Аввали моҳи март муштариён аз пеш омадани мушкил дар кори “Душанбе Сити Бонк” шикоят карданд. Онҳо гуфтанд, баъзе хадамоти ин бонк дастнорас шудааст ва дар баъзе ҳолат, интиқол ё пардохт бо мушкил анҷом мешавад. Дар пайи ин, “Душанбе Сити Бонк” бо нашри изҳороте аз ҳамлаи DdoS ба пойгоҳҳояш хабар дода, гуфт, тавонистааст онро хунсо ва кори муназзами пойгоҳҳояшро барқарор  кунад.

Барои шарҳи бештари ҳолати пешомада, мо ба ин бонк бо чанд суол муроҷиат кардем.

– Сабаби мушкили пешомада чӣ буд?

– Дар давоми чанд рӯз системаи мо ба ҳамлаи DDoS рӯ ба рӯ шуд. DDoS чунин навъи ҳамла аст, ки тавассути шумораи зиёди дастгоҳҳо ба сервер ҳазорҳо ва ҳатто миллионҳо дархост фиристода мешавад. Дар натиҷа, аз сабаби зиёд будани дархостҳо кори сервер муваққатан суст ва дастрасӣ ба баъзе хидматрасониҳо маҳдуд мешавад.

– Ҳоло кори бонк ба таври муназзам ба роҳ монда шудааст ва ҳамаи хадамот дастрас аст?

– Бале, ҳоло кори система пурра барқарор шудааст ва ҳамаи хидматрасониҳои бонкӣ барои муштариён дастрас мебошанд.

– Дар ин давра, барои посух ба суолҳои муштариён ва ҳалли мушкили онҳо кадом корҳои иловагӣ роҳандозӣ шуд?

– Аз лаҳзаҳои аввал мутахассисони техникӣ ва кормандони шуъбаи ҳифзи иттилоот чораҳои заруриро барои бартараф кардани маҳдудиятҳо андешиданд. Ҳамзамон, барои шарҳи вазъият ба муштариён навори иттилоотӣ дар бораи ҳамлаи DDoS омода ва дар ҳамаи саҳифаҳои расмии мо нашр шуд.

Инчунин, кормандони бонк дар филиалҳо ва шабакаҳои иҷтимоӣ ба саволҳои муштариён фаъолона ҷавоб дода, кумаки худро мерасонданд.

– Оё ҳама амалиётҳое, ки бар асари ин ҳамла бо мушкил рӯбарӯ шуданд, барқарор карда шуданд? Яъне, ба шикояти баъзе сокинон дар бораи аз суратҳисобашон гирифтани пулу ба суратҳисоби интиқолёфта нарасидани пул пурра расидагӣ шуд?

– Бояд қайд кард, ки вақте ҳамлаи DDoS мешавад, ҳамлаварон ба система ё сервер дастрасӣ пайдо карда наметавонанд. Онҳо танҳо бо фиристодани шумораи зиёди дархостҳо кори системаро муваққатан суст ё маҳдуд месозанд.

Дар давоми ин ҳолат, суратҳисобҳо, маблағ ва маълумоти бонкии муштариён пурра зери муҳофизати бонк қарор доштанд. Маблағ гум нашудааст, танҳо дар баъзе ҳолатҳо он муваққатан дар барнома пайдо намешуд. Айни замон ҳама интиқолҳо пурра анҷом ёфта, амалиёт ба ҳолати муқаррарӣ баргаштаанд.

– Барои пешгирӣ аз чунин хатарҳо ва мушкили корбарии сокинон чӣ чораҳо андешида шуд ва ё мешавад?

– Ин ҳамлаи DDoS аввалин ҳамлаи васеъ дар таърихи бонк буд ва пурра бартараф шуд. Мутахассисони мо бо таҷрибаи андӯхта вазъро пурра таҳлил карда, барои тақвияти ҳифзи система ва пешгирӣ аз такрори чунин ҳолатҳо чораҳои иловагии техникӣ андешиданд. Аз ин лиҳоз, талоши мо ба он равона хоҳад шуд, ки дар оянда аз ҳар гуна хатарҳо саривақт пешгирӣ шавад ва хадамоти мо барои муштариён ҳамеша дастрас бошад.

