ҳуқуқҳояш дар зиндон изҳори қаноат ва муносибати кормандонро хуб арзёбӣ кардааст. Ҳамчунин, ӯ гуфтааст, дар зиндон забони англисӣ меомӯзад.
Ин нуктаро чанд рӯз пеш, дар матлабе, ки баъди расо як соли эълони ҳукми Рухшона Ҳакимова “Азия-Плюс” таҳия кард, модари рӯзноманигор ҳам зикр карда буд, ки муфассал метавонед дар ин пайванд тамошо кунед.
“Гурӯҳи санҷишии Ваколатдори ҳуқуқи инсон дар рафти санҷиши зиндонҳо, на аз таштишот ва парвандаҳои маҳкумшудагон мепурсад, балки вазъи риояи ҳуқуқҳои маҳкумшудагонро дар муассисаҳои ислоҳӣ месанҷад. Намояндагони мо аз зиндониён мепурсад, ки кӣ бо онҳо суҳбати алоҳида кардан мехоҳад. Агар касе хоҳиш дошта бошад, мо бо онҳо суҳбат мекунем”, – илова кард Нидоев.
Чаро дархости пайвандони Пирмуҳаммадзода рад шуд?
Умед Бобозода, ваколатдори ҳуқуқи инсон ба суоли рӯзноманигор дар робита ба иҷоза нагирифтани пайвандони Абдусаттор Пирмуҳаммадзода, рӯзноманигори чор сол пеш зиндонишудаи тоҷик, ки мехостаанд, ӯро берун аз муассисаи ислоҳӣ ҷарроҳӣ кунанд, посухи мушаххас надод.
Танҳо ишора кард, ки “шояд вобаста ба ҷинояти шахс бошад”.
Ба гуфтаи пайвандони Абдусаттор Пирмуҳаммадзода, ӯ аз моҳи март то моҳи августи соли 2025, дар ҳуҷраи ҷаримавии зиндони шаҳри Хуҷанд (ШИЗО) қарор дошт ва пас аз хуруҷи бемориаш ӯро моҳи сентябр аввал ба Душанбе ва пасон ба бемористони зиндони шаҳри Ваҳдат интиқол доданд. Пайвандонаш гуфтанд, дар Сарраёсати иҷрои ҷазои ҷиноятӣ иҷоза надодаанд, ки Пирмуҳаммадзода берун аз маҳбас ҷарроҳӣ шавад ва сабабашро мавҷуд будани имкони ҷарроҳӣ дар бемористони зиндони шаҳри Ваҳдат гуфтанд.
Пирмуҳаммадзода кист ва чаро зиндонӣ шуд, дар ин матлаби мо хонед.
Шароити табобат дар зиндон
Омбудсмени тоҷик дар робита ба вазъи саломатӣ ва раванди муолиҷаи чеҳраҳои шинохтаи тоҷик, аз ҷумла Ҳамрохон Зарифӣ, Аҳмадшоҳ Комилзода ва дигарон низ посух надод ва дубора таъкид кард, ки шароити муолиҷа ва ҷарроҳӣ дар муассисаи ислоҳӣ мавҷуд аст.
Умед Бобозода илова кард, зиндониёне, ки вазъи саломатиашон нохуб мешавад, дар бемористони зиндони шаҳри Ваҳдат табобат мегиранд. Ба гуфтаи ӯ, дар ин муассиса маҳкумшудагони 18 зиндони дигар имкони табобат доранд.
“Аз он ҷо ду-се маротиба бевосита худам боздид кардаам. Тамоми доруворӣ ва табибон дастрас буда, ҳатто аз ҳисоби худи зиндониён табибони боқувват ҳастанд, ки метавонанд ҷарроҳӣ ҳам кунанд”, – мегӯяд Бобозода.
Ба гуфтаи ӯ, ҳамчунин дар таҷриба буд, ки якчанд зиндоние, ки бояд амалиёти ҷарроҳии вазнин мегузарониданд, дар беморхонаи “Ёрии таъҷилӣ” ҷарроҳӣ шуда, ба муассисаи ислоҳӣ баргардонида шудаанд.
“Албатта, дилхоҳ падару модар мехоҳад, ки дар берун аз зиндон табобат гиранд”, – гуфт ӯ.
Ҳусниддин Нидоев илова кард, ки агар вазъи саломатии маҳкумшудае нохуб шавад ва зарурат пайдо шавад, онҳо ба муассисаи Я3/13 (бемористони зиндони шаҳри Ваҳдат) барои ташхису муолиҷа ва ҷарроҳӣ интиқол дода мешаванд.
Ба қавли ӯ, зиндониён имкон доранд, ки аз берун духтури худро бурда, дар ҳамон ҷо ташхис ва муолиҷа кунанд.
