Дар нимаи аввали соли 2025 ҳаҷми Маҷмуи маҳсулоти дохилӣ (ММД)-и Тоҷикистон 70,8 миллиард сомонӣ, сатҳи таваррум 1,8% ва гардиши савдо беш аз 33 млрд сомониро ташкил додааст. Дар ин бара Завқӣ Завқизода, вазири рушди иқтисод ва савдои кишвар имрӯз, 6 август зимни нишасти хабарӣ иттилоъ дод.
Ба иттилои ӯ, ҳаҷми ММД-и мамлакат дар моҳҳои январ-июни солҳои 2021-2025 нисбат ба ҳамин давраи солҳои 2016-2020, 2,9 баробар афзоиш ёфтааст.
Тибқи иттилои пешниҳодгардида, суръати рушди иқтисоди миллӣ дар моҳҳои январ-июни 5 соли охир ба ҳисоби миёна 8,1%-ро ташкил дод, ки ин нишондиҳанда нисбат ба ҳамин давраи солҳои 2016-2020 1,9% бештар аст.
Завқӣ Завқизода гуфт, ҳаҷми иқтисоди миллӣ дар 6 моҳи соли 2025 асосан аз чунин ҳисоб таъмин гардид::
– истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ – 24%;
– маблағгузорӣ ба сармояи асосӣ – 14,6%;
– хидматрасонии пулакӣ – 12,8%;
– кишоварзӣ – 9,7%;
– боркашонӣ – 9,3%;
– гардиши савдо – 9%;
– мусофиркашонӣ – 5,8%
Сатҳи таваррум дар ин давра 1,8%-ро ташкил додааст. Ин нишондиҳанда назар ба ҳамин давраи соли гузашта 0,1 банди фоизӣ пасттар будааст. Ба гуфтаи Завқизода, таваррум асосан аз ҳисоби болоравии нархҳои маҳсулоти озуқа – 2,9% ва арзиши тарофаҳои хидматрасонӣ – 3,4% ташаккул ёфтааст.
Ба иттилои вазир, ҳаҷми умумии гардиши савдои дохилӣ дар 6 моҳи аввали ҳамин сол 33 млрд 313 млн 700 ҳазор сомониро ташкил дод. Ин нишндиҳанда нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 9% бештар будааст.
“Аз ин ҳисоб, 8,1%-и гардиши умумии савдоро савдои чакана, таъмири автомобилҳо ва мотосиклҳо ташкил медиҳад” – илова кард ӯ.
Гардиши савдои хориҷӣ бошад, дар ин нимсолаи аввал имсол нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 7,2% афзоиш ёфта, беш аз 4 млрд 731 млн долларро ташкил дод.
Дар ин давра ба маблағи умумии 13 млрд 508 млн 900 ҳазор сомонӣ хидматрасониҳои пулакӣ расонида шудааст. Ин нишондиҳанда дар моҳҳои январ-июни соли гузашта 2,8% камтар буд. Аз ин маблағ, хидматрасониҳои пулакӣ ба маблағи беш аз 9,5 млрд сомонӣ ё 70,7% ба аҳолӣ расонида шудааст.
Содирот коҳишу воридот афзоиш ёфтааст
Дар 6 моҳ ҳаҷми содирот нисбат ба 6 моҳи соли гузашта 4,3% коҳиш ёфта, беш аз 955 млн доллар расидааст ва воридот 10,5 афзоиш ёфта, беш аз 3 млрд 775 млн долларро ташкил додааст.
Омили асосии кам шудани содиротро дар вазорат ба беш аз 297 млн доллар кам шудани содироти металлҳои қиматбаҳо рабт дод.
Тоҷикистон дар 6 моҳи аввали соли 2025 асосан чунин маҳсулот содирот кардааст.:
– металлҳои нимқиматбаҳо (сурма) – 30%;
– маъданҳо – 26,5%;
– алюминии аввалия ва маҳсулоти аз он – 13,8%;
– нахи пахта – 5,7%;
– қувваи барқ – 5,7%;
– маҳсулоти кишоварзӣ – 3,4%;
– мис ва маҳсулоти аз он омодашуда – 2,6%;
– либос – 2,2%;
– ангишт – 1%;
– семент – 1%
Дар ин давра ба Тоҷикистон асосан чунин маҳсулот ворид шудааст:
– маҳсулоти озуқаворӣ – 8,3%;
– маҳсулоти озуқаворӣ барои коркард – 9,7%;
– воситаҳои нақлиёт – 13%;
– маҳсулоти нафтӣ – 11,7%;
– таҷҳизоти технологӣ – 7,9%;
– металлҳои сиёҳ – 7%;
– таҷҳизоти электрикӣ – 6,3%;
– чӯбу тахта ва маҳсулот аз он – 4,3%;
– гази моеъ – 3,2%;
– маҳсулоти полимерӣ – 3,1%
Тибқи гуфтаи Завқӣ Завқизода, Русия ҳамоно яке аз шарикони тиҷоратии асосии Тоҷикистон боқӣ мемонад.
Ба иттило ӯ, дар 6 моҳи гузашта гардиши савдо миёни Тоҷикистон ва Русия 111% афзоиш ёфта, ба 1 млрд 71 млн доллар расидааст.