Ҳамчунин, бо истифода аз фурсат, мо аз муштариёни худ барои нороҳатии пешомада узр пурсида, барои сабр ва дарки вазъ ташаккур мегӯем.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Саводнокии молиявӣ на танҳо малакаи муфид аст, балки барои бисёре аз оилаҳои деҳот дар Тоҷикистон он ба як тарзи таъмини рӯзгор табдил меёбад.

Ҳар субҳро Гуландом аз ҳисобу китоб оғоз мекунад: гов имрӯз чӣ қадар шир медиҳад, дар танӯр чанд дона нон пухтан муяссар мегардад ва оё пул мерасад, ки лоақалл ҳамин рӯз барои кӯдакон гӯшт харад.

Дар хонаи ӯ шаш нафар иқомат доранд: худашу шавҳараш ва чор нафар фарзандонашон. Шавҳараш бештари вақт дар Русия кор мекунад. Вақти дар Русия машғули кор будани ӯ, идоракунии буҷети оила ба дӯши ӯ вогузор аст.

Имрӯз ӯ панҷ литр (1 литр – 6 сомонӣ) шир мефурӯшад, ки ҳамагӣ 30 сомонӣ мешавад. Маблағи асосӣ аз Русия меояд. Лекин интиқоли пул на ҳама вақт саривақтист, лекин хароҷот дар оила ҳар рӯз пайдо мешавад.

Ҳаёту рӯзгори ин оила барои бисёре аз ноҳияҳои деҳоти Тоҷикистон як вазъияти муқаррарист. Даромади ин ҷо аз интиқоли пул аз ҷониби муҳоҷирон, кори мавсимӣ ва хочагии начандон бузург ҳосил мешавад. Пули аз ҳама зиёдтар барои чизи аз ҳама зарурӣ – ғизо сарф мешавад.

Пул аз се манбаъ

Сарчашмаи асосии даромади оила интиқоли пул аз ҷониби шавҳараш аз Русия аст. Аз моҳи апрел то ноябр ӯ ҳар моҳ аз 5 то 10 ҳазор сомонӣ мефиристад. Зимистон ӯ ба хона баргашта, дар мардикорбозор кори муваққатӣ мекобад. Баъзан кор ёфт шуда, вақти дигар кор нест.

Вақти дар Русия машғули кор будани ӯ, идоракунии буҷети оила ба дӯши ӯ вогузор аст.

Ин оила дар ҳавлиашон як гов бо гӯсолааш доранд. Ҳар рӯз Гуландом 4-5 литр шир мефурӯшад. Ин дар як моҳ тақрибан 900 сомонӣ мешавад. Пас аз хароҷот ба хӯрокаи онҳо, ҳудуди 500 сомонӣ боқӣ мемонад.

Аз баҳор то тирамоҳ ӯ ҳамчунин дар заминҳои кишоварзони маҳаллӣ кор мекунад. Ин ҷо кор гуногун аст: хишоваи пиёз, ҷамъоварии ҳосил, дарави гандуму шолӣ, ҷамъоварии ангур ва ғайра.

Дар як рӯз 100-150 сомонӣ пул пардохт мекунанд. Агар муддатти 15-20 рӯз дар як моҳ кор пайдо шавад, ҳудуди 2 ҳазор сомонӣ кор кардан имкон дорад. Лекин аз моҳи апрел то октябр, зеро зимистон чунин кор нест. Дар ин вақт ӯ дар танӯр кулча пухта, писараш онҳоро дар бозори маҳаллӣ мефурӯшад. Аз ин кор давоми як ҳафта 300-400 сомонӣ пул кор кардан мумкин аст.

