Дар Тоҷикистон ба Қонун “Дар бораи уҳдадории ҳарбӣ ва хизмати ҳарбӣ” тағйирот ворид шуд, ки мувофиқи он минбаъд омӯзгорони мактабҳои кишвар дар давраи фаъолияташон аз хидмати ҳатмии ҳарбӣ пурра озод мешаванд. Пештар ин имтиёз танҳо барои омӯзгорони макотиби деҳот амал мекард.
Ин тағйиротро Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олӣ пазируфтааст ва барои қувваи қонунӣ гирифтани он, бояд Маҷлиси миллии Маҷлиси Олӣ низ онро маъқул донад, раисҷумҳур имзо кунад ва дар матбуот нашр шавад.
Аз Вазорати маориф ва илм ба “Азия-Плюс” гуфтанд, ки Ҳомид Ҳошимзода, муовини якуми вазири маориф ва илм, рӯзи 15-уми октябр дар ҷаласаи парлумон тағйирот ба қонунро муаррифӣ карда, зикр кардааст, ки он бо мақсади баланд бардоштани мақоми омӯзгор ва бартараф намудани норасоии омӯзгорон дар муассисаҳои таълимӣ ворид карда мешавад.
“Дар сархати 12-и моддаи 5 лоиҳаи Қонун “Дар бораи мақоми омӯзгор” чунин меъёр пешбинӣ карда шуд: “дар давраи фаъолияти омӯзгорӣ хизмати ҳатмии ҳарбиро ба таъхир гузорад””, – гуфтааст Ҳошимзода.
Ҳошимзода изҳор доштааст, ки барои мутобиқ намудани санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ, дар қисми 2-и банди 4-и моддаи 31-юми Қонуни “Дар бораи уҳдадории ҳарбӣ ва хизмати ҳарбӣ” калимаҳои “умумии деҳот” ба калимаи “умумӣ” иваз карда шавад.
То ин замон қонунгузорӣ танҳо омӯзгоронеро, ки таҳсилоти олии омӯзгорӣ дошта, дар макотиби деҳот кор мекарданд, дар ин давра аз хидмати ҳарбӣ озод карда буд. Ҳамакнун, баъди қувваи қонунӣ гирифтани тағйирот ба қонун, ин имтиёз барои ҳамаи омӯзгорон, новобаста аз ҷойи кор, татбиқ мешавад.
Бояд гуфт, ки норасоии омӯзгорон дар мактабҳои Тоҷикистон яке аз мушкилоти мубрам дар чанд соли охир аст. Ба гуфтаи Раҳим Саидзода, вазири маориф ва илми кишвар, дар оғози соли таҳсили 2025-2026 дар макотиби кишвар беш аз 3 ҳазору 800 омӯзгор намерасад. Ин дар ҳолест, ки соли ҷорӣ 13 ҳазор донишҷӯ риштаи омӯзгориро хатм кардаанд.
Коршиносон даъвати иҷбории баъзе омӯзгорон ба артиш, ваъдахилофии раисони шаҳру навоҳӣ барои ҷудо кардани қитъаи замин ва татбиқ нашудани дигар имтиёзҳои барои омӯзгорон муқарраршударо аз омилҳои аслии норасоии кадрӣ дар макотиби Тоҷикистон медонанд.
Ҳукумати кишвар барои ҳалли ин мушкилот, лоиҳаи Қонун “Дар бораи мақоми омӯзгор”-ро пешниҳод кард ва онро Маҷлиси намояндагон қабул кард. Ин қонун бори аввал мақоми ҳуқуқӣ, иҷтимоӣ ва молиявии омӯзгоронро дар як санади алоҳида муайян кард.
Ёдрас мешавем, ки таҳияи лоиҳаи қонун “Дар бораи мақоми омӯзгор” баъди дастури Эмомалӣ Раҳмон, раисҷумҳури Тоҷикистон дар соли гузашта, шуруъ шуд. Раисҷумҳур зимни суханронии худ дар Рӯзи дониш ба мушкилиҳои соҳаи маориф таваҷҷуҳ карда, аз паст будани шаъну шараф ва мақоми омӯзгорон дар ҷомеаи Тоҷикистон нигаронӣ кард ва дастури таҳияи қонунро дод.
Ин қонун шаъну шараф ва ҳуқуқи омӯзгорро ҳифз карда, ҷалби онҳоро ба “шанбегӣ” ва пулҷамъкунӣ дар мактабҳо манъ мекунад. Ҳамзамон омӯзгорон аз таҳқир ва фишор ҳифз карда мешаванд. Инчунин дар асоси он ба омӯзгорон кафолатҳо аз ҷумла бенавбат додани замин ва таъмин кардан бо манзили зист пешбинӣ мегардад.
Бо муҳтавои лоиҳаи қонуни мазкур ва муҳимтарин нуктаҳои он дар маводи “Манъи пулҷамъкунӣ, иштирок дар шанбегӣ ва таъмири мактаб. Дар лоиҳаи қонуни мақоми омӯзгор сухан аз чӣ меравад?” маълумоти бештар гиред.
