Home Blog Page 4

Трамп гуфт, дастури муҳосираи гулӯгоҳи Ҳурмузро додааст. Эрон мегӯяд, ба ҳар таҳдид посух медиҳад

0

Пас аз бенатиҷа поён ёфтани музокироти Амрико ва Эрон дар Исломобод, Доналд Трамп, раисҷумҳури Иёлоти Мутаҳҳида гуфтааст, ки танги Ҳурмузро муҳосира мекунад. Эрон мегӯянд, наздик шудани шиноварҳои низомӣ ба тангаи Ҳурмуз нақзи оташбас аст ва бо онҳо “бархурди сахт” хоҳад шуд.

Трамп дар як паёме дар саҳифаи “Truth Social” навишт, ба нурӯҳои дарёии Амрико “дастури муҳосираи тангаи Ҳурмуз”-ро додааст.

“Мо минаҳоеро ҳам, ки Эрон дар тангаи Ҳурмуз гузоштааст, нобуд хоҳем кард. Ҳар эроние, ки ба мо тир холӣ мекунад, ба ҷаҳаннам хоҳад рафт”, – илова кардааст раисҷумҳури Амрико.

Раисҷумҳури Амрико, ҳамчунин гуфтааст, ки НАТО дар “поксозӣ”-и ин гулӯгоҳ кумак хоҳад кард.

Доналд Трамп. Акс аз Ройтерз

Дар пайи ин, Бритониё эълон кардааст, ки ба муҳосираи тангаи Ҳурмуз аз тарафи Амрико иштирок нахоҳад кард

Ба ҷуз ин, раисҷумҳури Амрико шаби 12-уми апрел дар суҳбат бо хабарнигорон дар хусуси дастёбии Эрон силоҳи ҳастаӣ гуфтааст, “онҳо ҳанӯз инро мехоҳанд ва ин мавзуъро шаби гузашта ба равшанӣ баён карданд. Эрон ба силоҳи ҳастаӣ даст нахоҳад ёфт”.

Пас аз изҳороти ӯ, дар бораи муҳосираи тангаи ҳурмуз, Фармондеҳи марказии Амрико (СЕНТКОМ), иддао кардааст, ки аз соати 10-и рӯзи 13-уми апрел ба вақти шарқӣ (соати 17:30 ба вақти Теҳрон ва соати 19:00 ба вақти Душанбе) муҳосираи дарёии тамоми бандарҳои Эрон оғоз мешавад.

Дар баёнияе, ки ин ниҳод нашр кардааст, гуфта мешавад, ин муҳосира барои киштиҳои тамоми кишварҳое, ки ворид ё хориҷ аз бандарҳо ва минтақаҳои соҳилии Эрон, аз ҷумла тамоми бандарҳои Эрон дар Халиҷи Форс ва дарёи Уммон рабт хоҳад дошт.

Эрон низ, ба иддао ва изҳороту таҳдидҳои мақомоти Амрико вокуниш кардааст. Аз ҷумла, Муҳаммадбоқир Қолибоф, раиси Маҷлиси шӯрои исломӣ ва роҳбари ҳайати музокиракунандаи Эрон гуфт, ин таҳдидҳо ба миллати Эрон таъсире надорад.

Ӯ дар посух ба таҳдиди Доналд Трамп бо киноя дар саҳифаи “Х”-и худ навишт, “аз арзишҳои ҳозираи сухт лаззат баред. Бо ин ба истилоҳ “муҳосира” ба зудӣ дилатон барои бензини 4-5 долларӣ танг хоҳад шуд”.

Қолибоф ҳангоми бозгашт аз Исломобод дар суҳбат бо хабарнигорон гуфтааст, “ин таҳдидҳои рӯи миллати Эрон таъсире надорад ва мо собит кардем, ки ин як шиор нест ва дунё инро бо чашми худ дид… Агар ҷанганд, меҷангем ва агар бо мантиқ пеш оянд, бо мантиқ бархурд мекунем. Мо зери бори ҳеҷ таҳдиде намеравем: бори дигар иродаи моро имтиҳон кунанд, то дарси бузургтаре ба онҳо диҳем”.

Муҳаммадбоқир Қолибоф. Акс аз ИРНА

Дар ҳамин ҳол, Сипоҳи посдорони Эрон низ, рӯзи гузашта эълон кард, ки наздик шудани шиноварҳои низомӣ ба тангаи Ҳурмуз нақзи оташбас аст ва бо онҳо “бархурди сахт” хоҳад шуд.

Зимнан, расонаҳои эронӣ хабар медиҳанд, ки баъди таҳдиди муҳосираи тангаи Ҳурмуз аз ҷониби Трамп, се нафткаш бо парчами Эрон аз ин гулугоҳ гузашта, ба дарёи Араб ворид шудааст.

Гуфта мешавад, як нафткаши бузурги Эрон бо ду миллион бушка нафт пас аз ҳафт сол аввалин бор ба тарафи Ҳинд равон шудааст. Ба навиштаи “ББС”, ин иқдом пас аз дастури бекор кардани таҳримҳо аз ҷониби дафтари назорат ва идора дороиҳои хориҷии Амрико анҷом шудааст.

Дар ҳоле, ки музокира миёни Эрону Амрико дар Исломобод бе натиҷа анҷом ёфт ва Доналд Трамп дастури муҳосираи тангаи Ҳурмузро додааст, нархи нафти хом дар бозори ҷаҳонӣ дубора аз 100 доллар барои як бушка боло рафтааст.

Музокироти Эрон ва Амрико 11-12-уми апрел дар шаҳри Исломобод, пойтахти Покистон сурат гирифт ва беш аз 20 соат давом кард, вале ҷонибҳо ба созише даст наёфтанд.

Ҷей Ди Вэнс, ноиби раисҷумҳури Амрико, ки ҳайати кишварашро роҳбари мекард, изҳор дошт, “мо ба вазъияте нарасидем, ки эрониҳо омода бошанд шартҳои моро қабул кунанд”. Аммо Эрон мегӯяд, “ин музокирот пас аз 40 рӯзи ҷанги таҳмилӣ ва дар фазои бадгумонӣ ва шубҳа баргузор шуд. Табиӣ аст, ки аз оғоз ҳам набояд интизор медоштем, ки дар як ҷаласа ба созиш мерасем”.

Раванди музокираи Исломобод чӣ гуна гузашт, дар матлаби мо “Музокироти Эрон ва Амрико бидуни дастёбӣ ба созиш поён ёфт” хонед.

Дар TelegramFacebook ва Instagram бо мо бимонед.

Як нишони нуқра ва ду биринҷӣ. Муштзанҳои тоҷик аз қаҳрамонии Осиё бо се медал баргаштанд

0

Муштзанҳои тоҷик дар мусобиқаи қаҳрамонии муштзании Осиё, ки аз 30-юми март то 10-уми апрел дар шаҳри Улан-Батори Муғулистон баргузор шуд, се медал – як нуқра ва ду биринҷӣ ба даст оварданд.

Дар рӯзи охири мусобиқа Парвиз Каримов дар вазни то 90 кг ба гирифтани медали нуқра даст ёфт. Ӯ дар даври ниҳоии ин мусобиқа бо Ҳалимҷон Мамасолиев аз Ӯзбекистон рақобат карда, бо қарори якдилонаи доварон бо натиҷаи 5:0 мағлуб ва аз медали тилло маҳрум шуда, барандаи ҷои дуюм ва медали нуқра гашт. Парвиз Каримов муборизаро аз марҳилаи нимниҳоӣ оғоз карда, барои роҳ ёфтан ба даври ниҳоӣ бо ҳисоби 4:1 Харш Чоудхари аз Ҳиндустонро шикаст дода буд.

Парвиз Каримов. Акс аз Федератсияи муштзании Тоҷикистон

Ин муштзани тоҷик бори дуюм аст, ки аз қаҳрамонии Осиё медали нуқра мегирад. Ӯ соли 2024 низ аз ин мусобиқа дар Тайланд соҳиби нишони нуқра шуда буд.

Пеш аз Парвиз, муштзанҳои дигари тоҷик – Некрӯз Салимов дар вазни то 80 кг  байни мардон ва Миҷгона Самадова дар вазни то 57 кг миёни занон соҳиби зинаи сеюм ва нишони биринҷӣ шуда буданд. Барои Салимов ин аввалин нишони биринҷӣ аз қаҳрамонии Осиё буд. Самадова бори дуюм медали биринҷӣ гирифт. 

Имсол Тоҷикистонро дар қаҳрамонии Осиё дар Муғулистон 9 муштзан (7 мард ва 2 зан) намояндагӣ карданд. Шаш муштзани тоҷик – Руслан Ғафуров, Шамшер Саидов, Анушервон Фозилов, Акмал Убайдов, Муҳаммад Аброриддинов ва Бибинашастамо Холова дар марҳилаҳои гуногун мағлуб ва аз медалҳо маҳрум шуданд.