Даромади оила дар як моҳ ба ҳисоби миёна аз 5 то 10 ҳазор сомониро ташкил медиҳад. Лекин он доимӣ нест ва ба мавсиму интиқоли пул аз Русия вобаста мебошад.

Бино ба маълумоти Бонки ҷаҳонӣ, ҳаҷми интиқоли пул аз ҷониби муҳоҷирон зиёда аз 30%-и иқтисоди Тоҷикистонро ташкил медиҳад, ки яке аз нишондиҳандаи баланд дар ҷаҳон аст.

Ба иттилои Агентии омори Тоҷикистон, соли 2025 оилаҳо барои ғизо зиёда аз нисфи буҷети худро сарф кардаанд, ки ҳудуди 570 сомонӣ ба як кас дар як моҳ рост меояд.

Барои оилаи иборат аз 6 нафар хароҷот барои хӯрок метавонад то ба 3-4 ҳазор сомонӣ расад. Бештари пул барои нону гӯшт, равғани растанӣ ва сабзавот харҷ мешавад. Қисмати боқимондаи буҷет барои харидани сарулибос, лавозимоти мактабӣ барои кӯдакон, нақлиёт, алоқа ва пардохтҳои коммуналӣ истифода мешавад.

Тибқи маълумоти расмӣ, даромади миёна ба як нафар дар кишвар соли 2025 ҳудуди 1110 сомонӣ дар як моҳро ташкил дода, хароҷот низ қариб ба ҳамин қадар маблағ баробар буд. Ин маънои онро дорад, ки барои аксарияти оилаҳо барои пасандоз кардан қариб дигар пул боқӣ намемонад.

Чор хавф барои буҷети оила

Ҳатто агар оила барои сарфа кардан кӯшиш кунад ҳам, ҳолатҳое мешаванд, ки ба буҷет метавонанд дар як лаҳза зарба зананд. Ин пеш аз ҳама беморист. Табобат ва дорувории тиббӣ метавонанд якчанд ҳазор сомонӣ нарх дошта бошанд. Дар чунин ҳолатҳои оилаҳо аксар вақт қарз мегиранд.

Дар идома анҷоми расму оинҳои оилавӣ қарор доранд. Тӯйу ҳоҷӣ-ошӣ ва маъракаҳои азодорӣ як қисмати муҳими ҳаёти анъанавии рӯзмарра боқӣ мемонанд. Ҳатто барои як маъракаи хоксорона низ якчанд ҳазор сомонӣ лозим мешавад.

Дар оилаи Гуландом имсол ягон тӯйу, ҳаҷравӣ ва маъракаи азодорӣ набуд. Лекин ҳамсояҳо ва хешовандон чунин чорабиниҳо гузарониданд. Барои рафтан ба ин маъракаҳо оила бояд ҳатман бо худ туҳфа барад. Барои ин ҳам фоизи назарраси буҷети оила масраф мешавад.

Боз як хавфи дигар барои буҷети оила талаф додани амвол мебошад. Агар чорво гови ширдеҳ бошаду бемор шавад ё онро дузданд, оила метавонад аз як манбаи таъмини рӯзгораш маҳрум шавад.

Шомгоҳон Гуландом пулҳоро ҳисоб мекунад. Баъди харид чӣ қадар боқӣ монд ва оё то дафъаи дигари фиристодани пул мерасад? То интиқоли навбатии маблағ ҳоло ду моҳи дигар вақт ҳаст. Пас лозим меояд, ки бисёртар кулча пухта, аз маҳсулоти сарфакорӣ кард.

Оё буҷетро ба нақша гирифтан мумкин аст?

Иқтисодчиён мегӯянд, ки ҳатто дар сурати даромади паст доштан ҳам, ҳисобу китоби пул муҳим аст. Тарзи одитарин тақсими даромад ба се қисм аст: хароҷоти асосӣ, харидҳои ҷорӣ ва пасандоз.

Дар таҷрибаи ҷаҳонӣ аз қоидаи 50/30/20 истифода мебаранд. Аммо дар воқеъияти Тоҷикистон то 60-70%-и буҷет танҳо барои маҳсулоти хӯрокворӣ сарф мешавад.

