Дар Тоҷикистон беш аз 700 ҳунарманд аз андоз зиёда аз 660 ҳазор сомонӣ қарздор будаанд. Аксари ҳунармандони “андозгурез” раққосаву навозандаву барандагони ҷашну маъракаҳо ва қисми зиёди қарздорон аз шаҳри Душанбе будаанд.

Дар ин бора аз Кумитаи андоз ба “Азия-Плюс” иттилоъ доданд.

Ба қавли манбаъ, ба ҳолати 1-уми январи соли 2026, дар ҷумҳурӣ 701 ҳунарманд дар назди буҷет аз ҳисоби андоз 665,1 ҳазор сомонӣ қарздоранд. Ин қарзест, ки аз солҳои пешин ҳам боқӣ мондааст. Ин теъдод назар ба соли пеш 32 нафар ва қарзи онҳо 65,5 ҳазор сомонӣ камтар будааст.

Ба иттилои Кумита, 71 нафари онҳо сарояндагон буда, қисми аксари ҳунармандони “андозгурез” навозандагону раққосон ва барандагони ҷашну маъракаҳо будаанд. Ҳаҷми қарзи ҳунармандон вобаста ба навъи фаъолияташон чунин аст:

330 раққос, навозанда ва барандаи ҷашну маъракаҳо – 236,2 ҳазор сомонӣ;

71 сароянда – 227,2 ҳазор сомонӣ;

185 суратгир ва наворбардор – 87,4 ҳазор сомонӣ;

115 соҳибкоре, ки ба таъмини мошин ва ороишот барои тӯю маъракаҳо машғуланд – 114,3 ҳазор сомонӣ.

Аммо аз Кумита номи ҳунармандони аз андоз қарздорро нагуфтанд. Ин дар ҳолест, ки солҳои пеш мақомот номи аксари онҳоро расонаӣ мекард ва дар байни онҳо ҳунармандони маъруфи кишвар низ буданд.

Ҳамчунин, аз рӯйи табақабандии минтақаҳо ҳунармандони пойтахт аз ҳама зиёд аз андоз қарздор будаанд:

Шаҳри Душанбе – 296,5 ҳазор сомонӣ;

Вилояти Хатлон – 105,1 ҳазор сомонӣ;

Вилояти Суғд – 188,7 ҳазор сомонӣ;

ВМКБ – 3 ҳазор сомонӣ;

Шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ – 59,2 ҳазор сомонӣ.

Кумита яке аз омилҳои саривақт пардохт нашудани андоз ва қарздор мондани ҳунармандонро дар сафарҳои ҳунарӣ будани онҳо ва иштирок дар чорабиниҳои фарҳангӣ гуфтааст.

“Бо ҳамин баҳона, онҳо уҳдадориҳои ба зимма гузоштаашонро фаромӯш месозанд, ки ин боиси дар фаъолияташон ба миён омадани бақияи қарзи андозҳо мегардад”, – навиштааст рӯзномаи “Боҷу хироҷ”-и Кумитаи андоз.

Ба иттилои манбаъ, дар ин баробар, дар моҳи январи соли 2026 аз ҳисоби 32 ҳунарманд 148,2 ҳазор сомонӣ бақияи қарзи андозҳо ситонида шудааст ва кумита мегӯяд, ки барои рӯёнидани маблағи боқимонда корбарӣ мекунад.

Ҳоло дар кишвар чанд ҳунарманд фаъолият мекунад?

Ба иттилои Кумитаи андоз, ба ҳолати 1-уми январи соли 2026, дар кишвар 1618 санъаткор сабтином буда, 1586 нафари онҳо дар асоси шаҳодатнома бо шартҳои махсус ва 32 нафар бо шаҳодатномаи низоми содакардашуда фаъолият мекунанд.

Аз ҷумла, 176 сароянда, 750 баранда, навозанда ва раққос, 449 суратгир ва наворбардор, 214 нафар, ки ба пешниҳоди мошинҳо ва ороишот дар ҷашну маъракаҳо маҳғуланд, ҳуҷҷати соҳибкорӣ ба даст овардаанд.

