Дар конфронс таҳти унвони «Таҷрибаи байнулмилалӣ дар такмил ва рияои меъёрҳои конститутсионӣ оид ба кафолати таъмини соҳибихтиёрӣ ва самаранокии фаъолияти судҳо» дар шаҳри Душанбе масоили марбут ба амалисозии таъмини адолати судӣ, волоияяти ҳуқуқ ва ислоҳоти судиву ҳуқуқӣ баррасӣ мешаванд.
Чорабинии мазкур аз ҷониби Шӯрои адлияи ҶТ бо дастгирии молиявии Институти Ҷомеаи кушод – Фонди мусоидат дар Тоҷикистон ва Комиссияи Венетсианӣ созмон дода шудааст.
«Таъмини соҳибихтиёрии судҳо барои таъмини волоияти қонун, ҳуқуқи шаҳрвандон ба мурофиаи боадолати судӣ муҳим аст», – гуфт зимни суханронӣ Наргис Бозорова, директори барномаи «Ҳуқуқи инсон, ислоҳоти ҳуқуқӣ ва дастраӣ ба иттилоот»-и Институти Ҷомеаи кушод – Фонди мусоидат дар Тоҷикистон.
Раиси Шӯрои адлияи ҶТ Зафар Азизов қайд кард, ки дар Тоҷикистон заминаи зарурии қонунгузорӣ барои соҳибихтиёр будани мақомоти судӣ мавҷуд аст ва Тоҷикистон ҳамчун субъекти муносибатҳои байнулмилалии ҳуқуқӣ конвенсияҳои асосӣ оид ба ҳуқуқи инсонро пазируфтааст. «Маҳз ҳокимияти судӣ ҳифзи манфиатҳои шаҳрвандон, давлат, корхонаву ташкилотҳоро амалӣ месозад, аз ин рӯ, ҳукумат баҳри такмили фаъолияти ҳокимияти судӣ тадбирҳои муассир меандешад», – гуфт ӯ.
Ба гуфтаи Азизов, таҷрибаи судӣ нишон медиҳад, ки ҳодисаҳои дахолати бевоситаи ҳокимияти иҷроия ё қонунгузорӣ ба фаъолияти судҳо ба мушоҳида нарасидааст.
Узви Комиссияи Венетсианӣ, президенти Ассотсиатсияи прокуророн (Ирландия) Ҷеймс Хамилтон мӯътақид аст, ки барои таъмини соҳибихтиёрии судҳо, ба онҳо музди меҳнати кофӣ ва шоиста пардохтан зарур аст.
Зафар Азизов таъкид кард, ки ин масъала ҳамеша дар мадди назари ҳукумати ҷумҳурӣ қарор дошта, ҳамин моҳи сентябр маоши судяҳо як баробар афзуда ва айни замон музди меҳнати судяи қаторӣ дар Тоҷикистон беш аз 1 ҳазор сомонӣ (зиёда аз 200 $)-ро ташкил медиҳад.
Ҳамилтон ҳамчунин изҳор кард, ки ҷараёни барқарор сохтани волоияти ҳуқуқ ва таъмини соҳибихтиёрии судҳо муддати зиёд идома меёбад ва гоҳе барои расидан ба чунин натиҷа садсолаҳо зарур аст.
Ба гуфтаи Хамлтон, айни замон 27 кишвар узви Комиссияи Аврупо барои демократия тавассути ҳуқуқ – мақоми машваратӣ оид ба ҳуқуқи конститутсионӣ мебошанд, ки дар назди Шӯрои Аврупо соли 1990 таъсис дода шудааст. Аз минтақаи Осиёи Марказӣ танҳо Қирғизистон узви комилҳуқуқ ва Қазоқистон дар марҳилаи узвият ба он аст.