Дар TelegramFacebook ва Instagram бо мо бимонед.

Ду нишони биринҷии куштигирони тоҷик дар мусобиқоти қаҳрамонии Осиё-2026

0
Абдулмаҷид Кудиев (бо либоси сафед). Акс аз UWW

Дар мусобиқоти қаҳрамонии куштигирии Осиё дар Бишкек (Қирғизистон) дастаи мунтахаби Тоҷикистон ба ду медал соҳиб шуд.

Дар вазни 65 кг узви дастаи Тоҷикистон Абулмаҷид Кудиев то даври нимфиналӣ расида, дар он аз намояндаи Ҳиндустон шикаст хӯрд. Дар вазни 74 кг боз як узви тими Тоҷикистон Мустафо Аҳмедов ба дарёфти медали биринҷӣ даст ёфт. Дигар аъзои даста дар даврҳои гуногун аз идомаи мусобиқа барои дарёфти медалҳо маҳрум шуданд.

Мустафо Аҳмедов. Акс аз WW

Намояндагони дастаи мунтахаби Тоҷикистон дар навъи куштии юнонию румӣ медал ба даст оварда натавонистанд. Дар мусобиқоти қаҳрамонии Осиё дар пойтахти Қирғизистон – шаҳри Бишкек ҳудуди 350 куштигир ширкат варзиданд.

Дар ҳисоби умумидаставӣ мунтахаби Тоҷикистон бо дарёфти ду медали биринҷӣ дар зинаи 13-ум қарор гирифт.

Мавқеи дастаҳо аз рӯи натиҷаҳои мусобиқот:

1. Эрон — 18 медал (6 тилло, 6 нуқра ва 6 биринҷӣ),

2. Ҷопон — 15 (6+5+4),

3. Чин — 14 (5+1+8),

4. Қирғизистон — 12 (5+1+6),

5. Ҳиндустон — 17 (2+6+9),

6. Ӯзбекистон — 11 (2+2+7),

7. Муғулистон — 8 (1+3+4),

8. Кореяи Шимолӣ — 4 (1+3+0),

9. Қазоқистон — 7 (1+0+6),

10. Қатар — 1 (1+0+0),

11. Баҳрайн — 6 (0+3+3),

12. Кореяи Ҷанубӣ — 4 (0+0+4),

13. Тоҷикистон — 2 (0+0+2),

14. Туркманистон — 1 (0+0+1).

Дар TelegramFacebook ва Instagram бо мо бимонед.

“Аудиокитоб” бо Субҳон Ҷалилов. Асари “Таърихи инқилоби Бухоро”-и Садриддин Айнӣ |Қисми 65

0

Лоиҳаи “Аудиокитоб” бо Субҳон Ҷалилов ба хондани асари “Таърихи инқилоби Бухоро”-и Садриддин Айнӣ, Қаҳрамони Тоҷикистон оғоз кард. Дар нашри навбатӣ, қисми шасту панҷуми ин асари таърихӣ манзури ҳаводорони китоб мешавад.

Ҳадафи лоиҳаи “Аудиокитоб” бо Субҳон Ҷалилов сабти китобҳои савтӣ ва пешниҳоди он ба хонандаву шунавандааш тавассути радио, сомона ва саҳифаҳои худ дар шабакаҳои иҷтимоӣ ва ба ин васила тарғиби ҷомеа ба мутолиаи китоб мебошад.

Қаблан, лоиҳаи “Аудиокитоб” ҳикояҳо аз “Маснавии маънавӣ”-и Ҷалолиддини Балхӣ, “Дардҳои гиреҳхӯрда”-и Иноят Насриддин, ҳикояҳои Антон Чеховромани “Киштии Нӯҳ” ва маҷмӯи ҳикояҳои Юнус Юсуфиро дар шакли савтӣ манзури хонандагон ва шунавандагон кара буд.

Ин бор таҳиякунандагони лоиҳа ба хондани асари таърихии “Таърихи инқилоби Бухоро”-и Садриддин Айнӣ, Қаҳрамони Тоҷикистон оғоз карданд.

Китобҳои савтӣ ҳамарӯза тариқи радиои “Азия-Плюс” пахш мегардад ва ровии он Субҳон Ҷалилов, рӯзноманигор ва директори барномавии радиои “Азия-Плюс” аст.

Cабти китобҳои савтиро аз саҳифаи “Телеграм”-и бахши тоҷикии хабаргузорӣ метавонед гӯш кунед.

Дар TelegramFacebook ва Instagram бо мо бимонед.

Таъсири низоъ дар Ховари Миёна ба иқтисоди кишварҳои Осиёи Марказӣ. Пешгӯии Бонки ҷаҳонӣ

0
Корхонаи нассоҷӣ дар Тоҷикистон. Акс аз хадамоти матбуоти президенти Тоҷикистон

Дар пайи низоъ дар Ховари Миёна, шиддати вазъи сиёсати ҷаҳонӣ ва парокандашавии робитаҳои тиҷоратӣ, рушди иқтисод дар кишварҳои Аврупо ва Осиёи Марказӣ ба таври назаррас поин меравад. Ин нукта дар гузориши Бонки ҷаҳонӣ зикр мешавад, хабар медиҳад, Маркази иттилооти Созмони Миллаи Муттаҳид (СММ).

Ба иттилои манбаъ, интизорӣ меравад, ки соли 2026 суръати рушд дар минтақа 2,1%-ро ташкил диҳанд. Дар Русия рушди иқтисод то 0,8% суст шуда, дар дигар кишварҳои минтақа – то 2,9% поин меравад, ки ба нархҳо ва бахши сармоягузорӣ таъсир мерасонад, вобаста аст.

“Устувории минтақа мавриди озмоиш қарор мегирад, зеро як қатор кишварҳо ба воридоти газу нафт ва нуриҳои минералӣ вобастаанд”, – гуфтааст Антонелла Бассани, ноиби президенти Бонки ҷаҳонӣ дар масоили Аврупо ва Осиёи Марказӣ .

Ӯ зикр кардааст, ки бисёре аз кишварҳои минтақа ба рафъи оқибатҳои буҳрон, бахусус ҳифзи қишрҳои осебпазири аҳолӣ таваҷҷуҳ доранд. ба гуфтаи вай, идомаи ислоҳоти сиёсӣ, ки ба таъмини устувории рушд ва фароҳам сохтани ҷойҳои корӣ равона шудааст, ба коҳиш додани оқибатҳои буҳрон ёрӣ мерасонад.

Пешбинӣ мешавад, ки солҳои 2026-2027 дар пасманзари ба субот омадани истихроҷи нафт дар Қазоқистон, сатҳи рушд дар Осиёи Марказӣ то 4,9% поин меравад.

Дар Аврупои Марказӣ сатҳи рушд дар соли 2026 то 2,3% поин рафта, дар ҳамин ҳол, ба қисман ҷуброн кардани коҳиши истеъмол, сармоягузориҳои давлатӣ аз ҷониби Иттиҳоди Аврупо кумак мекунанд.

Дар Балкани Ғарбӣ ба туфайли сармоягузорӣ ба зерсохтор ва содироти фаъоли хидматрасониҳо, рушди иқтисод дар солҳои наздик ба ҳисоби миёна 3,1%-ро ташкил хоҳад дод. Дар Украина соли 2026 бар асари идомаи даргириҳои ҳарбӣ, болоравии нарх ба нерӯ ва мушкилоти буҷетӣ, рушди иқтисод то 1,2% поин меравад.

Низоъ дар Ховари Миёна хавфи калидие боқӣ мемонад, ки метавонад ба ҷиддан маҳдудсозии таҳвили захираҳои энергетикӣ ва нуриҳои минералӣ дар ҷаҳон оварда расонад. Ин метавонад ба болоравии нарх ба нерӯ (сӯзишворӣ) ва ғизо боис гардад, ки рушди иқтисод дар минтақаро боз ҳам душвортар месозад.

Сиёсат дар соҳаи саноат низ дар кишварҳои минтақа тағйир меёбад. Сустшавии афзоиши маҳсулнокии меҳнат тайи даҳсолаи ахир сиёсатмадоронро водор сохт, ки ба соҳаи саноат, ки ба дастгирии бахшҳои ҷудогона ё ширкатҳо равона шудааст, рӯ оваранд. Коршиносон бар ин назаранд, ки кишварҳои минтақаро лозим аст, ки тадбирҳои таҳкими рақобатпазирӣ дар оянда, аз ҷумла дастгирии соҳаҳои дорои технологияи баланд ва бунёди иқтидорҳои истеҳсолии навро рӯйи даст гиранд.