Бо вуҷуди ин, мутахассисон маслиҳат медиҳанд, ки лоақал маблағи начандон зиёд – 5-10%-и даромад ба пасандоз гузошта шавад. Дар ҳолати беморӣ ё аз даст додани даромад,  ҳатто захираи 500-1000 сомонӣ  метаонад болишти начандон зиёди бехатар бошад.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Ҳукумати Тоҷикистон ва Бонки осиёии рушд (БОР) стратегияи нави шарикиро барои солҳои 2026-2030 қабул карданд, хабар доданд ба “Азия-Плюс” аз намояндагими доимии ин ташкилоти молиявӣ дар Душанбе.

Ҳуҷҷати мазкур барои расидан ба рушди устувор, гуноунсамт ва фарогир, ки дар он таъсиси ҷойҳои нави корӣ ва беҳбуди сифати зиндагии шаҳрвандони Тоҷикистон пешбинӣ гардидааст, равона шудааст.

Дар доираи стратегия рушди зерсохтор, беҳбуди амнияти энергетикӣ, тақвияти бахши хусусӣ ва дастгирии ҳифзи иҷтимоӣ аз ҷумлаи афзалиятҳои муҳимтарин дониста шудаанд.

Афзалиятҳои калидии стратегияи нав

1. Амнияти энергетикӣ ва нерӯи тоза

Яке аз таркибҳои марказии стратегия амалисозии лоиҳаи бузург – сохтмони Нерӯгоҳи барқи обӣ (НБО)-и “Роғун” мебошад, ки ба Тоҷикистон ҷиҳати расидан ба истиқлоли энергетикӣ, рафъи камбуди мавсимии барқ ва таъсиси ҷойҳои нави корӣ кумак мекунад.

Ғайр аз ин, дар стратегия таъмини босубот бо барқ ва боло бурдани устуворӣ ба тағйирёбии иқлим, рушди энергетикаи офтобӣ ва бодӣ (шамолӣ) пешбинӣ шудааст.

2. Рушди зерсохтор

БОР ба сармоягузорӣ ба зерсохтори нақлиёт, бахусус дар доираи ҳамкории минтақавии иқтисодӣ дар Осиёи Марказӣ (ЦАРЭС) идома медиҳад. Ин аз беҳбуди вазъи роҳҳо ва бунёди долонҳои логистикӣ иборат аст, ки хароҷоти савдоро ба таври назаррас коҳиш дода, мавқеи Тоҷикистонро ба сифати ҳалқаи транзитӣ дар Осиёи Марказӣ мустаҳкам месозад.

3. Рушди бахши хусусӣ ва таъсиси ҷойҳои корӣ

Бахши кишоварзӣ корфармои бузургтарин дар кишвар боқӣ мемонад, аммо барои ҳавасмандсозии рушди иқтисод, тақвияти бахши хусусӣ ва тиҷорати хурд талаб мешавад.

БОР ният дорад, ки аз лоиҳаҳои марбут ба таъсиси ҷойҳои корӣ дастгирӣ кунад, аз ҷумла тариқи дастгирии соҳибкории хурду миёна, ки ба коҳиши сатҳи бекорӣ ва таъмини дастрасии бештар васеъ ба имконоти иқтисодӣ мусоидат мекунад.

4. Тағйирёбии рақамӣ

Рақамисозии иқтисод ва идоракунии давлатӣ аз афзалияти муҳими стратегия маҳсуб меёбад. БОР ба дастгирии ҷорисозии технологияҳои рақамӣ ҷиҳати беҳбуди дастрасӣ ба хидматрасониҳои давлатӣ, беҳбуди самаранокии идоракунӣ ва коҳиши фарқияти гендерӣ идома дода, имконотро барои ҳамаи шаҳрвандон, аз ҷумла занон ва гурӯҳҳои осебпазири аҳолӣ васеъ мекунад.

