Дирӯз, 16-уми ноябр дар Маскав чаҳорумин нишасти "Формати Маскав" оид ба Афғонистон бо ширкати намояндагони Русия, Чин, Покистон, Эрон, Ҳинд, Туркия, Қатар, Амороти Муттаҳидаи Араб, Арабистони Саудӣ, Тоҷикистон, Қазоқистон, Ӯзбекистон, Туркманистон ва Қирғизистон ба поён расид. Баръакси соли гузашта, ин нишаст бидуни ширкати мақомоти баландпояи Маскав ва Толибон* сурат гирифт.
Ҷаласаи соли гузаштаро Сергей Лавров, вазири умури хориҷии Русия ифтитоҳ намуда, Афғонистонро дар ин нишаст намояндагони Толибон бо сарварии Абдул-Салом Ҳанафӣ, муовини нахуствазир ва Амирхон Муттақӣ, вазири хориҷаи Толибон намояндагӣ карданд.
Замир Кобулов, намояндаи раисҷумҳури Русия оид ба Афғонистон зикр кардааст, ҳамаи кишварҳои ширкаткунанда хоҳони эҷоди ҳукумати фарогир дар Афғонистон шуданд.
Тоҷикистонро дар ин нишаст Вафо Ниятбеков, сардори Раёсати тадқиқоти стратегии Вазорати корҳои хориҷии Тоҷикистон намояндагӣ кард.
Кобулов рӯзи чаҳоршанбе, 16-уми ноябр пас аз поёни ин нишаст ба хабарнигорон гуфтааст, ки ҳама аз ташкили ҳарчи зудтари ҳукумати фарогир ҳимоят мекунанд.
"Хостаи ҳамаи маърузачиён сад дар сад якхел буд. Ҳамаи мо вазъияти Афғонистонро яксон мебинем ва ҳамаи мо ба сароҳат аз ташкили зудҳангоми ҳукумате бо ҳузури ҳамаи қавмҳо ва ҷараёнҳои сиёсӣ дар ин кишвар ҳимоят мекунем",- афзудааст Кобулов.
Ӯ дар идома илова кардааст, ки ҳарчанд Русия ва кишварҳои ширкаткунанда ин тасмими худро таҳмил намекунанд, аммо Толибон бояд хости кишварҳоро дар назар бигиранд.
Кобулов дар робита ба даъват накардани Толибон ба ин нишаст гуфт:
"Ҳамаи кишварҳо маҳз ҳамин нуктаҳои бунёдӣ ва мавқеъро дар бораи [таъсиси] ҳукумати фарогир дар Афғонистон баён доштанд. Онҳо [Толибон] исрор доштанд, ки ҳукумати онҳо фарогир аст. Мо бо ин розӣ шуда наметавонем".
Кобулов “таъмини оштии ҳақиқӣ дар Афғонистон”-ро ҳадафӣ аслӣ унвон кардааст.
"Расидан ба таъсиси чунин як низоми давлатӣ, ки дар он “ҳамаи гурӯҳҳои асосии этникӣ-сиёсӣ намояндагӣ кунанд ва садои онҳо шунида шавад”,-таъкид кардааст дипломати Русия.
Вафо Ниятбекзода гуфтааст, ки дар замони ҳукмронии Толибон “шикор”-и густурдаи тоҷикони ин кишвар авҷ гирифта, онҳо бо баҳонаи ҳамкорӣ бо Ҷабҳаи муқовимати миллии Афғонистон дар Панҷшер, Кобул ва вилоятҳои шимолӣ кушта мешаванд. Ҳукумати фарогир то ҳол вуҷуд надорад, чунон ки дар аввал нашуда буд.
Ниятбекзода ҳамчунин гуфт, Тоҷикистон ба Афғонистон кумакҳои башардӯстона мерасонад.
«Бо истифода аз имкониятҳои логистикии давлат ба сокинони кишвари ҳамсоя мунтазам кӯмаки зарурӣ расонида мешавад. Аз ҷумла, бо 6 пули болои дарё, ки дар сарҳад гузошта шудааст, имкон ҳаст, ки ба минтақаҳои душворгузари Афғонистон маводи ғизоӣ расонида шавад», – гуфтааст ӯ.
Дар натиҷаи нишаст, иштироккунандагони он чун анъана изҳороти якҷоя қабул карданд, ки он аз изҳороти якҷояи иштироккунандагони формати Москва дар соли гузашта амалан фарқ надорад.
Иштирокчиён бори дигар ба таъсиси Афғонистон ҳамчун давлати осоишта, воҳид, соҳибихтиёр ва соҳибистиқлол, озод аз таҳдидҳои терроризм ва қочоқи маводи мухаддир изҳори омодагӣ намуданд.
Ба мақомоти Афғонистон тавсия дода шудааст, ки уҳдадориҳои худро оид ба решакан кардани терроризм ва қочоқи маводи мухаддир, ки аз қаламрави он бармеоянд, иҷро кунанд; ба мукобили хамаи ташкилотхои террористй чораҳои ҷиддӣ андешанд; бо онҳо мубориза баранд, онҳоро барҳам ва нест кунанд.
Онҳо бори дигар тасдиқ кардаанд, ки омодаем ба Афғонистон дар мубориза бо ифротгароӣ ва терроризм кумак кунем; ҳамлаҳои террористӣ алайҳи мардуми бегуноҳи афғон дар ҷойҳои ҷамъиятӣ, аз ҷумла муассисаҳои таълимӣ (инчунин ҳамлаи ахир ба сафорати Русия дар Кобул) маҳкум шудааст.
Онҳо бори дигар муҳим будани ташкили ҳукумати воқеан фарогир дар кишвар ва ҳамкории амалии кишварҳои минтақа ва Афғонистонро дар ин масъала зикр карданд.
Ҳамчунин бори дигар таъкид шуд, ки Амрико ва муттаҳидонаш, ки ба далели ҳузури худ дар ин кишвар масъули суқути Афғонистон дониста мешаванд, масъули барқарории Афғонистон ҳастанд.
Дар баёния гуфта мешавад, ки онҳо ҳамчунин хостори барқарор кардани дороиҳои боздоштшудаи ин кишвар ҳастанд.
Илова бар ин, дар изҳорот гуфта мешавад, ки аҳамияти ҳамоҳангсозии талошҳои минтақавӣ барои мусоидат ба мусолиҳаи миллӣ дар Афғонистон, таҳкими амният ва субот дар минтақа таҳти сарпарастии формати машваратҳои Маскав оид ба Афғонистон ва дигар иттиҳодияҳои муҳим, аз қабили механизми ҳамсоягӣ. мамлакатхои Афгонистон ва гуфтушуниди минтакавии Дехлй зикр карда шуд.
"Иштирокчиён аз таъсиси гурӯҳи байнулмилалии музокира оид ба Афғонистон таҳти сарпарастии Созмони Милали Муттаҳид ҷонибдорӣ мекунанд", — гуфта мешавад дар хулоса.
*Дар Тоҷикистон гурӯҳи террористӣ эътироф шудааст
Ҳар он чи дар Афғонистон рух медиҳад, метавонед мустақиман дар сужаи мо – "Афғонистон" бихонед.