Ивайло Изворски, намояндаи Бонки ҷаҳонӣ, зикр кардааст, ки барои таъмини рушди бештари маҳсулнокӣ ва муҳайё сохтани ҷойҳои корӣ ба кишварҳои минтақа таваҷҷуҳ ба ислоҳоти сиёсӣ зарур аст, ки ба таҷдиди муҳити корӣ, ҳавасмандсозии соҳибкорӣ ва беҳбуди сифати таълим мусоидат мекунанд.

Коршиносон таъкид месозанд, ки сиёсат дар соҳаи саноат бояд ба ширкатҳои нав ва дар ҳоли рушдро дастгирӣ кунад. Он бояд рақобатпазириро мустаҳкам кунад, на балки халалдор созад.

Дар TelegramFacebook ва Instagram бо мо бимонед.

Субҳ ба хайр, Тоҷикистон! Як рӯз дар таърих, зодрӯзи шахсиятҳо, вазъи ҳаво барои 13 апрели соли 2026

ЯК РӮЗИ ТАЪРИХ

Соли 2000 – “Хонаи савдои Тоҷикистон ва Беларус” ифтитоҳ гардид.

Соли 2013 – Раёсати молияи шаҳри Қӯрғонтеппа (ҳоло Бохтар) расман ба Вазорати молия муроҷиат намуд, то ҳавопаймоҳое, ки аз ширкати “Rolkan Investments Ltd” дар доираи “парвандаи халабонҳо” мусодира шуда буданд, ба тавозуни ин идора ё Кумитаи давлатии сармоягузорӣ супурда шаванд.

Парвандаи халабонҳо” дар соли 2011 вирди забонҳо шуд. Он замон дар Тоҷикистон ду халабони русро, ки бо марзшиканӣ дар Фурудгоҳи шаҳри Қӯрғонтеппа (Бохтар) фуруд омад, боздошт ва равонаи зиндон карданд. Ҳавопаймоҳои онҳо бошад, мусодира шуд.

Ин боиси эътирози Русия гардид ва дар пайи он давоми чанд рӯз садҳо муҳоҷири тоҷик аз ин кишвар ихроҷ шуданд. Мақомти додгоҳии Тоҷикистон зери ин фишор маҷбур шуд ҳукми халабонҳоро бозбинӣ ва онҳоро бо ҷарима раҳо кунад.

Соли 2018 – Намояндагони вазоратҳои нақлиёти Тоҷикистон ва Ӯзбекистон дар шаҳри Тошканд созишнома оид ба барқарорсозии ҳаракати автобусҳоро имзо карданд.

Соли 2020 – Сандуқи Байналмилалии Асъор (IMF) расман эълон кард, ки барои 25 кишвари камбизоат, аз ҷумла Тоҷикистон сабукии фаврии қарзиро дар доираи Барномаи эътино ба офатҳои шадиди табиӣ ва ҳолатҳои изтирорӣ (Catastrophe Containment and Relief Trust) татбиқ мекунад.

Соли 2022 – Парлумони Тоҷикистон созишномаи байни Тоҷикистон ва Русияро оид ба ҳамкорӣ дар соҳаи таъмини нафақа тасдиқ кард. Ин созишнома 15 сентябри соли 2021 дар шаҳри Душанбе ба имзо расида буд.

 

ШАХСИЯТҲО

Соли 1903 – Зодрӯзи Ғуломризо Баҳор, оҳангсоз, ҳунарпеша ва коргардони филм.

Ғуломризо Баҳор дар Машҳад ба дунё омада, аввали солҳои бистуми қарни гузашта аз Эрон ба ИҶШС ва соли 1926 ба Тоҷикистон омадааст. Ӯ соли 1933 Институти давлатии кинематографияи шаҳри Маскавро хатм карда, дар аввалин филми бадеии беовози тоҷик – “Муҳоҷир” ба сифати ҳунарпеша ва ёвари коргардон иштирок кард ва минбаъд асосан ба таҳияи филмҳои ҳуҷҷатӣ машғул будааст.

Фаъолияти Ғуломризо Баҳор дар синамо бо он хотирмон аст, ки дар филмҳои ҳуҷҷатии ӯ “Душанбе – Сталинобод”, “Як рӯз дар колхоз”, “Инженерони рӯҳи одамизод” бори аввал каломи тоҷикӣ ва оҳанги миллӣ садо додаанд. Бори аввал Садриддин Айнӣ ва Лоҳутиро дар синамо ба навор бардоштааст. Ӯ ҳамчунин мусаннифи мусиқии аввалин намоишномаҳои Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Лоҳутӣ буду чанд муддат дар Омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Хуҷанд дарс дод. Инчунин, чун коргардони Театри ҳаваскорони “Тиранҷ” дар Душанбе кор кардааст.

Ғуломризо Баҳор ҳамчун навозанда ва овозхон низ шуҳрат дошт, бештар аз ашъори Абулқосим Лоҳутӣ таронаҳо замзама кардааст. Сурудҳои маъруфи “Гар намедонӣ бидон”, “Ранҷида ёрам”, “Ёри масчоҳӣ” маҳсули эҷоди ӯ мебошанд.

Соли 1936 – Мавлуди Абдукарим Ғанизода, филолог, осорхонашинос, адиб.

Соли 1964 – Зодрӯзи Лола Одилбекова, омӯзгор, арбоби давлатии тоҷик, вакили Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон.

Соли 1978 – Мавлуди Фаррух Амонатов, шоҳмотбози тоҷик, аввалин гроссмейстери байналмилалӣ аз миёни тоҷикон.

Соли 2016 – Бобо Ҳоҷӣ,  шоир, рӯзноманигор ва тарҷумони тоҷик дар синни 88-солагӣ аз олам даргузашт.

Бобо Ҳоҷӣ, ки бо фаъолияти пурсамари адабӣ, аз ҷумла эҷоди шеърҳо барои кӯдакон саҳми беназир дорад, 1-уми майи соли 1928 дар деҳаи Похути ноҳияи Айнӣ зода шудааст. Ӯ баъди хатми Институти давлатии педагогии Душанбе дар рӯзномаҳои “Комсомоли Тоҷикистон”, “Тоҷикистони Советӣ”, маҷаллаи “Машъал”, Кумитаи давлатии радио ва телевизиони назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва нашриёти “Ирфон”, “Маориф” ва “Адиб” фаъолият бурдааст.

Аввалин чакидаҳои хомааш соли 1949 ба табъ расиданд. Минбаъд ашъораш дар маҷмӯаҳои “Изҳори муҳаббат”, “Гули Хуршед”, “Шукуфаҳои чаман”, “Нони ҳалол, “Гули шому саҳар”, “Соябони сар” нашр шуданд.

Ашъори махсус барои кӯдакон эҷодшудааш бошад, дар маҷмӯаҳои “Бузи айнакдор”, “Қарсак аз ду даст”, “Насими баҳорон”, “Раҳмат ба Ватан” ва “Соябони сар” гирд оварда шуда, аксарашон дар китобҳои дарсии хонандагони синфҳои ибтидоӣ низ ҷой гирифтаанд.

Соли 2021 – Домулло Ҳикматуллоҳи Тоҷикободӣ, ориф, рӯҳонии саршиноси суннатгаро ва донишманди маъруфи исломӣ дар синни 80-солагӣ аз олам даргузашт. Ҳикматуллоҳи Тоҷикибодиро ҳамчунин яке аз пешвоёни тариқати нақшбандияи тасаввуф дар Тоҷикистон медонистанд.

Ҳикматуллоҳ Фатҳуллоев, маъруф ба Домулло Ҳикматуллоҳи Тоҷикободӣ соли 1941 дар деҳкадаи Ғилмони водии Қаротегин дар хонаводаи деҳқон ба дунё омадааст. Таълими ибтидоии мазҳабиро назди бибиаш, яъне назди модари модараш гирифтаааст.

Дар соли 1952 хонаводаи эшон ба вилояти Қӯрғонтеппа кӯчидаанд ва онҷо таълимоти диниро дар даврони Шӯравӣ дар назди Мулло Неъматуллоҳ, Домулло Ҷӯрабеки Ғармӣ, Домулло Назрӣ, Домулло Хӯҷаи Кӯлобӣ, Домулло Шералии Андиҷонӣ гирифтааст.

Домулло Ҳикматуллоҳ илми худро ҳамчунин назди Мавлавии Ҳиндустонӣ, яке аз маъруфтарин рӯҳонӣ ва донишмандони натанҳо Тоҷикистон, балки минтақа комил гардонидааст. Ва соли 1964 Домулло Ҳикматулло бо тавсияи устодаш Мавлавии Ҳиндустонӣ ба ноҳияи Куйбишев (Абдураҳмони Ҷомӣ) меравад, то пас аз дарёфти “илми зоҳир” назди Эшони Абдурраҳмонҷон, рӯҳонии дигари тоҷик аз “илми ботин” низ бархурдор гардад.

