Осиёи Марказӣ ҳарчи бештар ба воридоти ғизо вобаста мешавад

Аҳолии минтақа то он дам ба миқдори 14,5% зиёд мешавад.

Сайфиддин Қараев, asia+

Созмони озуқаворӣ ва кишоварзии Созмони Милали Муттаҳид пешбинӣ мекунад, ки дар даҳ соли наздик кишварҳои Аврупо ва Осиёи Марказӣ бештар маҳсулоти кишоварзӣ истеҳсол хоҳанд кард, аммо суръати рушд муътадил хоҳад буд.

Тибқи арзёбии ин ниҳод, касри савдои Осиёи Марказӣ аз рӯи маҳсулоти кишоварзии озуқаворӣ то соли 2034 қариб се баробар зиёд мешавад. Воридот дар як сол қариб 3% афзоиш ёфта, содирот бошад, дар як сол қариб 1% коҳиш меёбад. Дар ин бора дар гузориши минтақавии созмон оид ба пешгӯиҳои миёнамуҳлат барои Аврупо ва Осиёи Марказӣ барои солҳои 2025–2034 хабар дода мешавад.

Дар минтақа талабот ба маҳсулоти ғизойӣ, аз ҷумла гӯшт, маҳсулоти ширӣ, гандум ва моҳӣ зиёд мешавад. Дар гузориш аз ҷумлаи молҳои асосии воридотӣ гандум, гӯшти паранда, гӯшти гов ва маҳсулоти ширӣ номбар шудаанд. Воридоти гандум солона 2,6%, гӯшти паранда — 2,5%, гӯшти гов — 3,9% афзоиш хоҳад ёфт. Воридоти панир солона 2,5%, шири хушки беравған — 4,6%, равғани маска — 1,8% зиёд мешавад.

Тибқи пешгӯии ФАО, кишварҳои Аврупо ва Осиёи Марказӣ дар маҷмӯъ бештар маҳсулоти кишоварзӣ истеҳсол хоҳанд кард, аммо суръати рушд муътадил хоҳад буд. Арзиши софи бахшҳои кишоварзӣ ва моҳидорӣ дар минтақа аз 458,6 млрд доллар дар солҳои 2022–2024 то 494,4 млрд доллар то соли 2034 боло меравад.

ФАО интизор дорад, ки Маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ (ММД) ба ҳар сари аҳолӣ дар Осиёи Марказӣ солона 2,3% афзоиш меёбад. Ба ҳисоби миёна дар минтақаи Аврупо ва Осиёи Марказӣ ин нишондиҳанда солона 1,5%-ро ташкил хоҳад дод. То соли 2034 ММД ба ҳар сари аҳолӣ дар Осиёи Марказӣ ба 6838 доллар дар як сол, дар Аврупои Шарқӣ — ба 17 326 доллар ва дар Аврупои Ғарбӣ — ба 48 118 доллар мерасад.

Истеъмоли сафеда дар Осиёи Марказӣ то соли 2034, тибқи пешгӯии ФАО, 10,4% афзоиш меёбад. Калорияҳо аз маҳсулоти ҳайвонот 16% зиёд мешаванд. Қариб аз се ду ҳиссаи афзоиши истеъмоли гӯшт ба гӯшти паранда рост меояд.

То соли 2034 истеъмоли гӯшт дар Осиёи Марказӣ тақрибан 30 кг ба ҳар нафар дар як солро ташкил хоҳад дод. Дар Аврупои Шарқӣ ин нишондиҳанда ба 49 кг ва дар Аврупои Ғарбӣ – ба 51 кг мерасад.

Истеъмоли моҳӣ дар Осиёи Марказӣ қариб 14% зиёд мешавад. Ҳамзамон, то соли 2034 он тақрибан сеяки сатҳи миёнаи ҷаҳониро ташкил хоҳад дод.

Дар гузориш инчунин гуфта мешавад, ки дар Осиёи Марказӣ саҳми одамоне, ки бо ноамнии мӯътадил ё ҷиддии озуқаворӣ рӯ ба рӯ мешаванд, нисбат ба Аврупо баландтар аст. Ин нишондиҳанда дар солҳои 2020–2021 ҳангоми пандемия афзоиш ёфт. Дар солҳои 2022–2023 вазъият беҳтар мешуд, аммо сатҳи ноамнии озуқаворӣ аз сатҳи то пандемия баландтар боқӣ монд.

Ҳиссаи бахшҳои кишоварзӣ, хоҷагии ҷангал ва моҳидорӣ дар иқтисоди Осиёи Марказӣ тақрибан 7%-ро ташкил медиҳад. Дар Иттиҳоди Аврупо ин нишондиҳанда аз 2% пасттар аст. Аз ҷумлаи омилҳои номуайянӣ дар гузориш ҷанг дар Украина, мураккаб шудани савдои байналмилалӣ, чолишҳои иқлимӣ ва афзоиши талабот ба устувории истеҳсолот номбар шудаанд.

Ба мо дар шабакаҳои иҷтимоӣ пайвандед!

Мавод ба ин забонҳо дастрас аст:

Маводҳои монанд

Оби зулол
Дидитал Бизнез Астана
Оби зулол

Пурхонанда

Ахбори тоза

Дар Тоҷикистон як ниҳоди нави бахши мудофиа таъсис ёфт

Эмомалӣ Раҳмон ба қарори таъсисаш имзо гузошт.

“Аудиокитоб” бо Субҳон Ҷалилов. Асари “Таърихи инқилоби Бухоро”-и Садриддин Айнӣ |Қисми 90

Cабти китобҳои савтиро аз саҳифаи “Телеграм”-и бахши тоҷикии хабаргузорӣ метавонед гӯш кунед.

Хоки қаҳрамонони Тоҷикистонро аз Маскав ба Душанбе оварданд

Хоки рамзии ҳарсе чеҳраи таърихии Тоҷикистонро дар оромгоҳи Лучоб дафн мекунанд

Ширкати “Сомон Эйр” тобистони ҳамин сол ҳавопаймоҳои нави Boeing-737 мегирад

Васеъ намудани парки ширкат бо ҳавопаймоҳои замонавӣ ба беҳбуди сифати хидматрасонӣ ба мусофирон ва афзоиши шабакаи хатсайрҳо имкон медиҳад.

Субҳ ба хайр, Тоҷикистон! Як рӯз дар таърих, зодрӯзи шахсиятҳо, вазъи ҳаво барои 19 майи соли 2026

Аз маҳфили Ҳабиб Юсуфӣ ва ошӯби зиндони Ваҳдат то даргузашти Меҳмон Бахтӣ.

Вазорати нақлиёт мегӯяд, дар пайи номусоидии ҳаво роҳдорон ба кори шабонарӯзӣ гузаштанд

Қаблан Оҷонсии ҳавошиносӣ аз бориши борон ва омадани сел ҳушдор дода буд.

Таҳдиди нави Доналд Трамп дар бораи ҳамла ба Эрон ва гузоришҳо аз шартҳои ду тараф барои азсаргирии музокирот

Бо вуҷуди ҳамаи ин радду бадалҳо ва ирсоли паёмҳо дар сояи як даргирии дигар миёни Эрон ва Амрико, маълум нест, ки музокираи навбатии онҳо кай баргузор мешавад.

Тоҷикистон дар радабандии ҷаҳонии футзал се зина поин рафт

ФИФА радабандии навбатии мунтахабҳои футзали мардон ва занонро нашр кард.