Дар Тоҷикистон 248 субъекти хоҷагидорие, ки дар бозори ҷудогонаи молу маҳсулот мавқеи афзалиятнок (моноаполистӣ) доранд, ба қайд гирифта шудааст, хабар медиҳад Хадамоти зиддиинҳисории назди ҳукумати ҷумҳурӣ.
Рӯйхати чунин субъектҳои хоҷагидорӣ дар аввали соли 2022 аз ҳудуди 100 корхона иборат буд.
Дар Хадамот зикр мекунанд, ки шумори ин гуна хоҷагиҳо дар ҳама гуна вақт вобаста ба чӣ қадар саҳм доштан дар ин ё он бозор тағйир ёфта метавонад.
Мутобиқи қонунгузории зиддиинҳисории кишвар, ҳамон субъекти хоҷагидорӣ бартаридошта (монополист) шуморида мешавад, ки дар ин ё он бозори маҳсулот на камтар аз 35% ҳисса дошта бошад. Ҳамчунин се субъекте, ки ҳиссаи умумиашон дар бозор на камтар аз 50% ё панҷ субъкте, ки ҳиссаи умумиашон на камтар аз 70%-ро ташкил медиҳад, бартаридошта дониста мешаванд.
Дар Рӯйхати субъектҳои хоҷагидорие, ки дар бозори муайяни мол мавқеи афзалиятнок доранд, айни замон операторони алоқаи мобилӣ, корхонаҳои бузурги истесҳоли семент ва бисёре аз дигар корхонаҳо қарор доранд.
Ҳамчунин Рӯйхати иборат 30 субъекти монполияи табиии Тоҷикистон мавҷуданд, ки аксарияти онҳ аз ҷониби давлат идора мешаванд.
Яъне онҳо ё корхонаҳои давлатӣ, ё ширкатҳои саҳҳомие мебошанд, ки бастаи пурра ё назоратӣ (зиёда аз 50%-и саҳмияҳо, лекин на бастаи пурра)-и онҳо дар ихтиёри ҳукумат қарор дорад.
Дар ин рӯйхат панҷ корхонаи воҳиди давлатӣ: КВД “Роҳи оҳани Тоҷикистон”, КВД “Хоҷагии манзилию коммуналӣ”, КВД “Обу корези Душанбе”, КВД “Почтаи Тоҷикистон” ва КВД “Обу корези Хуҷанд” зикр шудаанд.
Аксарияти кулли монополияҳои табиӣ ҷамъиятҳои саҳҳомии гуногун бо ҳиссаи ҳукумат, аз ҷумла ҶСК “Барқи тоҷик” ва собиқ воҳидҳои он мебошанд.