Ба қавли манбаъ, 397 ҳунарманд дар соли 2025 худро ба қайди кумита гузоштаанд. Аз ҷумла, дар шаҳри Душанбе 79, дар вилояти Суғд 211, Хатлон 61, ВМКБ 11 ва шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ 35 ҳунарманд сабтином шудаанд.

Андозҳои ҳисобшудаи ҳунармандон танҳо дар 12 моҳи соли 2025, дар умум 4 миллиону 970 ҳазору 100 сомонӣ буда, дар ин давра 4 миллиону 899 ҳазору 700 сомонӣ пардохт шудааст.

Бояд гуфт, Кумитаи андоз сарояндагон, ровиёни тӯю маъракаҳо, навозандагон, раққосон, наворбардорони ҷашну маъракаҳо ва онҳоеро, ки барои таъмини мошинҳо ва дигар ороишот дар базмҳои арӯсӣ фаъолият мекунанд, ҳамчун ҳунарманд ба қайд мегирад.

Ёдрас мешавем, ки қаблан Кумитаи андози Тоҷикистон номи сарояндагони дар назди буҷет қарздорро нашр мекард. Аз ҷумла, соли 2024 дар феҳристе, ки мақомот расонаӣ карда буд, номи Сангалӣ Мирзоев, Ғолибҷон Юсупов ва дигар сарояндаҳои маъруфи тоҷик буданд.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Кумитаи дин ва танзими ҷашну маросими Тоҷикистон сару садоҳо дар бораи манъ ё маҳдуд шудани баргузории маъракаи ифторро рад карда, гуфт, ки барои гузаронидани ин гуна маъракаҳо маҳдудият ҷорӣ нашудааст, вале ба исроф роҳ надиҳед.

Дар пайи паҳн шудани ин овозаҳо, рӯзи 18-уми феврал аз ин ниҳод ба “Азия-Плюс” гуфтанд, ки чунин хабарҳо “асоси воқеӣ надоранд ва маъракаи ифтор дар доираи талаботи Қонун “Дар бораи танзими ҷашну маросим” маҳдуд нагардидааст”.

Бояд гуфт, ифтор таомест, ки мусулмонон пас аз ғуруби офтоб дар моҳи шарифи Рамазон тановул мекунанд ва бо он рӯзаи худро мекушоянд. То имрӯз қонуни танзим барои он ҳеч маҳдудияте пешбинӣ накардааст.

Мусалмонон одатан дар Рамазон маъракаи ифтор баргузор карда, наздикону ҳамсояҳоро даъват мекунанд, ки ин, ба қавли онҳо, “боиси мустаҳкам шудани дӯстӣ ва меҳру муҳаббат мегардад”.

Ҳамасола тарабхонаву ошхонаҳои Душанбе ва дигар шаҳру навоҳӣ ҳам барои баргузории ифтор ба сокинон шароит пешниҳод мекунанд.

Аммо Кумитаи дин аз сокинони Тоҷикистон хост, ки “зимни баргузории маъракаи ифтор ба исрофу зиёдаравӣ роҳ надиҳанд”. 

“Ҳамватанони мо метавонанд ба ҷои густурдани хони бодабдаба дар ҳадди тавон таом ё дигар маводи ғизоиро ба ниёзмандон ва ҳамсояҳо фиристода, ба ин васила аз аҷру савоби бештаре бархӯрдор гарданд”, – гуфтанд аз ин ниҳод.

Дар аҳодиси паёмбар Муҳаммад (с) ҳам ифтор додан тавсия шудааст: “Ҳар касе, ки ба рӯзадоре ифтор диҳад, барои ӯ аҷру савобе монанди савоби рӯзадор навишта мешавад” (Тирмизӣ).

Ҳамчунин, Кумитаи дин “бо дарназардошти он ки анҷоми хайру садақот танҳо бо додани таом маҳдуд намегардад” ба сокинон тавсия дод, ки  “дар рӯзҳои моҳи шарифи Рамазон ба додани садақаи ҷория, аёдати беморон, дастгирии ятимону ниёзмандон ва дигар корҳои хайр таваҷҷуҳ дошта бошанд”.

