Шояд дар ҳеҷ кишваре ба монанди кишвари мо ба синфи якум гусел кардани фарзанд душвор набошад.
Бе муҳобот дар Ҷумҳурии Тоҷикистон нисбат ба мактаби олӣ даводаву ташвиши ба мактаби миёна дохил кардани фарзандон мушкилтару душвортар аст, ки ин як дарди дерина ва ҳалнашудаи ҷомеаи мо маҳсуб меёбад. Вале дар зер аз мушкилие мегӯем, ки пас аз ҳама ташвишу изтироб болои насли наврас ва волидони онҳо меояд.
Мушоҳида мешавад, ки волидон пеш аз супоридани ҳуҷҷати фарзандашон ба мактабҳои миёна аз дигар падарону модарон, омӯзгорон ё худи роҳбари мактаб саволи маъмулии “Дар як синф чанд хонанда таҳсил мекунанд?”-ро мепурсанд. Вале табиист, ки ҷавоби қаноатбахш намегиранд. Чун дар макотиби миёнаи мо дар як синф то зиёда аз 35 нафар хонанда таҳсили илм мекунанд.
Тибқи маълумоти мавҷуда, дар мактабҳои миёнаи ҷумҳурӣ дар як синф зиёда аз 30 хонанда ҷо карда мешавад, ки дар 45 дақиқаи дарс омӯзгор фурсати бо ҳар яки онҳо машғул шуданро надорад.
Вале бо вуҷуди ин ҳама, боз ба назар мерасад, ки гарчанде аз ин мушкилот масъулин огоҳӣ доранд, аммо онҳоро чӣ гуна ва дар кадом фазову муҳит дониш андӯхтани хонандагон парвое нест.
Волидон шиква мекунанд, ки дар як мизи синфхона се хонанда менишинад ва онҳо метавонанд дар равиши дарс ба ҳамдигар халал расонанд. Вале боз ҳам фарзанди онҳо дар ҳамин синф ва мактаб таҳсил мекунад, зеро мактаби хуб ва омӯзгори хуб ба фарзандашон дарс медиҳад. Аммо гап сари ин аст, ки нафаре аз волидон ба Вазорати маориф ва илми ҷумҳурӣ аз ин мушкилот шикоят намекунад.
Нуриддин Саид, вазири маорифи Тоҷикистон низ дар нишасти хабарӣ оид ба ҷо доштани ин мушкил гуфт: “Дар қарори Ҳукумат омадааст, ки дар як синф бояд то 25 нафар хонанда таҳсил намояд ва на аз ин бештар. Баъзан мақомоти ҳокимияти давлатӣ барои маблағро сарфа кардан аз се синф ду синф, аз чор синф се синф месозанд ва чунин ҳодиса дар ноҳияи Фархор ба қайд гирифта шуда буд”.
Вале ҷаноби вазир дар мавриди ҷо доштани ин мушкилот дар макотиби миёнаи шаҳри Душанбе изҳори бехабарӣ карда, илова намуд: “Дар мактабҳои Душанбе дар мавриди ин масъала иттилоъ надорем”.
Вале гуфт, ки дар чунин ранг гирифтани кор волидон гунаҳгор мебошанд. Ба андешаи ӯ, дар шаҳри Душанбе мактабҳои овозадоре мавҷуд аст, ки волидон бо ҷабру зулм ва фишороварӣ бар сари директори мактаб ва ҷонишини ӯ, кӯдаконашонро бурда дар ҳамон мактаб месупоранд.
«Дар чунин ҳолат теъдоди хонандагон зиёд мешавад. Ин қонуншиканӣ аст! На директор ва на волидайн ҳуқуқи аз 25 нафар зиёд намудани хонандагон дар як синфро надоранд», – илова кард вазири маориф.
Нуриддин Саид гарчанде дар аввали суҳбаташ аз меъёр зиёд будани хонандагон дар мактабҳои шаҳри Душанбе бехабарӣ карда буд, аммо дар давоми суханронӣ илова кард, ки чунин мушкилот дар макотиби шаҳри Душанбе, аз ҷумла, мактабҳои ҳамагонии №20, №21, №48, №16, №8, №54 ҷой дорад. Аммо дар мавриди андешидани чораҳо дар ин масъала ва чаро нафаре ин мактабҳоро тафтиш намекунад, чизе гуфта нашуд. Ин ҷо қазоват бар хонандагони гиромӣ аст.
Салима Алишерова зиёда аз 30 сол омӯзгори мактаб аст ва ба хонандагони синфҳои ибтидоӣ илм меомӯзад. Ба гуфтаи ӯ, дар як синф бояд на зиёда аз 25 хонанда ҷо карда шавад, ки омӯзгор дар равиши дарс танқисӣ накашад.
“Яъне дар фурсати кӯтоҳ омӯзгор бояд аз ҳамаи хонандагон вазифаи додаи худро пурсон шавад. Вале вақте толибилм зиёд шуд, омӯзгор низ танқисӣ мекашад. Ва дар чунин ҳолат имкон аст, ки баъзе толибилмон аз напурсидани супориши хонагӣ ба дарсҳо беаҳамиятӣ зоҳир намоянд. Чун хурд ҳастанд ва ҳар яки онҳо бояд зери назорат бошанд, то ба дарсҳо саҳлангорӣ накунанд”, – изҳор намуд ӯ.
Бо назардошти он, ки Ҳукумати Тоҷикистон ҳамасола мактабҳои наву замонавӣ сохта ба истифода медиҳад, ин масъала то ҳол нигаронкунанда боқӣ мондааст.
Дар ин росто метавон гуфт, ки дар ҷомеаи кунунӣ ҳоло ҳам нисбат ба ояндаи насли нав бисёр кам таваҷҷуҳ карда мешавад ва ин агар аз як тараф гуноҳи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон бошад, аз ҷониби дигар ишибоҳи худи волидон аст. Яъне дар мо то ҳол ба номи мактаб диққат дода мешаваду халос.
