Соли гузашта беш аз 4 ҳазору 600 шаҳраванди Тоҷикистон ба кишварҳои авропоӣ, арабӣ ва осиёӣ ба муҳоҷирати корӣ рафтаанд. Дар ин бора дирӯз, 3-юми феврал, дар нишасти матбуотии Вазорати меҳнату муҳоҷират хабар доданд.

Тибқи иттилои вазорат, соли гузашта 500 шаҳрванди Тоҷикистон дар Қатар бо кор таъмин шудаанд. Инчунин, Кореяи Ҷанубӣ соли 2025-ум барои 800 муҳоҷири тоҷик квота ҷудо кардааст. Вале ин кишвар 68 довталабро интихоб карда, 21 нафари онҳоро бо кор таъмин кардааст. Вазорат гуфтааст, ки ҳуҷҷатҳои 12 довталаби дигар барои сафар ба ин кишвар омода аст.

Ҳамчунин, дар як ширкати ҷопонӣ 10 шаҳрванди Тоҷикистон бо ҷойи кор таъмин шудаанд. Мақомот гуфтаанд, ки “корҳо ҷиҳати сафарбар кардани муҳоҷирони меҳнатӣ барои кор дар Ҷопон идома дорад”.

Тибқи иттилои вазорат, дар мусоҳибаи ширкатҳои қатарӣ бо корҷуёни тоҷик, ки се рӯз дар Душанбе гузашт, беш аз 1 ҳазор шаҳрванди Тоҷикистон иштирок кардаанд. Аз ин теъдод ҳамагӣ 263 нафар аз сӯҳбати корфармоён гузаштаанд ва рӯзҳои наздик барои кор дар Қатар миёни онҳо созишнома ба имзо мерасад.

Аз ин ниҳод ба таври мушаххас нагуфтанд, ки чанд муҳоҷири тоҷик ба кадом кишварҳои аврупоӣ ва арабӣ ба кор рафтаанд.

Муҳоҷирони кории тоҷик ба Белгия мераванд

Вале Солеҳа Холмаҳмадзода, вазири меҳнату муҳоҷирати Тоҷикистон дар нишасти матбуотӣ гуфт, ки “вазорат корҳоро барои гуногунсамт кардани муҳоҷирати меҳнатӣ ва густариши ҳамкорӣ бо кишварҳои Аврупо ва Осиё ҷоннок кардааст”.

Ӯ гуфт, моҳи ноябри соли 2025 байни Тоҷикистон ва Подшоҳии Белгия ёддошти тафоҳҳум дар самти муҳоҷират ба имзо расидааст.

“Ҳуҷҷат айни ҳол дар марҳилаи гузаронидани расмиёти дохилидавлатӣ қарор дорад. Санади мазкур имкон медиҳад, ки муҳоҷирони меҳнатӣ дар кишварҳои Белгия, Ҳоланд ва Люксембург ба фаъолияти меҳнатӣ дар соҳаҳои кишоварзӣ, сохтмон, парасторӣ ва тиб машғул шаванд”,-гуфтанд дар Вазорати меҳнат.

Ба гуфтаи Холмаҳмадзода, соли гузашта бо 17 кишвар, аз ҷумла Корея, Қатар ва дигар кишварҳои арабӣ созишнома ба имзо расонидаанд. Ӯ гуфт, ҳоло бо кишвари Олмон низ ба роҳ мондани ҳамкорӣ дар самти муҳоҷирати меҳнатӣ корбарӣ идома дорад.

Бояд гуфт, ки ҳоло Русия ягона самти муҳоҷират барои шаҳрвандони Тоҷикистон ба ҳисоб меравад. Вале муҳоҷирони тоҷик дар ин кишвар пайваста зери фишор ва таъқиби мақомоти Русия қарор мегиранд ва солона ҳазорҳо муҳоҷир бидуни шарҳ аз ин кишвар ихроҷ карда мешаванд.