Бояд гуфт, ки имрӯз – 19-уми феврал дар Тоҷикистон ва дигар кишварҳои минтақа моҳи шарифи Рамазон оғоз шуд. Рӯзадорӣ дар ин моҳи шариф яке аз панҷ рукни дини мубини Ислом аст. Парҳезгорӣ қариб дар ҳамаи динҳои дунё вуҷуд дорад.

Рӯзадорӣ ба кӣ фарз аст ва кӣ аз он озод мешавад, инчунин чӣ рӯзаро мешиканад? Муҳимтарин нукот дар бораи Рамазонро дар ин матлаби таҳиякардаи “Азия-Плюс” бихонед. Посух ба 10 суоли муҳим дар робита ба моҳи Рамазон низ дар ин пайванд аст.

Ва тақвими моҳи шарифи Рамазон дар соли 2026-ро ин ҷо дарёфт кунед.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

ЯК РӮЗИ ТАЪРИХ

Соли 1993 – Дафтари САҲА фаъолияти худро дар Тоҷикистон оғоз кард.

Соли 2003 – Дар ҳудуди ноҳияи Айнӣ 345 килограмм ҳероин мусодира гардид, ки ин он замон бузургтарин ҳодисаи боздошти маводи мухаддир дар таърихи мақомоти ҳифзи ҳуқуқи Тоҷикистон буд.

Соли 2009 – Олим Зикаев, паҳлавони тоҷик дар мусобиқаи кушоди XIII  Беларус оид ба гӯштини самбо дар шаҳри Минск соҳиби медали тилло гардид.

Соли 2020 – Ҷамъияти ҳамкории байналмилалии Олмон (GIZ) ва Тоҷикистон Созишномаи соддагардонии расмиёти тиҷоратро ба имзо расониданд.

ШАХСИЯТҲО

Соли 1926 – Мавлуди Наҷмиддин Раҳимов, Ҳофизи халқии Тоҷикистон.

Наҷмиддин Раҳимов маълумоти махсуси касбӣ дар ҷодаи санъат надорад. Аммо бо вуҷуди ин тавонист, то дараҷаи Ҳофизи халқии Тоҷикистон расад.

Ӯ солҳои 1938-1968 дар Комбинати шоҳибофии Хуҷанд кор кардааст, вале аз суруду мусиқӣ лаҳзае дил накандааст. Ӯ иштирокдори фаъоли маҳфили ҳаваскорони санъат буд. Баъдтар бо иҷрои таронаҳои классикии “Дугоҳ”, “Тановор”, “Ироқи Бухоро”, “Ушшоқи Содирхон”, “Ушшоқи Самарқанд”, “Ороми ҷон” ба дилҳо нишастаанд.

Наҷмиддин Раҳимов асосан сурудҳои классикӣ иҷро менамуд. “Дугоҳ”, “Танавор”, “Ироқи Бухоро”, “Ушшоқи Содирхон”, “Ушшоқи Самарқанд”, “Савти ушшоқ”, “Ороми ҷон” барин сурудҳояш дар дили ҳаводоронаш нишастаанд.

Соли 1939 – Мавлуди Тӯхта Иброҳимова, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон.

Тӯхта Иброҳимова яке аз сарояндагони Филармонияи давлатии Тоҷикистон буда, соли 1960 ба ҷодаи санъат қадам ниҳодааст. Ӯ аввал, солҳои 1960-1973 сарояндаи Ансамбли рубобчизанони Филармонияи давлатии Тоҷикистон буд ва бахдан дар ансамбли Ҳофизони мақомхон ба фаъолият пардохт.

Маҳорати сарояндагиаш махсусан дар иҷрои сурудҳои лирикии “Тоҷикистон”, “Сози муҳаббат”, “Дурдона”, “Ҷашни дӯстӣ” ва дигар таронаҳо зоҳир шудааст.

Соли 1965 – Мавлуди Раҳим Бобохонов, олим, муаррих, доктори илмҳои таърих.

Соли 1966 – Мавлуди Носир Саидов, коргардони шинохтаи тоҷик, раиси Кумитаи телевизион ва радио.

Носир Саид 60 сола шуд. Ӯ ҳоло раиси Кумитаи телевизион ва радио буда, қаблан низ дар ниҳодҳои гуногун дар вазифаҳои роҳбарикунанда фаъолият дошт. Ҳамчунин, саҳми ӯ ҳамчун филмофар дар олами синамои миллӣ назаррас аст.