Аз таълифоти Домулло Ҳикматуллоҳ метавон асарҳои зеринро ном бурд: “Изохату-ш-шубҳа ан даови-ш-ширк ва-л-бидъа”, “Файзи зиёрат бо ёди Пайғамбар салаллоҳу алайҳи ва саллам”, “Хақиқати баён дар баёни хақиқати Нӯъмон”, “Асъофу-л-аҳноф фи-л-хаҷҷи ва–л-иътимор бимашраби-л-аслоф”, “Пандномаи ҳазрати Мавлавӣ Муҳаммадҷон ал-Қорӣ алайҳи раҳмату-л-борӣ”, “Сайри ибрат дар аҳди гул”, “Ҷавшани амон аз даврони шамшери буррон”, “Ашъори Домулло Ҳикматуллоҳи Тоҷикободӣ” ва “Ақидаи салима”. Шоҳасари пурмазмуни Мавлавӣ Ҳикматуллоҳ ибни Фатҳуллоҳи Қаротегинӣ “Ҷавшани амон аз даврони шамшери буррон”.

Ин рӯҳонии саршинос дар миёни раҳбарони сиёсии Тоҷикистон эҳтироми махсус дошт. Ӯ борҳо мардумро барои дастгирӣ аз ҳукумат ва сиёсатҳои раиси ҷумҳур Эмомалӣ Раҳмон даъват карда буд ва аз мардум хоста буд, дар ҳаққи ӯ дуо кунанд. Раиси ҷумҳур ҳам ҳангоми сафарҳояш ба минтақаи Рашт ба дидани ин олими дин мерафт.

 

САНАҲОИ МУҲИМИ ҶАҲОНӢ

Имрӯз Рӯзи ҷаҳонии рок-н-ролл аст. Ин жанри мусиқӣ дар охири солҳои 1940 ва аввали солҳои 1950 дар ҷануби Иёлоти Муттаҳидаи Амрико пайдо шудааст. Он бо вуҷуди инкишофи босуръаташ муддати тӯлонӣ номи мушаххас надошт.

Худи истилоҳҳои “rock” (ҷунбонидан, ларзонидан) ва “roll” (ғелидан) аз забони баҳрнавардон гирифта шудаанд ва ҳаракатҳои хоси киштиро дар баҳр ифода мекарданд. Гарчанде ҷашн 13-уми апрел баргузор мешавад, воқеаи таърихие, ки асоси ин рӯз гардид, рӯзи 12-уми апрели соли 1954 иттифоқ уфтод: Билл Ҳейлӣ таронаи машҳури худ – “Rock Around The Clock”-ро сабт кард, ки дертар онро оғози расмии давраи классикии рок-н-ролл номиданд.

Дар оғози солҳои 1960, сабки нав – поп-рок пайдо шуд. Гурӯҳи The Beatles, маъруф бо номи “чаҳоргонаи Ливерпул” бо таронаҳояш “эпидемия”-и “битломания”-ро ба ҷаҳон муаррифӣ кард. Соли 1964, гурӯҳи The Rolling Stones бо сабки хосаи худ вориди саҳна шуд. Солҳои 1970 ба давраи роки психоделик табдил ёфт, ки намояндагони намоёни он Pink Floyd, Deep Purple, Led Zeppelin ва Black Sabbath буданд. Ин даҳсола асри тиллоии рок ба ҳисоб меравад.

13 апрели соли 1895 ҳангоми кофтуковҳои бостоншиносӣ дар Помпей як скелет ёфт шуд, ки онро “савтори бухили антиқӣ” номиданд, зеро он аз миёни ганҷинаҳои зиёд ва тиллою ҷавоҳирот дарёфт гардид.

Он ҷо дастпонаҳои зебо, ангуштариҳо, занҷирҳои тиллоӣ ва як қатор чизҳои қиматбаҳо ёфт шуданд. Ганҷҳои ёфтшуда махфӣ ба хонаводаи Ротшилди фаронсавӣ фурӯхта шуданд. Вале вақте ин воқеа фош шуд, як моҷарои бузург сар зад. Аммо мақомоти Италия дигар наметавонистанд ин ганҷинаро баргардонанд ва тамоми ин ганҷҳо баъдтар ба осорхонаи Луври Фаронса интиқол дода шуданд.

13 апрели соли 1902 дар Санкт-Петербург аввалин троллейбуси Русия, ки он вақт онро “автомобили барқӣ” меномиданд, аз озмоиш гузаронида шуд. Вазни троллейбус 820 килограмм буд.

Механизми гирифтани нерӯи барқ (барққабулкунанда) ба асоси тарҳи ихтироъкори фаронсавӣ – Ломбар-Жерен асос ёфта буд ва аробачаҳои барққабулкунанда аз болои симҳо ҳаракат мекарданд.

 

ВАЗЪИ ҲАВО*

Дар вилояти Суғд – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 20+25º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ рӯзона 8+13º гарм, дар водиҳо шабона 10+15º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона 0+5º гарм.

Дар вилояти Хатлон – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 23+28º гарм, дар ноҳияҳои доманакӯҳӣ рӯзона 16+21º гарм, дар водиҳо шабона 9+14º гарм, дар ноҳияҳои доманакӯҳӣ шабона 6+11º гарм.

Дар шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 21+26º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ рӯзона 15+20º гарм, дар водиҳо шабона 9+14º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона 5+10º гарм. 

Дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар ғарби вилоят рӯзона 11+16º гарм, дар баъзе ноҳияҳо то 20+22º гарм, дар шарқи вилоят рӯзона 2+7º гарм, дар ғарби вилоят шабона 2+7º гарм, дар баъзе ноҳияҳо то 10+12º гарм, дар шарқи вилоят шабона 3-8º сард.

Дар шаҳри Душанбе – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 22+24º гарм, шабона 11+13º гарм.

Дар шаҳри Хуҷанд – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 23+25º гарм, шабона 11+13º гарм.

Дар шаҳри Бохтар – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 26+28º гарм, шабона 12+14º гарм. 

Дар шаҳри Хоруғ – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 15+17º гарм, шабона 4+6º гарм.

*Ҳарорати шабонаи ҳаво шаби 13 ба 14-уми апрел ба ҳисоб гирифта шудааст.

Дар TelegramFacebook ва Instagram бо мо бимонед.

Иқтисоди Тоҷикистон дар соли равон аз кадом ҳисоб рушд мекунад?

0

Мақомоти Тоҷикистон сарфи назар аз ҳушдор дар бораи хавфҳои беруна ва суст гардидани суръати рушд, умед доранд, ки дар соли равон аз ҳисоби сармоягузорӣ, энергетика, содироти тилло ва интиқоли маблағҳо аз ҷониби муҳоҷирон рушди баланди иқтисодиро нигоҳ медоранд.

Эмомалӣ Раҳмон, раисҷумҳури Тоҷикистон дар паёми ахири худ ба парлумон, ба масъалаи рушди устувори иқтисод ва расидан ба сатҳи нави некӯаҳволии шаҳрвандон таваҷҷуҳ зоҳир кард.

Ӯ гуфт, ки тайи 10 соли ахир, суръати рушди миёнаи солонаи 7,6% Маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ (ММД)-и кишвар 3,4 баробар афзуда, дар соли 2025-ум 8,4%-ро ташкил дод.

Дар соли 2026 низ сатҳи рушди на камтар аз 8% ҳамчун ҳадаф гузошта шудааст, ки аз идомаи сиёсати стратегӣ дар бораи таҳкими устувории иқтисодӣ гувоҳӣ медиҳад.

Раисҷумҳур саноатикунонӣ, ҷалби сармоягузориҳои хориҷӣ, рушди энергетика ва зерсохтор, инчунин ҷорисозии фанновариҳои рақамисозӣ ва ҳуши маснӯиро самтҳои калидии стратегияи иқтисодӣ барои соли 2026 номбар кард. Ҳамаи ин самтҳо ба тавсеаи заминаи истеҳсолӣ, таъмиру навсозии зерсохтор ва баланд бардоштани омодагии технологии иқтисод равона шудаанд.

Эмомалӣ Раҳмон ба масоили дастгирии бахши хусусӣ ва ҳавасмандсозии истеҳсолоти ба содирот нигаронидашуда таваҷҷуҳ зоҳир кард. Ин ду омил бояд муҳаррикҳои асосии рушд дар кишвар шуда, устувориро таъмин созанд ва хавфҳои берунаи иқтисодӣ, аз қабили калавандагии нархҳо ба ашёи хом ва тағйирот дар сиёсати муҳоҷиратро танзим кунанд.

