Мақомоти Тоҷикистон мегӯянд, Тоҷикистон аҳолии худро ба ҷуз мева ва тухм, дигар қариб бо ҳама навъи маҳсулоти хӯрокворӣ таъмин мекунад.
Бино ба маълумоти як таҳқиқот, ки дар маҷаллаи "Nature Food" нашр шуд, Тоҷикистон ва дигар кишварҳои Осиёи Марказӣ дар маҷмӯъ, сатҳи баланди худкифоии озуқавориро доранд ва худро бо сабзавоту гӯшт, маҳсулоти ширӣ, лӯбиёгиҳо, чормағз ва маҳсулоти дорои оҳор (крахмал) таъмин менамоянд.
Бо вуҷуди ин, онҳо бо як қатор мушкилот рӯбарӯ мешаванд, ки ба норасоии меваҳои экзотикӣ ва маҳсулоти баҳрӣ марбут аст. Сабаби ин дастрасии маҳдуд ба баҳрҳо аст. Ин дар навбати худ, барои таъмини пурраи амнияти озуқаворӣ дар минтақа душворӣ эҷод мекунад.
Тоҷикистон. Вобастагии зиёд аз воридот
Сарфи назар аз имконоти назаррас дар бахши кишоварзӣ, Тоҷикистон ба камбуди як қатор маҳсулоти хӯрокворӣ дучор буда, ба воридот зиёд вобаста аст.
Мувофиқи таснифбандии Созмони кишоварзӣ ва озуқа, Тоҷикистон ба мисли ҳамсояҳояш – Ӯзбекистону Қирғизистон ба гурӯҳи давлатҳои дорои дармади паст ва камбуди ғизо мансуб буда, ин ба он маъно аст, ки барои қонеъ сохтани талаботи аҳолӣ истеҳсоли хӯрокворӣ нокофист.
Ҳамзамон, иқтисодҳои пешрафтаи кишоварзии минтақа, аз ҷумла Қазоқистон, сатҳи баланди амнияти озуқаворӣ дорад. Масалан, сатҳи таъмини озуқаворӣ дар ин кишвар бо истифода аз истеҳсоли дохилӣ 90%-ро ташкил медиҳад.
Вазорати кишоварзии Тоҷикистон сатҳи таъмини озуқавориро бо такя ба маълумоти истеҳсолӣ пайваста пайгирӣ мекунад.
Чӣ дар кишвар кофист?
Мувофиқи Меъёрҳои тавсияшудаи физилогии истеъмоли ғизо ба ҳар сари аҳолӣ, нишондиҳандаҳои таъмини аҳолӣ ба маҳсулоти асосӣ дар соли 2024 тариқи зайл буданд:
– сабзавоту полезиҳо – 261.35%, меъёр: 166,1 кг; истеҳсол ба ҳар сари аҳолӣ – 434,1 кг.
– картошка – 134.46%, меъёр 92 кг; истеҳсол ба ҳар сари аҳолӣ – 123,7 кг.
– нон ва маснуоти нонӣ (бо ҳисоби ғалладона) – 121.19%, меъёр 147,7 кг; истеҳсол ба ҳар сари аҳолӣ – 179 кг.
– шир ва маҳсулоти ширӣ- қариб 100%, меъёр: 115,3 кг; истеҳсол ба ҳар сари аҳолӣ – 115,2 кг.
Чӣ намерасад?
Аммо маҳсулоте низ ҳастанд, ки камбудашон ба мушоҳида мерасад:
– гӯшт ва маҳсулоти гӯштӣ- қариб 100%, меъёр 40,8 кг; истеҳсол ба ҳар сари аҳолӣ – 40,7 кг.
– мева- 87,75% , меъёр 124,1 кг; истеҳсол ба ҳар сари аҳолӣ – 108,9 кг кг.
– тухм- 68,83%, меъёр 180 дона; истеҳсол – 123,9 дона.
Қобили зикр аст, ки вобастагӣ ба навъҳои муайяни маҳсулот, аз ҷумла мева ва маҳсулоти гӯштӣ, моҳӣ, шакар (қанд), равғани растанӣ ва дигар маҳсулот танзими нархҳоро дар бозори истеъмолӣ душвор гардонида, дастрасии аҳолӣ ба маҳсулотро мушкил месозад.
