Тавре ки Telegram-канали Геостатистика хабар медиҳад, кишварҳои минтақаи Осиёи Марказӣ ба 10-гонаи пешсафи истеъмолгарони об дар ҷаҳон дохил мешаванд.
Барои истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ дар давлатҳои Осиёи Марказӣ дар муқоиса бо кишварҳои рушдёфта қариб 3 баробар зиёдтар об истифода мешавад.
Истифодаи ғайриоқилонаи об дар бахши кишоварзӣ боиси нигаронии зиёд аст. Тақрибан 50% заминҳои обёришаванда ба шӯршавӣ ва ботлоқшавӣ дучор мешаванд, ки ин натиҷаи номукаммалии системаҳои обёрӣ ва заҳкашӣ мебошад.
Ҳамин тариқ, сарфи солонаи об дар кишварҳои Осиёи Марказӣ чунин аст:
Сарфи об дар Тоҷикистон ба соҳаҳои зерин рост меояд:
Мувофиқи маълумоти Бонки ҷаҳонӣ, айни замон теъдоди аҳолии 5 кишвари минтақаи Осиёи Марказӣ беш аз 78 млн нафарро ташкил медиҳад. То соли 2050 дар натиҷаи афзоиши пешбинишудаи демографӣ дар кишварҳои Осиёи Марказӣ то 90-100 млн одам зиндагӣ карда, норасоии об ба 25-30% мерасад.
Дар ҳамин ҳол, эҳтиёҷ ба манбаъҳои обӣ, ки барои заминҳои обёришаванда истифода мешаванд, то соли 2030 метавонад 30% афзоиш ёбад.
Вақти сарфакорӣ фаро расидааст!
Ба ақидаи мутахассисони Бонки авруосиёии рушд (БАОР), нисбат ба тамоми сайёра, ҳарорат дар минтақа тезтар афзоиш меёбад, дар 50 сол 30%-и пиряхҳо об шуданд.
Қисми зиёди об барои обёрӣ сарф шуда, заминҳои обёрӣ 66% ММД-и кишоварзии Осиёи Марказиро ташкил медиҳанд. Вазъиятро фарсудагии зерсохтор, ки ба ҳисоби миёна 50 сол кор мекунанд, инчунин талафоти зиёди об ҳангоми поккорӣ (филтршавӣ ) аз намак – 40% бадтар мекунад.
Ҳамчунин маҷрои об аз Амударё аз ҷониби Афғонистон, ки лоиҳаҳои нави гидротехникиро амалӣ мекунад, коҳиш меёбад.
Пешниҳод мешавад, ки барои пешгирии норасоии об, ҳар сол 5 млрд метри мукааб об сарфа карда шавад, пас талафот то соли 2030 ба 30% коҳиш меёбад.
Барои ҳалли мушкилоти мавҷуда, БАОР ба кишварҳои минтақа чунин чораҳоро тавсия медиҳад: таъсиси Шӯрои байналмилалии об ва энергетика ва рушди ҳамкории бонкҳои рушд, ҷорисозии технологияҳои рақамии ҳисобгирии об ва технологияҳои муосири ҳамворкунии заминҳо бо лазер, таҳкими ҳамкорӣ бо Афғонистон, таъсиси кластер барои истеҳсоли таҷҳизоти муосири обёрӣ ба ҷои аз дигар кишварҳо об гирифтан.