Ба қавли худи ӯ, рағбат ба филмофарӣ ӯро ба факултаи коргардонии Донишкадаи санъати Тоҷикистон бурд. Баъди хатми он дар идораи синамои “Тоҷикфилм” ба фаъолият пардохт.

Ӯ солҳо дар киностудияҳои Русия фаъолият дошта, дар офаридани филмҳои “Ман ваъда медиҳам, ки меравам”, “Зиндагии шахсии малика, “Падари маҳтобӣ”, “Шик” ҳамчун коргардони дуюм нақш доштааст. Филми нахустине, ки Носир Саидро ҳамчун коргардони ҳирфаӣ муаррифӣ кард, филми “Қиёми рӯз” аст. Филмҳои “Муаллим”, “Роҳ”-и ӯ низ аз беҳтарин филмҳои синамои тоҷик дониста мешаванд.

Носир Саид соли 2012 директори киностудияи “Тоҷикфилм” ва соли 2017 раҳбари телевизиони “Сафина” таъин гардид. Рӯзи 21-уми январи соли ҷорӣ ба ҷои Носир Саид, раиси Кумитаи телевизион ва радио таъин шуд.

Дар бораи фаъолияти то имрӯзаи Носир Саид ва интизориҳои ҷомеа аз ӯ дар ин маводи мо мутолиа кунед.

Соли 2024 – Лайло Шарифӣ, овозхони тоҷики озаритабор, яке аз бунёдгузорони ансамбли эстрадии “Гулшан” дар синни 94-солагӣ аз олам даргузашт.

Лайло Шарифӣ 28 январи соли 1930 дар хонаводаи падари турки зодаи Измир ва модари эронии озарбойҷонӣ зода шудааст. Аммо бо сабабҳои сиёсӣ ба Тоҷикистон омада, соли 1959 Омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Душанберо хатм кардааст.

Ӯ сараввал дар дастаи ҳунарии Кумитаи телевизион ва радиои ҷумҳурӣ ба сифати сароянда ҳунарнамоӣ мекард ва ҳамзамон чун наттоқ барномаҳои радиои тоҷикро ба форсӣ қироат менамуд. Вақте дар назди Кумита нахустин ансамбли эстрадӣ – “Гулшан” созмон дода шуд, Лайло Шарифӣ роҳбари бадеии он гардид. Аммо баъдан аз Тоҷикистон рафт ва солҳои охири умраш дар Олмон мезист.

САНАҲОИ МУҲИМИ ҶАҲОНӢ

Имрӯз Рӯзи ҷаҳонии ҳайвоноти ширхӯри баҳрӣ ва ё Рӯзи ҷаҳонии наҳангҳо таҷлил мешавад. Ин рӯз соли 1986 пас аз мавриди амал қарор гирифтани мораторий дар бораи шикори наҳангҳо таъсис дода шуд. Кашфиёти палеонтологӣ собит менамоянд, ки китҳо ҳанӯз 26 миллион сол пеш вуҷуд доштанд.

Ширхӯрони китшакл як гурӯҳи ширхӯрони обӣ мебошанд, ки ба он наҳангҳо, делфинҳо ва хукҳои баҳрӣ дохил мешаванд. Китҳо тавассути шуш нафас мегиранд, ҷонварони гармхунанд ва бачаҳояшонро бо шир ғизо медиҳанд. Кити кабуд бузургтарин ҷонвари рӯи Замин маҳсуб ёфта, вазни он баъзан ба 200 тонна мерасад.

Имрӯз Рӯзи ихтирои харитаи синоптикӣ аст. Ин харитаи ҷуғрофиест, ки дар он маълумоти ҷамъоваришудаи обуҳавошиносӣ бо аломатҳои махсус ишора карда мешаванд.

Маҳз 19 феврали соли 1855, Урбен Леверье, директори расадхонаи Париж ва кашшофи сайёраи Нептун, харитаи нахустини обуҳавоии Аврупоро ба Академияи илмҳои Париж пешниҳод намуд.

