Ҷараёни истихроҷи металлҳои қиматбаҳо аз қаъри замини Тоҷикистон босуръат идома дошта, аз оғози сол танҳо ҳаҷми истихроҷи нуқра қариб ду баробар ва тилло – 17 фоиз афзуд.
Бино ба маълумоти Вазорати саноат ва технологияҳои нави ҶТ, нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта тӯли 10 моҳи соли ҷорӣ ҳаҷми истихроҷи тилло – 16,4% ва нуқра – 89,72% афзудааст.
Қайд мешавад, ки дар афзоиши истихроҷи металлҳои қиматбаҳо саҳми корхонаи муштараки Тоҷикистону Чин – «Зарафшон» ва «Апрелевка», ҳамчунин корхонаи давлатии «Тиллои тоҷик» назаррас аст.
Рақами мушаххаси ҳаҷми истеҳсоли металлҳои қиматбаҳоро дар Тоҷикистон мансабдорон ифшо накарда, изҳор медоранд, ки чунин маълумот махфӣ аст.
Аз рӯи натиҷаҳои соли гузашта дар Тоҷикистон ҳаҷми рекордии 5 тонна тилло ва 3,2 тонна нуқра истеҳсол шуда, дар муқоиса бо соли 2015 ҳаҷми истихроҷи тилло – 500 кило ва нуқра – 200 кило зиёд шуд.
Дар назар аст, ки аз ҳисоби мавриди истифода қарор додани иқтидорҳои нав соли 2022 ҳаҷми солонаи истихроҷи тилло дар муқоиса бо нишондиҳандаи соли 7 баробар афзуда мешавад, яъне агар соли 2012 каме бештар аз 2,4 тонна металли №1 истеҳсол шуда бошад, пас соли 2022 ҳаҷми истеҳсоли онро то ба 16,8 тонна расониданианд.
Дар Вазорати саноат бар ин назаранд, ки барои афзоиши ҳаҷми истихроҷи тилло аз ҳисоби амалисозии лоиҳаҳои бузург дар конҳои Таррор, Чоре, Пакрут ва ғайра дар ҷумҳурӣ шароитҳои мусоид фароҳам оварда шудааст.
«Тоҷикистон захираҳои бойи тилло дорад, – таъкид доштанд дар ин ниҳод. – Дороиҳои тиллои Тоҷикистон аз 137 кон бо захираҳои ҳисобшудаи тиллои саноатӣ ва 127 кон бо захираҳои тиллои ғайрисаноатӣ иборат аст».
Конҳои асосии тиллои Тоҷикистон бо захираҳои тавозунӣ дар қисмати марказии ҷумҳурӣ воқеъ мебошанд.
Қобили зикр аст, ки солҳои охир иҷозатнома барои истихроҷи тилло дар Тоҷикистонро асосан ширкатҳои Чин дастрас мекунанд, ки маъмулан бо намояндагони тиҷорати Тоҷикистон корхонаҳои муштарак таъсис медиҳанд.
Дар Тоҷикистон зиёда аз 10 корхона ба истеҳсоли металлҳои қиматбаҳо машғуланд, ки бузургтарини онҳо – КМ «Зарафшон», КМ «Апрелевка», корхонаи давлатии «Тиллои тоҷик», корхонаи заршӯйӣ (артел)-и «Одина» ва ширкати «Пакрут» мебошанд.
