Ҳаҷми умумии Буҷети давлатии Тоҷикистон дар моҳҳои январ-ноябри соли 2022 ҳудуди 31 млрд сомонӣ ё худ каме бештар аз 3 млрд долларро ташкил дод, ки 3,6% зиёдтар аз нақшаи тасҳеҳшуда мебошад, хабар медиҳад Вазорати молияи ҷумҳурӣ.
Даромадҳои барзиёд аз нақша тақрибан 1,1 млрд сомонӣ ё худ ҳудуди 110 млн доллар арзёбӣ мешаванд.
Болоравии нишондиҳандаҳои нақша дар навбати аввал, аз ҳисоби пардохти андозҳои асосӣ: андоз аз даромадҳо (андоз аз даромад ва андоз аз фоидаи пешина), андоз аз арзиши иловашуда (ААИ) ва аксизҳо таъмин шуд. Ҳиссаи даромад аз пардохти андозҳо дар ҳаҷми умумии даромадҳо 66%-ро ташкил медиҳад.
Ба барзиёд иҷро шудани Буҷети давлатӣ шояд тағйироти воридшуда дар моҳи октябр таъсир расонида бошад, ки мувофиқи он, нишондиҳандаи нақша аз рӯи даромадҳо аз 33 млрд сомонӣ то 32,6 млрд сомонӣ кам карда шуд.
Дар ҳамин ҳол, дар баробари ин тамоили барзиёд иҷро шудани нақшаи даромад, ки барои «ҳамьёни асосӣ»-и ҷумҳурӣ хос нест, аз аввали соли ҷорӣ ба мушоҳида мерасад.
Ёдрас мекунем, ки аз 1 январи соли ҷорӣ Кодекси нави андоз мавриди амал қарор гирифта, мувофиқи он, меъёрҳо аз рӯи баъзе андозҳо поин рафтанд. Масалан, меъёри стандартии ААИ, ки зиёда аз 40%-и маблағи даромад ба буҷетро ташкил медиҳад, аз 18% то 15% кам карда шуд.
Ҳукумати Тоҷикистон ният дорад, ки дар соли 2023 афзоиши даромадҳо ба буҷетро ба андозаи 12,3% зиёд кунад. Дар лоиҳаи Қонуни ҶТ “Дар бораи Буҷети давлатӣ барои соли 2023” қисмати даромад ба маблағи 37,1 млрд сомонӣ ва хароҷот – 38,1 млрд сомонӣ тасдиқ шудааст.
Касри Буҷети давлатӣ барои соли 2023 беш аз 1 млрд сомонӣ пешбинӣ шудааст, ки ба 0,8%-и Маҷмӯи маҳсулоти дохилии ҷумҳурӣ баробар аст.