Тибқи маълумоти Вазорати меҳнату муҳоҷирати Тоҷикистон танҳо дар соли 2025 беш аз 36 ҳазор муҳоҷири тоҷик аз Русия ихроҷ ва ё бозпас фиристода шудаанд. Мақомот мегӯянд, ки теъдоди тоҷикистониёни ихроҷшуда нисбат ба соли 2024-ум кам, вале аз фурудгоҳу марзҳои ин кишвар бозпасгардонида афзудааст.

Чанд соли охир мақомоти Тоҷикистон кӯшиш доранд, самтҳои дигари муҳоҷиратро барои шаҳрвандон боз кунанд. Ин пеш аз ҳама ба Британияи Кабир, Қатар, Қувайт, Кореяи Ҷанубӣ ва Корея мебошад. 

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Дар пайи оғози санҷиши телефонҳои мусофирон дар метрои Маскав, намояндагии Вазорати меҳнат ва муҳоҷирати Тоҷикистон дар Русия аз муҳоҷирони тоҷик хостааст, ки “қонунгузории кишвари иқоматро риоя кунанд” ва нисбат ба ин қарор “монеа эҷод накунанд”.

Сар аз 4-уми феврали соли равон дар метрои шаҳри Маскав ба таври интихоби телефони мобилии мусофирон санҷида мешавад. Ин тасмим дар доираи қоидаҳои нави бехатарии Вазорати нақлиёти Русия гирифта шудааст.

Намояндагии Вазорат навиштааст, ки тибқи ин фармон “санҷиши дастгоҳҳои аудиоӣ ва видеоӣ, телефонҳои мобилӣ ва компютерҳои фардӣ тавассути фаъол гардонидан ва санҷиши қобилияти кории онҳо анҷом дода мешавад”.

“Дар сурати гузаронидани санҷиш аз ҷониби хадамоти амнияти метро, ба кормандони масъул дар иҷрои уҳдадориҳои хизматии онҳо монеа эҷод накунанд”, – навишт Намояндагӣ.

Метрои Маскав гуфтааст, ки санҷиши телефонӣ "дар ҳолати зарурӣ" илова ба чораҳои амниятии мавҷуда истифода мешавад, навиштааст “РБК”.

Чунин қоида аллакай дар Санкт-Петербург амал мекунад. Кирилл Поляков, муовини роҳбари Санкт-Петербург гуфтааст, ки аз сокинон хоҳиш кардааст, ки онҳоро “дарк кунанд”.

Мақомоти Русия ин ҳама тадбирҳоро ба “чораҳои бехатарии амниятӣ” рабт медиҳанд. 

Ёдовар мешавем, ки тайи ду соли охир, махсусан пас аз ҳамлаи террористӣ ба толори консертии “Крокус Сити Холл” дар марти соли 2024, мақомоти Русия натанҳо ҳазорҳо шаҳрванди Тоҷикистонро аз ин кишвар ихроҷ карданд, балки “рӯйхати сиёҳ”-и муҳоҷиронро ҳам тартиб дода, ба даҳҳо қонуни амалкунанда тағйирот ворид карданд, ки будубоши муҳоҷиронро дар ин кишвар сахттар мекунад.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.

Аз 5-уми феврали соли равон насби дурбинҳои назоратӣ ба “Шаҳри бехатар” дар Бохтар, маркази вилояти Хатлон оғоз мешавад. Дар ин бора Абдумаҷид Муминзод, раиси ин шаҳр рӯзи 4-уми феврал дар нишасти хабарӣ иттилоъ дод.

“Вақтҳои охир дар роҳҳои шаҳр ҳолатҳои тамбашавӣ ба назар мерасад. Аз ин хотир, мо тасмим гирифтем бо дастгирии ҳукумати кишвар дурбинҳо мушоҳидавӣ насб карда, шаҳрро ба хадамоти “Шаҳри бехатар” пайваст кунем”, – илова кард ӯ.