5. Бахши кишоварзии устувор ва идоракунии захираҳои обӣ

Бахши кишоварзии Тоҷикистон ба таъмиру навсозии ҷиддӣ ниёз дорад. Дар Стратегия гуногунсамт сохтани истеҳсолоти кишоварзӣ ва истифодаи технологияҳои муосири иқлимии устувор, аз ҷумла низомҳои зеҳнӣ барои обёрӣ ва идоракунии захираҳои об ҷиҳати мутобиқат ба тағйирёбии иқлим ва баланд бардоштани ҳосилнокӣ пешбинӣ шудааст.

Рушди фарогир ва беҳбуди сифати зиндагӣ

Ба фарогирии иҷтимоӣ таваҷҷуҳи хосса зоҳир мешавад. Стратегия ба коҳиши сатҳи камбизоатӣ, баланд бардоштани дастрасӣ ба таълим ва тандурустӣ, беҳбуди ҳифзи иҷтимоӣ ва зерсохтор нигаронида шудааст. Беҳбуди шароит барои занон ва гурӯҳҳои осебпазири аҳолӣ, бахусус дар ноҳияҳои деҳот яке аз самтҳои аҳаммиятнок шуморида мешавад.

Дастгирии баробарии гендерӣ

БОР ният дорад, ки ба расидан ба баробарии гендерӣ фаъолона мусоидат намуда, ба занон ҷиҳати иштирок дар иқтисод тариқи таъсиси ҷойҳои корӣ, дастгирии таълим дар соҳаи STEM (илм, технологияҳо, муҳандисӣ ва риёзӣ) ва рушди соҳибкорӣ миёни занон дар шаҳру навоҳӣ  имконоти бештар пешниҳод созад.

Имзои Стратегияи нави шарикӣ бо БОР барои солҳои 2026-2030 ба Тоҷикистон баҳри расидан ба пешравӣ ва рушди устувор, таҳкими иқтисоди худ ва беҳбуди сифати зиндагӣ имконоти нодир фароҳам меоварад.

Бо таваҷҷуҳ ба соҳаҳои калидӣ ба монади нерӯ, зерсохтор, бахши хусусӣ, ҳифзи иҷтимоӣ ва рақамисозӣ, Тоҷикитон барои амалисозии нақшаҳои дарозмуҳлат дар самти беҳбуди некӯаҳволии шаҳрвандон ва таъмини рушди уствор дар оянда ҳамаи шароитҳоро доро хоҳад буд.

Дар бораи Бонки осиёии рушд

Аз замони узвият ба БОР дар соли 1998, ин ниҳоди молиявӣ ба сифати кумак барои рушд ҳудуди 3 млрд доллар маблағ ҷудо карда, яке аз шарикони бузургтарини бисёрҷонибаи кишвар шуд. Аз ин шарикӣ натиҷаҳои назаррас ҳосл шуданд, аз ҷумла таъмиру навсозии роҳҳои мошингарди калидии пайвасткунандаи шаҳру навоҳӣ дар саросари кишвар, низомҳои муҳими обёрӣ ва таъминот бо оби нӯшокӣ, инчунин сохтмони бемористону мактабҳо.

БОР ҳамчунин аз сохтмони хатҳои интиқоли барқ ва зеристгоҳҳои  барқӣ, дубора пайваст шудани низоми энергетикаи миллӣ ба шабакаи энергетикии Осиёи Марказӣ ва таъмиру навсозии нерӯгоҳҳои барқи обии “Норак” ва “Сарбанд” дастгирӣ кард.