Пешгӯйии шарикон

Бонки авруосиёии рушд (БАОР) рушди иқтисоди Тоҷикистонро дар соли равон мисли соли пешин, 8,1% пешгӯӣ мекунад. Бино ба арзёбии коршиносони БАОР, омилҳои калидӣ дар ин самт, энергетика, саноати коркард, содироти фулузоти гаронбаҳо ва интиқоли устуворонаи маблағ аз ҷониби муҳоҷирони корӣ мебошанд.

Муҳоҷирони корӣ дар Русия. Акс аз РИА Новости

Аммо сарфи назар аз суръати баланди рушд, дар пешгӯии БАОР вобастагӣ ба омилҳои беруна, аз ҷумла нархҳо ба ашёи хом ва устувории ҷараёни муҳоҷират зикр мешавад. Онҳо гуногунсамт кардани иқтисодро тавсия медиҳанд, то ки осебпазирии он аз тағйироти беруна коҳиш дода шавад.

Бонки ҷаҳонӣ дар пешгӯии худ барои солҳои наздик аз суст шудани рушд дар соли 2026 то 5% огоҳ мекунад, ки ба сатҳи имконпазири кишвар наздик аст. Ин ба кам шудани интиқоли пули муҳоҷирон вобаста аст.

Сарфи назар аз ин, коршиносони Бонки ҷаҳонӣ интизорӣ доранд, ки дастгирии иқтисод аз ҷониби бахши хидматрасонӣ ва содироти тилло сурат гирифта, таваррум дар ҳудуди нишондиҳандаҳои ҳадафнок боқӣ мемонад.

Бонки осиёи рушд (БОР) низ сустшавии муътадили рушди иқтисоди Тоҷикистонро пешгӯӣ мекунад. Дар пешгӯии БОР барои соли 2026 рушд дар сатҳи 6,8% пешбинӣ шудааст, ки ба камшавии интиқоли пул ва сустшавии талаботи дохилӣ вобаста аст.

Дар ҳамин ҳол, иқтисодчиён зикр мекунанд, ки соҳаи сохтмон, саноати кӯҳкорӣ ва содирот муҳаррикҳои асосии рушд боқӣ мемонанд, ҳарчанд гуногунсамт кардани идовагиро талаб мекунанд.

Хазинаи байнулмилалии асъор (ХБА) бошад “рушди муассир”-и иқтисоди Тоҷикистонро тайи солҳои ахир зикр мекунад, вале зарурати ислоҳоти сохторӣ барои дастгирии рушди устувор дар дурнамои дарозмуҳлатро таъкид месозад. Аз ҷумла, ин ниҳоди байналмилалӣ, гуногунсамт сохтани иқтисод, беҳбуди зерсохтори иҷтимоӣ ва баланд бардоштани сатҳи некӯаҳволии ҳаётро муҳим мешуморад.

Барои соли 2026 рушди пешгӯишаванда ҳудуди 7,5%-ро ташкил медиҳад, ки Тоҷикистонро ба сафи кишварҳои пешсаф аз рӯи рушди иқтисод миёни кишварҳои минтақаи Осиёи Марказӣ шомил мекунад.

Бонки аврупоии таҷдиду рушд (БАТР) дар соли 2026 аз сатҳи 5,7%-и рушди иқтисоди Тоҷикистон дар соли 2026 интизорӣ дорад. Ин рушд бо нархҳои баланд ба тилло, идомаи сармоягузорӣ ба зерсохтор ва интиқоли устувори маблағҳо дастгирӣ мешавад.

Сарфи назар аз тамоюлҳои мусбат, хафви коҳиши ҳаҷми интиқоли маблағ ҳамчун омили муҳими таъсиррасон ба ҷараёни иқтисод боқӣ мемонад.

Дар маҷмӯъ, рушди муътадили иқтисод идома ёфта, он ба таҳкими минбаъдаи бахшҳои асосӣ, аз ҷумла кишоварзӣ, нақлиёт ва саноат мусоидат мекунад.

Пешгӯиҳо ба иқтисоди Тоҷикистон дар соли 2026:

Хавфу чолишҳои асосӣ

Сарфи назар аз пешгӯиҳои мусбат, шарикони рушд интизорӣ доранд, ки иқтисоди Тоҷикистон бо як қатор хавфҳо дучор мешавад:

– вобастагӣ ба омилҳои беруна, аз ҷумла интиқоли маблағ аз ҷониби муҳоҷирон;

– тағйирот дар сиёсати муҳоҷират ва вазъи иқтисоди ҷаҳон, ки метавонанд ба иқтисод таъсири назаррас расонанд;

– ба қадри кофӣ гуногунсамт набудани иқтисод, вобастагии зиёд ба содирои ашёи хом ва истихроҷи фулузот, ки кишварро ба тағйирот дар бозори ҷаҳонӣ осебпазир мекунад;

– осебпазирии бахши кишоварзӣ ба тағйироти иқлим ва офатҳои табиӣ.

Стратегия барои оянда

Тибқи арзёбии таҳлилгарони байналмилалӣ, самтҳои асосӣ барои Тоҷикистон инҳоянд:

– гуногунсамт сохтани иқтисод бо шумули саноати коркард, бахши кишоварзӣ ва соҳаҳои дорои технологияҳои баланд;

– амалисозии лоиҳаҳои бузург, аз ҷумла сохтмони НБО “Роғун” дар таъмини истиқлолияти энергетикии кишвар;

– рушди устувори зерсохтор, аз ҷумла тавъмиру навсозии шабакаҳои энергетикӣ ва зерсохтори нақлиёт, ки барои нигаҳдории рушд ва таъсиси ҷойҳои нави корӣ хеле муҳим аст;

– ҳавасмандсозии сармоягузориҳои хусусӣ ва беҳбуди муҳити корӣ. Ҷалби сармоягузориҳои хориҷӣ ба лоиҳаҳои инноватсионӣ ва дастгирии соҳибкории хурду миёна бояд барои ҳукумат афзалиятнок шавад;

– рушди сармояи инсонӣ, аз ҷумла сармоягузорӣ ба соҳаи маорифу тандурустӣ ва таълими касбӣ, ки ба баланд бардоштани маҳсулнокии меҳнат кумак карда, барои рушди сармоягузорӣ шароит фароҳам меорад.

Ҳамин тариқ, мутахассисон ба хулосае мерасанд, ки дар соли 2026 ва солҳои наздик иқтисод дар роҳи рушд боқӣ монда, вале суръати ин рушд метавонад каме сусттар шавад, ки ба коҳиши интиқоли маблағҳо ва зарурати ислоҳоти сохторӣ вобаста аст.

Акси маррбут аз Радиои Озодӣ

Вазъият дар кишварҳои ҳамсоя чӣ гуна аст?

Дар пешгӯиҳои ниҳодҳои байналмилалии молиявӣ дар бораи рушди иқтисод дар кишварҳои Осиёи Марказӣ барои солҳои наздик ҷараёни устувор пешбинӣ шудааст, ҳарчанд суръати рушд вобаста ба вазъи дохилӣ дар ҳар як кишвар метавонад гуногун бошад.

Дар минтақа ,ба сурати умум суръатҳои баланди рушд боқӣ монда, лекин як қатор хафвҳои таъсиррасон ба рушди иқтисод вуҷуд доранд. Омилҳои беруна ба мисли тағйирёбии нарх ба нафту тилло, инчунин калавандагии иқтисоди ҷаҳон ба суботи рушд таъсир мерасонанд.

Ғайр аз ин, сустшавии рушди иқтисод дар Русия ва камшавии ҳаҷми интиқоли маблағ аз ҷониби муҳоҷирони корӣ метавонанд ба афзоиши талаботи истеъмолии дохилӣ дар кишварҳои минтақа таъсири боздоранда дошта бошанд.

Дар ҳамин ҳол, омилҳои дохилӣ, аз ҷумла сармоягузорӣ ба зерсохтор ва рушди иқтидорҳои истеҳсолӣ муҳаррикҳои асосии рушд боқӣ мемонанд.

Пешгӯиҳои СМБ доир ба иқтисоди умумии Осиёи Марказӣ дар соли 2026 (%)

Натиҷаҳои соли 2025

Дар соли 2025 рушди бештар дар иқтисоди Қирғизистон (11,1%) ва пасттарин, дар Туркманистон (2,3%) ба қайд гирифта шуд. Дар идома Тоҷикистон (8,4%), Ӯзбекистон (7,7%) ва Қазоқистон (6,5%) қарор гирифтаанд. Аз лиҳози ҳаҷми ММД ба ҳар сари аҳолӣ дар минтақа Тоҷикистон дар мақоми охир ҷойгир шудааст.