Ба гуфтаи Муминзод, корҳои омодасозӣ, аз ҷумла кашидани хатҳои уфуқӣ, насби аломатҳои роҳ ва насби дурбинҳо то 1 сол идома хоҳад кард. Ба таъкиди ӯ, ҳамаи роҳҳои шаҳр – аз даромадгоҳҳо то кӯчаҳои дохилӣ, ба “Шаҳри бехтар” пайваст мешаванд.

Ба иттилои раиси шаҳр, корҳои насбкунии дурбинҳоро як ширкати ватанӣ анҷом медиҳад. Ин дар ҳолест, ки соли 2024 як манбаъ аз ҳукумати Бохтар ба “Азия-Плюс” гуфта буд, барои роҳандозии ин лоиҳа як ширкати қазоқистонӣ масъул гардидааст, аммо аз зикри номи ширкат худдорӣ кард. Танҳо гуфта буд, “ин ширкат алакай дар чанде аз шаҳрҳои бузурги Ӯзбекистон чунин лоиҳаро роҳандозӣ кардааст”.

Хабари насби дурбинҳо “Шаҳри бехатар” дар маркази маъмурии вилояти Хатлон соли 2024-ум расонаӣ шуда буд. Он замон аз ҳукумати вилояти Хатлон ба “Азия-Плюс” гуфта буданд, ки барои амалисозии ин лоиҳа бо шарикони рушд ёддошти ҳамкорӣ ба маблағи то 18 миллион доллар ба имзо расидааст.

“Шартномаи мазкур барои ҷорӣ намудани назорати ҳаракати воситаҳои нақлиёт, низоми идоракунии видеоӣ, васли таҷҳизоти видеоӣ барои нақлиёти кормандони милитсия ва дигар тадбирҳои бехатарӣ дар шаҳр пешбинӣ шудааст”, – гуфт ҳамсӯҳбати мо.

Қаблан раиси шаҳри Бохтар гуфта буд, ки дурбинҳои “Шаҳри бехатар” дар пайдо кардани ҷинояткорон низ кӯмак мерасонанд.

Бояд гуфт, ки дурбинҳои “Шаҳри бехатар” ҳоло дар шаҳрҳои Душанбе ва Хоруғ насб шудаанд. Дар шаҳри Хуҷанд бошад, моҳи майи соли 2023 лоиҳаи “Шаҳри бехатар” таҳия ва барои иҷрои он бо ширкати чинӣ созишнома ба имзо расида, вале то ҳол ба кор шурӯъ накардааст.

Ҳадаф аз татбиқи лоиҳа назорати ҳаракати нақлиёт, пешгирии садамаву қонунвайронкуниҳо ва ҳодисаҳои нохуш арзёбӣ мешавад. Ҳар сол аз ҳисоби ҷаримаи қоидавайронкунҳову қонуншиканҳо тавассути ин низом миллионҳо сомонӣ ба буҷети давлат ворид мешавад. Бархе ронандагон аз ҳолатҳои коррупсионӣ низ дар кори ин низоми назоратӣ шикоят мекунанд.

“Шаҳри бехатар” дар Душанбе чӣ гуна кор мекунад? Дар ин матлаби “Азия-Плюс” мутолиа кунед.

Дар Telegram, Facebook, Instagram бо мо бимонед.

Раҳим Саидзода, вазири маорифи Тоҷикистон дигарбора гуфт, ки ҷамъоварии маблағ аз хонандаҳо барои таъмир ва дигар эҳтиёҷоти мактаб ва обунаи иҷбории омӯзгорон ба нашрияҳои ғайрисоҳавӣ қатъиян манъ аст. 

Ӯ рӯзи 30-юми январ дар нишасти хабарӣ афзуд, қонун “Дар бораи мақоми омӯзгор” талаби маблағ ва обунаро манъ кардааст ва ин ниҳод, “ҷиҳати иҷрои он ба ҳукуматҳои маҳаллӣ ва шуъбаҳои маориф" мактуб ирсол кардааст.