Бонки осиёии рушд бонки пешрафтаи бисёрсоҳавӣ мебошад, ки аз рушди фарогир, ба ҳаёт тобовар ва устувор дар минтақаи Осиё ва Уқёнуси Ором дастгирӣ мекунад. Дар ҳамкорӣ бо кишвар ва шарикон ҷиҳати ҳалли муштараки вазифаҳои маҷмӯавӣ, БОР аз воситаҳои навоваронаи молиявӣ ва шарикӣ баҳри тағйири ҳаёти одамон, бунёди зерсохтори босифат ва ҳифзи сайёраи мо истифода мебарад. БОР соли 1966 таъсис ёфта, 69 кишвар ба ҳайати он шомиланд, ки 50-то аз ин кишварҳо дар минтақа қарор доранд.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

ЧОРАБИНИҲОИ МУҲИМ

– Имрӯз соати 15:00 дар Театри давлатии русии драмавии ба номи В. Маяковский намоиши "Ҳар чӣ кобӣ, ҳамон биёбӣ" ("За чем пойдешь, то и найдешь") аз рӯи асари Островский бо коргардонии Хуршед Мустафоев ба саҳна гузошта мешавад. Нархи чипта 35 сомонӣ буда, метавон аз хазинаи театр ва ё сомонаи ticketon.tj дастрас кард.

ЯК РӮЗИ ТАЪРИХ

Имрӯз дар Тоҷикистон Рӯзи кормандони додситонӣ ҷашн гирифта мешавад. 14 марти соли 1992 Қонун “Дар бораи прокуратураи Ҷумҳурии Тоҷикистон” қабул шуд, ки тибқи он мансаби додситони кул таъсис дода шуд ва аз ҳамон сол инҷониб 14 март Рӯзи кормандони додситонӣ таҷлил карда мешавад.

Соли 1942 – Марҳилаи аввали Комбинати нассоҷии Душанбе ба истифода дода шуд.

Соли 1955 – Боғи ботаникии Ленинобод (ҳоло Хуҷанд) ба фаъолият шурӯъ кард.

Соли 1994 – Анҷумани аввали Иттиҳоди ҷавонони Тоҷикистон баргузор шуд.

Соли 2001 – Кумитаи давлатии идораи замини Тоҷикистон таъсис ёфт.

Соли 2013 – Нерӯҳои марзбонии Қирғизистон ва Тоҷикистон Созишномаи муштаракро дар бораи ҳифзи қитъаҳои мушкили сарҳадӣ имзо карданд.

Соли 2017 – Додгоҳи Олии Тоҷикистон вакили дифоъ Бузургмеҳр Ёровро барои “беэҳтиромӣ ба суд” ба ду соли иловагии зиндон маҳкум кард, ки дар маҷмӯъ муҳлати ҷазояш ба 25 сол расид.

ШАХСИЯТҲО

Соли 1911 – Мавлуди Абдусалом Деҳотӣ, шоир, нависанда, дромнавис, луғатшинос ва арбоби давлатӣ.

Абдусалом Деҳотӣ, шоир ва пажӯҳишгари тоҷик аз ҷумлаи маъруфтарин адибони садаи ХХ буда, дар Самарқанд зода шудааст. Ӯ дар таҳрири осори устод Айнӣ ва таҳияи “Фарҳанги забони тоҷикӣ” саҳми босазо дорад.

Деҳотӣ солҳо дар Тоҷикистон фаъолият бурда, осори ғанӣ эҷод ва дастраси хонандагон кардааст. “Ҳаёт қадам мезанад”, “Бунафша, “Ҳадя ба хурдтаракон”, “Оби равон меояд” аз ин қабиланд.

Насри Деҳотӣ аз ҳикояҳои ҳаҷвӣ, очеркҳо ва мақолаҳои публисистӣ иборат аст. Муҳимтарин хусусияти ҳикояҳои ҳаҷвии ӯ қувват гирифтани ҷанбаи публисистӣ, ба нақл ҳамроҳ шудани андешаву мулоҳизоти публисистона, фаровон истифода гардидани унсурҳои этнографӣ мебошад.

Дар офаридани асарҳои драмавӣ низ маҳорати беҳамто дошта, дар ҳамқаламии М.Турсунзода драмаи мусиқии “Хусрав ва Ширин”, мустақилона либреттои операҳои “Шӯриши Восеъ” ва “Комде ва Мадан”-ро навиштааст. Соли 1953 мазҳакаи “Қиссаи Таърифхоҷаев”-ро ба қалам овардааст.