Иқтисоди бузургтарин дар минтақа Қазоқистон (300 млрд доллар) маҳсуб меёбад. Дар зинаҳои баъдӣ Ӯзбекистон (152,5 млрд доллар) ва Туркманистон (72,1 млрд доллар) қарор гирифтаанд. Қирғизистон (22,6 млрд доллар) ва Тоҷикистон (19 млрд доллар) дар зинаҳои охиранд.

Дар TelegramFacebook ва Instagram бо мо бимонед.

Музокироти Эрон ва Амрико бидуни дастёбӣ ба созиш поён ёфт

0

Музокироти сулҳ барои хотима додан ба ҷанг байни Эрон ва Амрико, ки дар Исломобод беш аз 20 соат идома кард, будини дастёбӣ ба созиш ба поён расид ва ҳайатҳои ҳарду кишвар Покистонро тарк карданд.

Ҷей Ди Вэнс, ноиби раисҷумҳури Амрико пас аз музокираи тӯлонӣ бо Эрон ба рӯзноманигорон эълон кард, ки Вашингтон ва Теҳрон натавонистанд ба созише барои поён додан ба ҷанг даст ёбанд. Аз сӯйи дигар, Исмоил Бақоӣ, сухангӯи Вазорати корҳои хориҷии Эрон изҳор дошт, ки касе ҳам интизор надошт, ки “дар як ҷаласа ба тавофуқ мерасем”. 

Ҳадафи аслии гуфтугӯҳои Теҳрону Вашингтон, ки бо миёнҷигарии Покистон баргузор шуд, расидан ба созиш барои поён додан ба ҷанги Амрико алайҳи Эрон ва бозкушоии тангаи Ҳурмуз буд.

Ҳайати музокиракунандаи Амрико
Акс аз Ройтерз

“Мо бо эрониҳо музокироти ҷиддӣ, пурмазмун ва назаррасе доштем. Ин хабари хуш аст. Аммо хабари бад ин аст, ки мо ба созиш нарасидем ва ман фикр мекунам, ки ин барои Эрон нисбат ба Амрико бадтар аст”, – изҳор дошт Вэнс.

Ӯ ки раҳбари ҳайати музокиракунандаи Амрико дар музокироти сулҳи Исломобод бо Эронро бар уҳда дошт, гуфт, ки тарафҳо 21 соат гуфтугӯ кардаанд, вале “мо ба вазъияте нарасидем, ки эрониҳо омода бошанд шартҳои моро қабул кунанд”.

“Мо бо як пешниҳоди бисёр содда инҷоро тарк мекунем. Равише барои ҳамдигарфаҳмӣ, ки ин беҳтарин ва ниҳоитарин пешниҳоди мост. Мо хоҳем дид, ки оё эрониҳо онро қабул мекунанд, ё не”, – гуфт ноиби раисҷумҳури Амрико.

Ӯ, ҳамчунин, гуфт, ки пешгирӣ аз дастёбии Эрон ба силоҳи ҳастаӣ ҳам ҳоло ва ҳам дар оянда, “ҳадафи асосӣ”-и Доналд Трамп, раисҷумҳури Амрико аст. Вэнс иддао кард, ки “барномаи ҳастаии Эрон аз байн рафтааст”, вале гуфт, “мо бояд як аҳди равшанеро бинем, ки Эрон ба дунболи ислоҳи ҳастаӣ ва ба дунболи воситаҳое, ки ба онҳо имкон медиҳанд, чунин силоҳро зуд ба даст оранд, набошанд”.

“Мо ҳанӯз чунин чизеро надидем, аммо умедворем, ки шоҳиди он бошем”, – илова кард ӯ.

Мошине, ки ба назар мерасад Ҷей Ди Вэнсро ба фурудгоҳ мебарад.

Акс аз AFP

Эрон ҳамвора таъкид мекунад, ки ҳадафи барномаи ҳастаияш сулҳомез аст ва аз он даст нахоҳад кашид.

Вэнс гуфт, ки Амрико бо “нияти нек” ба музокира омада буд ва дар ҷараёни гуфтугӯҳо борҳо бо Трамп суҳбат кардааст. Трамп қаблан гуфта буд, ки натиҷаи музокироти ИМА ва Эрон дар Покистон барои ӯ аҳамият надорад.

Ноиби президенти ИМА изҳор дошт, ки дар бораи озодсозии дороиҳо Эрон ҳам, ки аз пешшартҳои ин кишвар барои музокира бо Амрико буд, суҳбат шудааст. Вале ҷузъиёти дигар ироа накард.

Вэнс дар мавриди гулугоҳи Ҳурмуз, ки аз аслитарин мавзуъҳои музокирот буд, чизе нагуфт. Дар ҳамин ҳол, рӯзномаи “Ню-Йорк Таймс” аз қавли мақомоти эронӣ, ки аз музокирот огоҳ буданд, хабар додааст, ки Вашингтон аз Теҳрон талаб кардааст, ки гулӯгоҳи Ҳурмузро фавран боз кунад, аммо ҳайати Эрон бидуни тавофуқи ниҳоӣ аз боз кардани он худдорӣ варзидааст.

Исмоил Бақоӣ, сухангӯи Вазорати корҳои хориҷии Эрон
Акс аз Getty Images

Дар ҳамин ҳол, Исмоил Бақоӣ, сухангӯи Вазорати корҳои хориҷии Эрон, ки дар Исломобод қарор дошт, гуфт, ки дар мавриди бархе мавзуъҳо ба тафоҳум расидем, аммо бар сари 2-3 мавзуи муҳим дидгоҳҳо фосила дошт ва ниҳоятан гуфтугӯҳо боиси созиш нашуд.

“Ин музокирот пас аз 40 рӯзи ҷанги таҳмилӣ ва дар фазои бадгумонӣ ва шубҳа баргузор шуд. Табиӣ аст, ки аз оғоз ҳам набояд интизор медоштем, ки дар як ҷаласа ба созиш мерасем. Ҳеҷ кас ҳам чунин интизорӣ надошт”, – илова кард ӯ.

Ба гуфтаи Бақоӣ, бархе мавзуъҳои нав ба монанди танаги Ҳурмуз дар музокирот ҳамроҳ шуд, ки ҳар кадоми он печидагии худро дорад. Ӯ изҳор дошт, ки “дипломатия ҳеҷ гоҳ хотима намеёбад ва он воситаи ҳифзи манфиатҳои миллӣ аст”.

Бақоӣ зикр кард, ки “ин даври музокирот тӯлонитарин даври гуфтугӯҳо дар як соли гузашта буд ва дар маҷмӯъ, 24 ё 25 соат давом кард”. Сухангӯи Вазорати корҳои хориҷии Эрон афзуд, ки “тамосу ройзаниҳо байни Эрон, Покистон ва дӯстони дагарамон дар минтақа идома пайдо хоҳад кард”.

Ҳайати музокиракунандаи Эрон дар Исломобод байни ҳам машварат мекунанд.
Акс аз раоснаҳои эронӣ

Дар ҳамин ҳол расонаҳои Эрон, аз ҷумла, хабаргузории давлатии “Садо ва симо” навишт ки “зиёдхоҳии ғайримантиқӣ”-и Амрикоро боиси шикасти музокироти поён додан ба ҷанг шуд.

Покистон изҳори умедворӣ кард, ки ки Амрико ва Эрон оташбасро риоя хоҳанд кард

Исҳоқ Дор, вазири корҳои хориҷии Покистон, изҳори умедворӣ кард, ки ки Амрико ва Эрон оташбасро риоя хоҳанд кард. Ӯ гуфт, “мо минбаъд низ кӯшиш хоҳем кард, ки муносибатҳои хуб байни Амрико ва Эронро фароҳам созем”.

Ҳарчанд Эрон ва Амрико дар мавриди бозгаштан ё нагаштанашон ба музокира изҳори назаре накарданд, вале ҳайати гуфтугӯкунандаи ҳарду кишвар Исломободро бо қасди сафар ба кишварҳояон тарк кардаанд.

Расонаҳои шабаи гузашта навишта буданд, ки нишасти Исломобод ба таври мустақим ва сеҷониба – бо ширкати Эрон, Покистон ва Амрико сурат гирифтааст. Агар ин дуруст бошад, пас ин нахустин мулоқоти мустақим миёни Теҳрон ва Вашингтон дар беш аз як даҳаи охир ва болотрин сатҳи гуфтугӯҳои рӯ ба рӯ аз замони Инқилоб Исломии Эрон дар соли 1979 ба ҳисоб меравад.

