Соли гузашта Тоҷикистон ҳаҷми истеҳсоли алюминии аввалияро зиёд накард ва чунин тасмим ба поинравии нархҳо ва коҳиши талабот ба ин навъи металл асоснок карда мешавад.
Зимни нишасти хабарии имрӯза вазири саноат ва технологияҳои нави ҷумҳурӣ Шавкат Бобозода дар ин робита изҳор намуд, ки соли гузашта истеҳсоли алюминий дар ҳаҷми соли 2015 сурат гирифт, вале аз ҳаҷми мушаххаси металли истеҳсолшуда дар соли 2016 маълумот надод.
Қобили зикр аст, ки соли 2015 «Ширкати алюминии тоҷик» (ТАЛКО) ҳудуди 140 ҳазор тонна алюминиии аввалия истеҳсол карда буд.
«Нархҳо поин рафта, мутаносибан хароҷоти истеҳсолот зиёд мешавад ва афзоиши истеҳсоли маҳсулоте, ки арзон мешаваду талабот ба он кам аст, мувофиқи мақсад нест», – иброз дошт вазир.
Соли 2016 истеҳсоли 158 ҳазор тонна металл пешбинӣ гардида, аммо аввалҳои нимаи дуюми соли гузашта раҳбарияти ТАЛКО дар бораи коҳиши ҳаҷми истеҳсол маълумот дод, то ки аз талафот (зарар), ки ҳаҷми умумиаш 30 млн. доллар арзёбӣ шуд, пешгирӣ карда шавад.
Дар ширкат пешбинӣ гардида буд, ки то охири сол ба ивази 158 ҳазор тоннаи қаблан пешбинишуда 150 ҳазор тонна алюминии аввалия истеҳсол мешавад.
Охири моҳи сентябри соли гузашта ТАЛКО изҳор карда буд, ки раҳбарияти ширкат тасмим гирифтааст, бо назардошти ба андозаи назаррас паст рафтани нархи ҷаҳонии алюминий, масъалаи коҳиш додани ҳаҷми истеҳсолоти ин маҳсулотро дар кишвар ба миён гузорад.
Дар ҳамин ҳол, Шавкат Бобозода қайд кард, ки ба ҳар ҳол соли ҷорӣ афзоиши ҳаҷми истеҳсоли алюминиии аввалия ва ҳамчунин зиёд кардани коркарди дохилии алюминий дар назар аст.
Бино ба маълумоти вазир, талаботи кишвар ба алюминии коркардшуда 30 ҳазор тонна дар як солро ташкилдода, соли равон то 10 ҳазор тонна расонидани ҳаҷми коркарди металл ба нақша гирифта шудааст.
Қобили зикр аст, ки тайи чанд соли ахир ТАЛКО ба вазъи мушкили моливу иқтисодӣ дучор шуда, истеҳсоли алюминий аз 420 ҳазор тонна дар соли 2007 то ба 125 ҳазор тонна дар соли 2014 коҳиш ёфт.
Харидори асосии алюминии Тоҷикистон Туркия буда, ин металл ҳамчунин ба Тайван, Эрон, Ҷазираҳои Вирҷиния, Ӯзбекистон, Покистон ва дигар кишварҳо содирот мешавад.