Абдусалом Деҳотӣ соли 1962 дар синни 50-солагӣ аз олам даргузашт.

Соли 1948 – Мавлуди Мамадшо Илолов, риёзидон, собиқ президенти Фарҳангистони улуми Тоҷикистон.

Соли 1956 – Мавлуди Ортиқ Қодир, ҳунарпешаи театр ва синамои тоҷик, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон.

Ортиқ Қодир яке аз ҳунарпешагони маҳбуби тоҷик буда, бо садои марғубу нақшҳои муассир на танҳо дар фазои театру синамо мақом дорад, ҳамчунин нақши ӯ дар ҷараёни фарҳангии миллат низ сазовор арзёбӣ мешавад.

Ӯ шуъбаи ҳунарпешагии Донишкадаи давлатии санъат ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. Шурӯъ аз солҳои донишҷӯӣ дар бисёр озмунҳо ва чорабиниҳои сатҳи баланд ба ҳайсӣ ровӣ ва ҳунарпеша иштирок кардааст.

Ҳунарпеша соли 1978 бо роҳхати Вазорати фарҳанг (ва дархости маъмурияти театр) ба Театри давлатии академии драмавии ба номи А. Лоҳутӣ ба кор даъват шуда, дар тӯли фаъолияти худ дар соҳаи театр даҳҳо нақшҳо офаридааст. Нақшҳои Шаҳзода дар “Кӯзаи гӯё”, шоҳ дар “Бахтатро бедор кун”, вазири мушон дар “Қиссаи аҷибу ғариб”, Лоҳутӣ дар “Қиёми Лоҳутӣ”, Хоҷа Ҳофиз дар “Кабки қафас”, Рӯдакӣ дар “Рӯдакӣ” аз беҳтарин нақшҳои ҳунарпешаанд.

Ортиқ Қодир аз соли 1991 то соли 1995 дар симмати ҳунарпешагии Театри навтаъсиси намунавии миниатюрии “Оина”-и идораи фарҳанги шаҳри Душанбе кор кардааст. Солҳои 1996-2001 муовини сардабири ҳафтаномаи “Чархи гардун” буд. 

Соли 1963 – Мавлуди Ҷумахон Файзализода, директори Китобхонаи миллии Тоҷикистон.

Соли 1970 – Зодрӯзи Ширин Исматуллозода, забоншинос, собиқ муовини сарвазири Тоҷикистон.

САНАҲОИ МУҲИМИ ҶАҲОНӢ

Имрӯз рӯзи таваллуди Алберт Эйнштейн – олими бузурги физика ва поягузори назарияи нисбият аст. Яке аз суханони маъруфи ӯ чунин аст: “Муҳим он аст, ки савол доданро бас накунӣ”. Ба ҳамин сабаб, 14 март ҳамчун Рӯзи байналмилалии пурсиш ё пешниҳоди савол низ таҷлил мешавад.

Имрӯз ҳамчунин Рӯзи байналмилалии дарёҳо таҷлил мешавад. Пештар ҳамчун Рӯзи байналмилалии мубориза бар зидди сарбандҳо маъруф буд. Онро соли 1997 дар Конфронси байналмилалии зидди сохтмони сарбандҳои бузург дар шаҳри Куритибаи Бразилия таъсис доданд. Шиори ин рӯз “Барои рӯдхонаҳо, об ва ҳаёт!”.

14 марти соли 1956 ширкати амрикоии "Ampex" аввалин сабти видеоиро намоиш дод. Ин ширкат аввалин видеомагнитофонро дар таърих намоиш дод. Ширкатро соли 1943 муҳоҷири рус Александр Понятов таъсис додааст. Видеомагнитофони аввалине, ки ин ширкат истеҳсол кард, намуди катушкӣ (тасмавӣ) дошт ва 14 марти соли 1956 ба намоиш гузошта шуд. Ин дастгоҳ танҳо барои истифодаи касбӣ дар студияҳои телевизионӣ пешбинӣ гардида буд.