Вашингтону Теҳрон пас аз 40 рӯзи ҷанг, ки бо таҷовузи Амрикову Исроил ба Эрон оғоз шуд ва бо ҳамлаҳои Ҷумҳурии Исломӣ ба муттаҳидони Иёлоти Муттаҳида дар Ховари Миёна идома ёфт, ба созиши оташбаси дуҳафтаӣ даст ёфтанд. Ин оташбас бо миёнҷигари Покистон ба даст омад ва қарор шуд, ки Эрон ва Амрико дар Исломобод бар сари хатми пурраи ҷанг ва бартараф кардани ихтилофҳои байнашон музокира кунанд. Ҳамин тариқ, музокирот шоми дирӯз оғоз шуд ва баъди беш аз 20 соат бидуни натиҷае ба поён расидю

Исломобод мизбони музокироти Эрону Амрико буд.
Акс аз Reuters

Муҳаммадбоқир Қолибоф ва Аббос Ароқчӣ, вазири корҳои хориҷии Эрон аз нафарони калидии ҳайати эронӣ ва Ҷей Ди Венс ҳамроҳ бо Стив Уиткофф, фиристодаи вижаи Амрико дар умури Ховари миёна музокиракунандагони аслии амрикоӣ ба ҳисоб мерафтанд.  

Таҳлилгарон нақши Чинро низ дар эъломи оташбас муассир медонанд ва мегӯянд, ин талоши якҷояи Пекину Исломобод буд, ки аз забони Шаҳбоз Шариф баён шуд.

Ба ҳайати музокиракунандаи Эрону Амрико дар Исломобод киҳо дохил мешаванд ва чаро мҳз онҳо барои гуфтугӯ интихоб шуданд? Дар ин матлаби мо хонед: Музокироти Эрону Амрико дар Исломобод: Чеҳраҳои аслӣ кистанд?

Дар TelegramFacebook ва Instagram бо мо бимонед.

Субҳ ба хайр, Тоҷикистон! Як рӯз дар таърих, зодрӯзи шахсиятҳо, вазъи ҳаво барои 12 апрели соли 2026

ЧОРАБИНИҲОИ МУҲИМ

– Имрӯз соати 17:00 дар Театри давлатии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ намоиши мусиқавии ҳаҷвии “Аршин мололон” ба саҳна гузошта мешавад. Арзиши билет 33 сомонӣ буда, дар сомонаи echipta.tj дастрас аст.

ЯК РӮЗИ ТАЪРИХ

Соли 2010 – Ҳукумати Тоҷикистон Хазинаи байналмилалии асъорро (ХБА) огоҳ намуд, ки таблиғоти расмии марбут ба сохтмони НБО “Роғун” қатъ карда шудааст.

Соли 2011 – Додгоҳи олии Тоҷикистон мурофиаи додгоҳӣ нисбат ба Файзулло Бобохонов, собиқ додситони ноҳияи Ҳисор, писари Бобоҷон Бобохонов, Додситони кулли пешинро оғоз кард. Ӯ ба ришвахорӣ ва фаъолиятҳои ғайриқонунӣ гумонбар буд.

Соли 2017 – Ба Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ тағйирот ворид гардид, ки тибқи он ба мансабдорон барои пинҳон кардани маълумот дар бораи доштани шаҳрвандии кишвари дигар ҷарима муқаррар гардид.

 

ШАХСИЯТҲО

Соли 1907 – Мавлуди Шарифҷон Ҳусейнзода, адабиётшинос, мунаққид ва профессори тоҷик.

Профессор Шарифҷон Ҳусейнзода яке аз чеҳраҳои таъсиргузори илми адабиётшиносӣ ва нақди адабии тоҷик аст. Ӯ дар мақолаҳояш, аз ҷумла “Дар бораи муҳимтарин масъалаҳои танқиди адабӣ” ва “Дар ҷустуҷӯи маҳорат” ба зарурати тафаккури амиқ ва тавъамии тафаккуру образ дар эҷодиёти бадеӣ таъкид кардааст.

Солҳои 1947-1948 директори Пахӯҳишгоҳи забон, адабиёт, таърих ва бостоншиносии бунёди тоҷикистонии Академияи илмҳои Иттиҳоди Шӯравӣ, пас аз он то соли 1958 мудири бахши адабиёти Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти тоҷики Академияи илмҳои Тоҷикистон буд.

Ҳусейнзода яке аз поягузорони Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин (ДМТ имрӯза) буда, баъди таъсиси он ба ҳайси  мудири кафедраи таърихи адабиёти тоҷик ба кор омад. Маҳз дар ҳамин даргоҳ ба ҳайси забондону суханшиноси мумтоз ва муаллими асили тоҷик эътибор пайдо кард.

Ӯ муаллифи рисолаҳои арзишманд дар бораи адибони классик, аз ҷумла “Сухансарои Панҷруд”, “Ҷалол Икромӣ” ва таҳиягари нашрҳои муҳими осори Навоӣ, Камоли Хуҷандӣ ва Ибни Сино мебошад. Ҳусейнзода ҳамчунин дар таҳияи китобҳои дарсии адабиёт саҳми бузург гузоштааст.

Ӯ соли 1988 дар синни 81 солагӣ аз олам даргузашт.

Соли 1912 – Зодрӯзи Баҳодур Искандаров, олим, таърихшиноси тоҷик.

Ӯ соли 1936 Институти таърих, фалсафа ва забоншиносии Ленинградро хатм карда, то соли 1940 ба ҳайси муаллим дар Донишкадаи омӯзгории шаҳри Душанбе фаъолият кард.

Соли 1941 дар қатори ҳазорон нафар ба хизмати аскарӣ даъват шуда, то соли 1947 бо ширкат дар Ҷанги Бузурги Ватанӣ дар хизмати аскарӣ будааст.

Баъди бозгашт аз соли 1950 то соли 1962 корманди илмӣ ва аз соли 1962 директори Институти таърих буд.

Баҳодур Искадаров муаллифи қариб 100 асари илмӣ буда,  яке аз муаллифон ва муҳаррирони “Таърихи халқи тоҷик” аст.

Вай соли 2004 дар синни 92-солагӣ аз олам рахти сафар баст.

Соли 1935 – Мавлуди Ибодулло Файзуллоев, нависанда, рӯзноманигор.

Соли 1961 – Мавлуди Савригул Қурбонова, раққоса ва ҳунарпешаи синамои тоҷик.

Савригул Қурбонова, ки дар баробари ҳунарнамоӣ ба ҳайси раққоса ба ҳунарпешагӣ низ саҳм гирифтааст, хатмкардаи Донишкадаи давлатии санъати ба номи М. Турсунзода буда, фаъолиятро соли 1978 ба унвони раққосаи ансамбли “Зебо” оғоз бахшидааст.

Солҳои 1981-1985 раққосаи Филармонияи давлатии Тоҷикистон, солҳои 1985-2000 сарбалетмейстери ансамбли давлатии рақсии “Лола”, солҳои 2000-2003 роҳбари бадеии ансамбли “Сомон” будааст.

Савригул Қурбонова аз 15 солагӣ дар филмҳо нақш офаридааст. Аз ҷумла, дар филмҳои “Агар дӯст дорӣ…”, “Хоҷа Насриддин”, “Муҷассамаи ишқ”, “Худкуш”, “Бигзор ҳамаи ин хоб бошад” ва дар студияи “Ленфилм” чанд нақши марказиро бозидааст.

Соли 1969 – Зодрӯзи Муҳаммад Эгамзод, рӯзноманигор.

Соли 1972 – Мавлуди Бахтиёр Иброҳимов, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон.

 

САНАҲОИ МУҲИМИ ҶАҲОНӢ

Имрӯз дар тамоми ҷаҳон Рӯзи байналмилалии парвози инсон ба кайҳон таҷлил мешавад. Ин рӯз ба нахустин парвози инсон ба фазо – Юрий Гагарин бахшида шудааст.

12 апрели соли 1961 Юрий Алексеевич Гагарин, кайҳоннаварди шӯравӣ аввалин инсоне гардид, ки бо киштии кайҳонии “Восток-1” ба мадори Замин баромад. Ин парвоз танҳо 108 дақиқа давом кард, вале он барои тамоми башарият марҳилаи нави рушди илму техника ва умеди нави фатҳи кайҳонро оғоз бахшид.

Соли 1962 бо қарори Иттиҳоди Шӯравӣ 12 апрел расман ҳамчун Рӯзи кайҳоннавардон эълон шуд. Баъдан, дар соли 2011, Созмони Милали Муттаҳид 12 апрелро ҳамчун Рӯзи байналмилалии парвози инсон ба кайҳон (International Day of Human Space Flight) эътироф кард.

 

ВАЗЪИ ҲАВО*

Дар вилояти Суғд – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 20+25º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ рӯзона 8+13º гарм, дар водиҳо шабона 10+15º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона 0+5º гарм.

Дар вилояти Хатлон – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 23+28º гарм, дар ноҳияҳои доманакӯҳӣ рӯзона 16+21º гарм, дар водиҳо шабона 9+14º гарм, дар ноҳияҳои доманакӯҳӣ шабона 6+11º гарм.