Вазир дар посух ба саволи хабарнигорон гуфт, ки дар ҳолати ғайриқонунӣ ҷамъ кардани маблағ дар мактабҳо сокинон метавонанд ба Вазорати маориф ва илм муроҷиат кунанд.

“Ҳар рӯзи шанбе қабули вазири маориф мешавад, марҳамат муроҷиат кунед. Танҳо хоҳиш мекунам, мушаххас гӯед, ки дар куҷо ғайриқонунӣ ҷамъоварии маблағ сурат мегирад, мо ҳатман нисбаташ чораҷӯӣ мекунем… Аз волидайни хонандаҳо маблағ ситонидан дар мактабҳо қатъиян манъ аст”, – таъкид кард Саидзода.

Вазири маориф соли гузашта низ гуфта буд, ки барои таъмир ҷамъ кардани маблағ манъ аст, “аммо тибқи низомномае, ки дар мактабҳо ҳаст, шахсони алоҳида ё ки эҳсонкор ҳуқуқи пешниҳоди маблағҳоро барои таъмир доранд”.

Вале бо ин вуҷуд ҳар сол, махсусан дар моварои анҷоми соли хониш масъалаи талаби пул барои таъмири мактаб доғ мешавад. Инчунин, шикоятҳо аз талаби пули моҳона дар мактабҳо зуд-зуд ба шабакаҳои иҷтимоӣ роҳ меёбанд.

“Обуна ба нашрияҳои соҳавӣ манъ нест”

Ҳамчунин, вазири маориф дар баҳси обуна кардани омӯзгорон ба нашрияҳо гуфт, “ғайр аз нашрияҳои соҳавӣ ба дигар намуди нашрияҳо обуна шудан мумкин нест”.

“Мумкин дар баъзе ҳолатҳо бошанд, маҷбур (обуна, аз идора) кардан. Ман аз ҳамаи мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатие, ки дар ин самт корбарӣ мекунанд, эҳтиромона хоҳиш мекунам, ки нисбати омӯзгор, қонуне, ки дар нисбати мақоми омӯзгор қабул шудааст риоя карда шавад”, – таъкид кард вазири маориф.

Дар ҳамин ҳол вазир дар нишасти матбуотӣ нагуфт, ки обуна ба нашрияҳои соҳавии вазорати маориф иҷборӣ аст ё ихтиёрӣ.

Вале аз Вазорати маориф ва илми Тоҷикистон ба "Азия-Плюс" гуфтанд, ки "омӯзгорон дар масъалаи обуна ба нашрияҳои соҳавӣ озод буда, обунаи онҳо ба рӯзномаву маҷаллаҳои соҳавӣ танҳо ба таври ихтиёрӣ сурат мегирад".

Баҳси ҷалби иҷбории омӯзгорон барои обуна шудан ба нашрияҳо дар Тоҷикистон солҳост расонаӣ мешавад. Бархе омӯзгорон  дар шабакаи иҷтимоӣ навиштаанд, ки ҳар сол оғози нави хониш иҷборан барои обуна шудан ба нашрияҳо, махсусан расмӣ-давлатӣ ҷалб мешаванд ва аз онҳо аз 400 то 556 сомонӣ пули обуна талаб карда мешавад.

Бояд гуфт, тибқи қонун “Дар бораи мақоми омӯзгор” ҷалби омӯзгорон ба обунаи рӯзномаю маҷаллаҳо, хариду фурӯши либоси мактабӣ, даъват ба хизмати ҳарбӣ, ҷамъоварии маблағҳо барои андозҳо, фурӯши чиптаҳои чорабиниҳои фарҳангӣ ва фароғатӣ, фаъолияти кишоварзӣ ва ғайра манъ аст.

Дар Telegram, Facebook ва Instagram бо мо бимонед.