Ин иқдом ба хадамоти ҷаҳонии обуҳавошиносӣ асос гузошт. Таҳқиқоти Левере нишон дод, ки тавассути харитаҳои синоптикӣ метавон пайдоиши тӯфонҳои шадидро пешгӯӣ кард. Имрӯз харитаҳои синоптикӣ бо истифода аз системаҳои компютерӣ таҳия мешаванд ва компютер дар чанд сония ҳисобҳоеро анҷом медиҳад, ки пештар соатҳо вақт талаб мекард.

19 феврали соли 1878 оғози марҳилаи сабти овоз маҳсуб меёбад. Маҳз дар ин рӯз Томас Эдисон патенти фонограф – дастгоҳи сабт ва такрори овозро ба даст овард.

Соли 1879 фонограф дар Русия низ намоиш дода шуд. Яке аз хидматҳои бузурги Эдисон ин буд, ки ӯ бо фиристодани фонограф ба шахсони машҳури давр садои онҳоро барои таърих ҳифз намуд. Дар осорхонаи адабии Русия имрӯз низ овози Лев Толстойро шунидан имкон дорад.

Имрӯз Рӯзи ихтирои барномаи “Photoshop”аст. Томас Нолл, як амрикоӣ барномаи коркарди тасвирҳои графикиро таҳия кард. Томас барномаро ба бародараш Ҷон Нолл, ки яке аз машҳуртарин масъулони назорат ва ҳамоҳангсозии эффектиҳои визуалӣ (VFX) дар филмҳои маъруфи ҷаҳонӣ буд, нишон дод. Ҷон ба лоиҳа шавқ зоҳир карда, дар такмили он ширкат намуд.

Бародарон ибтидо барномаро “Display” номиданд ва соли 1988 онро ба “ImagePro” иваз карданд. Хеле зуд ширкати “Adobe Systems” ҳуқуқи онро харид ва соли 1989 ба барнома номи “Photoshop” гузошт. 19 феврали соли 1990 нахустин версияи “Photoshop 1.0” нашр шуд ва ин рӯзро метавон ҳамчун Рӯзи таваллуди “Photoshop” арзёбӣ кард.

ВАЗЪИ ҲАВО*

Дар вилояти Суғд – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ шуда, дар ноҳияҳои алоҳида тормеғ мефарояд. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 15+20º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ рӯзона 7+12º гарм, дар водиҳо шабона 7+12º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона 2-7º сард.

Дар вилояти Хатлон – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ шуда, дар баъзе ноҳияҳо тормеғ мефарояд. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 20+25º гарм, дар  доманакӯҳҳо рӯзона 13+18º гарм, дар водиҳо шабона 7+12º гарм, дар доманакӯҳҳо шабона 5+10º гарм.

Дар шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ шуда, дар баъзе ноҳияҳо тормеғ мефарояд. Ҳарорат: дар водиҳо рӯзона 16+21º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ рӯзона 6+11º гарм, дар водиҳо шабона 6+11º гарм, дар ноҳияҳои кӯҳӣ шабона -2+3º.

Дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: дар ғарби вилоят рӯзона 6+11º гарм, дар баъзе ноҳияҳо то 13+15º гарм, дар шарқи вилоят рӯзона 0-5º сард,  дар баъзе минтақаҳо то 3+5º гарм, дар ғарби вилоят шабона 0-5º сард, дар баъзе ноҳияҳо то 3+5º гарм, дар шарқи вилоят шабона 10-15º сард, дар баъзе минтақаҳо то 30-32º сард.

Дар шаҳри Душанбе – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ шуда, тормеғ мефарояд. Ҳарорат: рӯзона 19+21º гарм, шабона 8+10º гарм.

Дар шаҳри Хуҷанд – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ шуда, тормеғ мефарояд. Ҳарорат: рӯзона 18+20º гарм, шабона 8+10º гарм.

Дар шаҳри Бохтар – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ шуда, тормеғ мефарояд. Ҳарорат: рӯзона 23+25º гарм, шабона 8+10º гарм.

Дар шаҳри Хоруғ – Ҳавои тағйирёбандаи бебориш пешгӯӣ мешавад. Ҳарорат: рӯзона 8+10º гарм, шабона 0-2º сард.

*Ҳарорати шабонаи ҳаво шаби 19 ба 20-уми феврал ба ҳисоб гирифта шудааст.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.