Дар шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 21+26º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ рӯзона 15+20º гарм, дар водиҳо шабона 9+14º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона 5+10º гарм.

Дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар ғарби вилоят рӯзона 11+16º гарм, дар баъзе ноҳияҳо то 20+22º гарм, дар шарқи вилоят рӯзона 2+7º гарм, шабона 2+7º гарм, дар баъзе ноҳияҳо то 10+12º гарм, дар шарқи вилоят шабона 3-8º сард.

Дар шаҳри Душанбе – Ҳавои тағйирёбанда, асосан бебориш (0,0-0,5мм) пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 20+22º гарм, шабона 10+12º гарм.

Дар шаҳри Хуҷанд – Ҳавои тағйирёбанда, асосан бебориш (0,0-0,5мм) пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 22+24º гарм, шабона 11+13º гарм.

Дар шаҳри Бохтар – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 24+26º гарм, шабона 11+13º гарм. 

Дар шаҳри Хоруғ – Ҳавои тағйирёбанда, асосан бебориш (0,0-0,5мм) пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 14+16º гарм, шабона 3+5º гарм.

*Ҳарорати шабонаи ҳаво шаби 12 ба 13-уми апрел ба ҳисоб гирифта шудааст.

Дар TelegramFacebook ва Instagram бо мо бимонед.

Музокирот миёни Эрон ва Амрико дар Исломобод идома дорад

0
Исломобод, Акс аз BBC

Расонаҳо аз оғози музокироти сулҳ миёни Эрон ва Амрико гузориш доданд. Расман дар мавриди чигунагии шеваи баргузории он итилоъе дар даст нест.

Хабаргузории BBC, дар аввал навишт, гуфтугӯҳо ба таври ғайримустақим ҷараён доранд, вале баъдан гуфт, ки музокирот мустақим ва сеҷониба – бо иштироки Амрико, Покистон ва Эрон сурат мегирад.

Хабаргузории эронии “Тасним” навишт, “бо таваҷҷӯҳ ба музокироти фишурда дар Исломобод ва пешрафти гуфтугӯҳову маҳдуд кардани ҳамлаҳои Исроил аз Бейрут ба минтақаҳои ҷанубии Лубнон, ки ҳамчун пешрафт дар амалӣ кардани оташбас ҳисоб мешуд”, музокирот оғоз шуд.

Ҳайати музокиракунандаи Эрон дар гуфтугӯ бо Шабҳоз Шариф. Акс аз Хабаргузории “Тасним”

Ин расона, ҳамчунин, навиштааст, ки ҷониби Амрико озодсозии дороииҳои Эронро пазируфт, аммо таъкид кард, ки ин мавзуъ ниёз ба  “гуфтугӯҳои коршиносиву фаннии дақиқтар” дорад.

Муҳаммадбоқир Қолибоф, раиси Маҷлиси шӯрои исломии Эрон ва раҳбари ҳайати музокиракунандаи ин кишвар шоми 10-уми апрел мавзуи оташбас дар Лубнон ва озодсозии дороиҳои Эрон аз сӯйи Амрикоро ҳамчун пешшарти музокира матраҳ карда буд. Имрӯз бархе расонаҳои амрикоӣ гузориш доданд, ки масъалаи озодсозии дороиҳои Эрон аз сӯйи Амрико пазируфта шудааст, вале бархе расонаҳои дигари Амрико онро такзиб карданд. 

Қабл аз шурӯъи музокирот ҳайатҳои эронӣ ва амрикоӣ бо раҳбарии Муҳаммадбоқир Қолибоф ва Ҷей Ди Венс, муовини раисҷумҳури Амрико дар алоҳидагӣ бо Шаҳбоз Шариф дидор карданд. Вале ба ҷуз чанд акс ҷузъиёти дигаре аз ин мулоқотҳо нашр нашуд.

Ҷей Ди Весн ва Шаҳбоз Шариф. Акс аз Дафтари сарвазири Покистон

Ҳамчунин, пеш аз музокирот Исмоил Бақоӣ, сухангӯи Вазорати умури хориҷии Эрон, ки дар Исломобод қарор дорад, гуфтааст, ки “мулоҳизаҳо ва талабҳои Эрон бар асоси бастаи пешниҳодшудаи 10-бандӣ ба тарафи покистонӣ интиқол шуд”.  Ӯ илова кард, ки “музокирот аз лаҳзаи расиданашон ба Исломобод оғоз ёфт” ва “Қолибофу Ароқчӣ бо ҷониби покистонӣ тақрибан ду то дувуним соат гуфтугӯ карданд”.

Бақоӣ изҳор доштааст, ки ҳайати эронӣ “дидорҳои зиёде бо нахуствазир ва фармондеҳи Артиши Покистон” доштааст.

Ҳайати музокиракунандаи Эрон. Акс аз Тасним

Козим Ғарибободӣ, муовини вазири корҳои хориҷии Эрон изҳор дошт, ки сатҳи ҳайати мукзокиракунандаи Эрон дар Исломобод нишондиҳандаи ҷиддияти онҳо аст. Ӯ илова кард, ки назорати гулӯгоҳи Ҳурмуз аз ҷониби Эрон дар ҷалби тарафи муқобил ба сари мизи музокирот нақши муҳим бозидааст.

Дар ҳоле, ки дар Исломобод музокира оғоз мешуд, Доналд Трамп, раисҷумҳури Амрико иддао кард, ки Иёлоти Муттаҳида “дар ҳоли оғози раванди тоза кардани гулӯгоҳи Ҳурмуз” аз минаҳо аст. Ӯ дар нигоштае дар саҳифаи “Truth Social”-и худ ин иқдомро “лутфе барои кишварҳои ҷаҳон, аз ҷумла Чин, Ҷопон, Куриёи Ҷанубӣ, Фаронса ва Олмон” донистааст. Трамп илова кардааст, ки “онҳо худашон шуҷоату иродаи ин корро  надоранд”.

Ҳамзамон, бархе расонаҳои амрикоӣ ҳам бо такя ба манбаъҳои номаълум иддао карданд, ки “чанд киштии марбут ба Нерӯии дарёии Амрико аз тангаи Ҳурмуз убур кардаанд”.

Эрон ҳанӯз ба ин гузоришҳо расман посух надодааст, аммо хабаргузории “Форс” навишт, гузориш шудааст, ки як киштии новшикани амрикоӣ аз бандари “Фуҷайра” ба самти тангаи Ҳурмуз ҳаракат кардааст, вале бо вокуниши Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон дучор гардидааст. Ба навиштаи ин расона, Эрон аз тариқи Покистон ҳушдор додааст, ки агар ҳаракати ин новшикан идома ёбад, “зарфи 30 дақиқа ҳадаф қарор мегирад”. Пас аз ин, ба гуфтаи манбаъ, “дастури боздошти ҳаракати ин нов” аз сӯйи Амрико “содир шудааст”.

Исломобод. Акс аз Ройтерз

Вашингтону Теҳрон пас аз 40 рӯзи ҷанг, ки бо таҷовузи Амрикову Исроил ба Эрон оғоз шуд ва бо ҳамлаҳои Ҷумҳурии Исломӣ ба муттаҳидони Иёлоти Муттаҳида дар Ховари Миёна идома ёфт, ба созиши оташбаси дуҳафтаӣ даст ёфтанд. Ин оташбас бо миёнҷигари Покистон ба даст омад ва қарор шуд, ки Эрон ва Амрико дар Исломобод бар сари хатми пурраи ҷанг ва бартараф карданиихтилофҳои байнашон музокира кунанд. 

Ҳоло музокироти Амрико ва Эрон дар ҷараён аст. Муҳаммадбоқир Қолибоф ва Аббос Ароқчӣ, вазири корҳои хориҷии Эрон аз нафарони калидии ҳайати эронӣ ва Ҷей Ди Венс ҳамроҳ бо Стив Уиткофф, фиристодаи вижаи Амрико дар умури Ховари миёна музокиракунандагони аслии амрикоӣ ба ҳисоб мераванд.  

Таҳлилгарон нақши Чинро низ дар эъломи оташбас муассир медонанд ва мегӯянд, ин талоши якҷояи Пекину Исломобод буд, ки аз забони Шаҳбоз Шариф баён шуд.

Ба ҳайати музокиракунандаи Эрону Амрико дар Исломобод киҳо дохил мешаванд ва чаро мҳз онҳо барои гуфтугӯ интихоб шуданд? Дар ин матлаби мо хонед: Музокироти Эрону Амрико дар Исломобод: Чеҳраҳои аслӣ кистанд?

Дар TelegramFacebook ва Instagram бо мо бимонед.