Видеомагнитофони "Ampex" дар Иттиҳоди Шӯравӣ рақобати ҳасудонаеро ба вуҷуд овард. Соли 1958 Никита Хрушёв аз намоишгоҳи амрикоӣ, ки дар Маскав баргузор мешуд, боздид кард. Вақте, ки ӯ сабти мулоқоташро бо сафири ИМА дид, фавран амр дод, ки видеомагнитофони шабеҳе таҳия шавад, ки аз ин камӣ надошта бошад. Пас аз ду сол аввалин видеомагнитофони шӯравӣ бо номи “Кадр” истеҳсол шуд ва то давраи бозсозӣ (перестройка) дар СССР истеҳсол мегардид.

14 марти соли 1900 дар Иёлоти Муттаҳидаи Амрико “стандарти тиллоӣ” ба расмият дароварда шуд. Ин низоми молиявиест, ки дар он тилло ҳамчун асоси муомилоти пулӣ ва ченаки арзиши умумӣ хизмат мекунад.

14 март ҳамчун Рӯзи ихтирои бутерброд ҳисобида мешавад. Маълумоти дақиқ дар бораи пайдоиши ин ғизо мавҷуд нест. Бархе онро ба яҳудиёни қадим рабт медиҳанд, ки дар матзо (нонҳои тунуки анъанавӣ) порчаҳои хӯрокҳои гуногун мегузоштанд. Дигарон ба нони чапатии ҳиндӣ ишора мекунанд, ки барои гузоштани гӯшт, моҳӣ ва дигар маҳсулот истифода мешуд.

Даниягиҳо бутербродро ихтирои худ мешуморанд – онҳо онро маъмулан бо пиёз ва моҳии дуддодашуда омода мекунанд. Шведҳо низ даъвои ихтирои бутербродро доранд, зеро он ҷузъи ҷудонашавандаи “столи шведӣ” аст. Англисҳо ихтирои бутербродро ба ҳамватани худ Ҷон Сэндвич нисбат медиҳанд. Тибқи ривоят, ӯ иштиҳои хуб дошт ва метавонист соатҳои дароз порчаҳои нонро, ки дар байни онҳо гӯшт бо равған ҷойгир буд, истеъмол кунад.

ВАЗЪИ ҲАВО*

Дар вилояти Суғд – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 7+12º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ рӯзона 4+9º гарм, дар водиҳо шабона 2+7º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона 2-7º сард, рӯзона 2+7º гарм.

Дар вилояти Хатлон – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 13+18º гарм, дар доманакӯҳҳо рӯзона 8+13º гарм, дар водиҳо шабона 4+9º гарм, дар ноҳияҳои доманакӯҳӣ шабона 0+5º гарм.

Дар шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 12+17º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ рӯзона 7+12º гарм, дар водиҳо шабона 3+8º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона -3+2º, дар баъзе ноҳияҳо то 5-7º сард.

Дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон – Ҳавои тағйирёбанда, асосан бебориш (0,0-0,5мм) пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар ғарби вилоят рӯзона 10+15º гарм, дар шарқи вилоят рӯзона 0+5º гарм,  дар баъзе минтақаҳо то 3-5º сард, дар ғарби вилоят шабона -4+1º, дар баъзе ноҳияҳо то 4+6º гарм, дар шарқи вилоят шабона 9-14º сард, дар баъзе минтақаҳо то 22-24º сард.  

Дар шаҳри Душанбе – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 9+11º гарм.

Дар шаҳри Хуҷанд – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 10+12º гарм, шабона 3+5º гарм.

Дар шаҳри Бохтар – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 14+16º гарм, шабона 5+7º гарм.

Дар шаҳри Хоруғ – Ҳавои тағйирёбанда, асосан бебориш (0,0-0,5мм) пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 10+12º гарм, шабона -1+1º.

*Ҳарорати шабонаи ҳаво шаби 14 ба 15-уми март ба ҳисоб гирифта шудааст.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.